काठमाडौं । नेपाल र रुसबीचको द्विपक्षीय परामर्श संयन्त्रको तेस्रो बैठक आज काठमाडौंमा बस्दैछ। कूटनीतिक सम्बन्ध स्थापना भएको ७०औँ वर्ष मनाइरहेका बेला हुन लागेको उक्त बैठकमा दुई देशबीचको द्विपक्षीय सम्बन्धका विभिन्न पक्ष तथा आपसी सहकार्य विस्तारका विषयमा विस्तृत छलफल हुने भएको छ।
बैठकमा नेपाली प्रतिनिधिमण्डलको नेतृत्व परराष्ट्र सचिव अमृतबहादुर राईले गर्नुहुनेछ। रुसी पक्षको नेतृत्व नेपाल भ्रमणमा रहनुभएका रुसी उपविदेशमन्त्री आन्द्रेई रुडेन्कोले गर्नुहुनेछ। दुवै पक्षले नेपाल–रुस सम्बन्धको वर्तमान अवस्था, उपलब्धि तथा आगामी दिनमा सहकार्यलाई थप प्रभावकारी बनाउने उपायबारे छलफल गर्ने तयारी छ।
बैठकमा विशेषगरी व्यापार, लगानी, पर्यटन, शिक्षा, संस्कृति तथा प्राविधिक सहयोग विस्तारका विषय प्राथमिकतामा रहने अपेक्षा गरिएको छ। नेपालमा रुसी लगानी आकर्षित गर्ने, दुई देशबीच व्यापारिक सम्बन्ध विस्तार गर्ने तथा पर्यटन प्रवर्द्धनका लागि सहकार्य बढाउने विषयमा पनि छलफल हुने बताइएको छ।
त्यसैगरी शिक्षा तथा प्राविधिक क्षेत्रमा दुई देशबीच हुँदै आएको सहकार्यलाई थप विस्तार गर्ने विषयमा पनि छलफल हुनेछ। नेपाली विद्यार्थीका लागि रुसमा उपलब्ध हुने छात्रवृत्ति, शैक्षिक अवसर तथा दुई देशका शैक्षिक संस्थाबीचको सम्बन्ध विस्तारका विषयसमेत बैठकमा उठ्ने अपेक्षा गरिएको छ।
द्विपक्षीय विषयसँगै क्षेत्रीय तथा अन्तर्राष्ट्रिय मामिला मा समेत दुवै पक्षबीच विचार आदानप्रदान हुनेछ। संयुक्त राष्ट्रसङ्घलगायत बहुपक्षीय मञ्चमा नेपाल र रुसबीचको सहकार्यलाई थप सुदृढ बनाउने विषयमा पनि छलफल हुने जनाइएको छ।
यसअघि नेपाल भ्रमणका क्रममा रुसी उपविदेशमन्त्री रुडेन्कोले नेपालमा बाढीका कारण भएको जनधनको क्षतिप्रति समवेदना व्यक्त गर्दै आवश्यक सहयोगका लागि रुस तयार रहेको बताउनुभएको थियो। प्राकृतिक विपद्का समयमा मानवीय तथा अन्य सहयोगका विषयमा समेत दुई देशबीच सहकार्य हुन सक्ने संकेत उहाँले दिनुभएको थियो।
रुडेन्कोले आगामी शैक्षिक वर्षमा नेपाली विद्यार्थीका लागि रुसमा ५२ वटा छात्रवृत्ति कोटा उपलब्ध गराउने जानकारीसमेत दिनुभएको थियो। छात्रवृत्तिको विषयलाई नेपालले दुई देशबीचको शैक्षिक सहकार्य विस्तारको महत्वपूर्ण पक्षका रूपमा लिँदै आएको छ।
यसैबीच, बैठकमा नेपालका लागि चासोका केही संवेदनशील विषयसमेत उठ्ने अपेक्षा गरिएको छ। विशेषगरी नेपाली नागरिक रुसी सेनामा भर्ती भएको विषय, रुसी सेनामा रहेका तथा बेपत्ता भएका नेपाली नागरिकको अवस्था, मृत्यु भएका नेपालीका परिवारलाई क्षतिपूर्ति तथा सम्बन्धित परिवारलाई आवश्यक सहयोग लगायतका विषय नेपाली पक्षले उठाउने अपेक्षा गरिएको छ।
रुस–युक्रेन युद्धका क्रममा नेपाली नागरिक रुसी सेनामा भर्ती भएको विषय नेपालका लागि चासोको विषय रहँदै आएको छ। यस विषयमा नेपाल सरकारले नेपाली नागरिकलाई रुसी सेनामा भर्ती नगर्न तथा भर्ती भएका नागरिकको अवस्था पहिचान र स्वदेश फिर्ताका लागि कूटनीतिक पहल गर्दै आएको छ।
त्यसैले द्विपक्षीय परामर्श संयन्त्रको बैठकलाई आर्थिक, शैक्षिक तथा सांस्कृतिक सहकार्यका साथै नेपाली नागरिकसँग प्रत्यक्ष जोडिएका विषयमा छलफल गर्ने महत्वपूर्ण अवसरका रूपमा हेरिएको छ।
नेपाल र रुसबीच सन् १९५६ मा कूटनीतिक सम्बन्ध स्थापना भएको हो। सम्बन्ध स्थापनाको ७०औँ वर्ष मनाइरहेका बेला हुन लागेको यो बैठकले दुई देशबीचको विद्यमान सम्बन्धको समीक्षा गर्दै आगामी सहकार्यका प्राथमिकता तय गर्ने अपेक्षा गरिएको छ। बैठकबाट व्यापार, लगानी, शिक्षा, पर्यटन र प्राविधिक सहयोगसँगै नेपाली नागरिकसँग सम्बन्धित विषयमा समेत ठोस संवाद अघि बढ्ने अपेक्षा गरिएको छ।
