काठमाडौं । राष्ट्रिय संगीतकर्मी संघले दसैं विशेष शुभकामना आदानप्रदान तथा स्रष्टा सम्मान कार्यक्रम भव्य रूपमा सम्पन्न गरेको छ । आइतबार राजधानीमा आयोजित विशेष समारोहमा नेपाली कला, संस्कृति तथा संगीत क्षेत्रको संरक्षण, प्रवर्द्धन, कलाकारको अधिकार र संगीतलाई व्यावसायिक उद्योगका रूपमा विकास गर्ने विषयमा जोड दिइएको हो ।
कार्यक्रममा नेपाल चेम्बर अफ कमर्सका अध्यक्ष कमलेश कुमार अग्रवाल, वरिष्ठ उपाध्यक्ष दीपक कुमार मल्होत्रा, राष्ट्रिय संगीतकर्मी संघका केन्द्रीय अध्यक्ष प्रकाश कटुवाललगायत विभिन्न क्षेत्रका विशिष्ट व्यक्तित्व, कलाकार, स्रष्टा तथा सञ्चारकर्मीको उपस्थिति रहेको थियो । दसैंको शुभकामना आदानप्रदानसँगै संगीत क्षेत्रमा योगदान पुर्याउने व्यक्तित्वहरूलाई सम्मानसमेत गरिएको थियो ।
नेपाली संगीतलाई प्रतिस्पर्धी र सिर्जनात्मक उद्योग बनाउनुपर्नेमा जोड
कार्यक्रमका प्रमुख अतिथि नेपाल चेम्बर अफ कमर्सका अध्यक्ष कमलेश कुमार अग्रवालले नेपाली संगीतलाई मनोरञ्जनको माध्यममा मात्र सीमित नराखी प्रतिस्पर्धी, सिर्जनात्मक र व्यावसायिक उद्योगका रूपमा विकास गर्नुपर्ने बताउनुभयो ।
नेपाली संगीत राष्ट्रिय पहिचान, संस्कृति र मौलिकताको महत्त्वपूर्ण आधार भएको उल्लेख गर्दै उहाँले संगीत क्षेत्रको दिगो विकासका लागि नयाँ पुस्ताका प्रतिभालाई व्यावसायिक करियर निर्माण गर्ने अवसर उपलब्ध गराउनुपर्ने धारणा राख्नुभयो ।
अग्रवालले ग्रामीण तथा दुर्गम क्षेत्रका कलाकारलाई राष्ट्रिय र अन्तर्राष्ट्रिय मञ्चसम्म पुर्याउन आवश्यक रहेको बताउँदै नेपाली संगीतको बजार विस्तार, प्रतिभाको पहिचान र सिर्जनाको उचित मूल्याङ्कनमा सम्बन्धित सबै पक्षले ध्यान दिनुपर्नेमा जोड दिनुभयो ।
उहाँका अनुसार कलाकारको सिर्जनात्मक अधिकारको संरक्षण, उचित पारिश्रमिकको व्यवस्था, प्रतिलिपि अधिकारको प्रभावकारी कार्यान्वयन र डिजिटल रोयल्टीमा पारदर्शिता कायम गर्नु नेपाली संगीत क्षेत्रका महत्त्वपूर्ण आवश्यकता हुन् । कलाकारले आफ्नो सिर्जनाबाट उचित लाभ प्राप्त गर्न सक्ने वातावरण निर्माण हुन सकेमा संगीत क्षेत्रमा व्यावसायिकता र सिर्जनशीलता दुवैको विकास हुने उहाँको भनाइ थियो ।
डिजिटल प्रविधि र एआईको युगमा कलाकारको अधिकार सुरक्षित हुनुपर्ने
डिजिटल प्रविधि, सामाजिक सञ्जाल, स्ट्रिमिङ प्लेटफर्म तथा कृत्रिम बौद्धिकता (एआई) ले संगीत क्षेत्रमा नयाँ सम्भावना सिर्जना गरेको उल्लेख गर्दै अग्रवालले प्रविधिको विकाससँगै कलाकारको सिर्जनामाथिको अधिकार सुरक्षित राख्नुपर्ने बताउनुभयो ।
संगीत सिर्जना, प्रसारण र वितरणका माध्यमहरू विस्तार भइरहेका बेला सर्जकको योगदानको उचित सम्मान तथा आर्थिक प्रतिफल सुनिश्चित गर्नु आवश्यक रहेको उहाँको धारणा थियो । प्रविधिबाट सिर्जना हुने अवसरको उपयोग गर्दै कलाकारको बौद्धिक सम्पत्तिको संरक्षणमा पनि उत्तिकै ध्यान दिनुपर्ने उहाँले बताउनुभयो ।
नेपाली संगीतलाई अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा स्थापित गर्न डिजिटल माध्यमको प्रभावकारी प्रयोग, सिर्जनाको गुणस्तर अभिवृद्धि र कलाकारको व्यावसायिक क्षमता विकासमा लगानी गर्नुपर्ने आवश्यकता पनि कार्यक्रममा औँल्याइएको थियो ।
लोकसंगीत र मौलिक धुन नेपालको सांस्कृतिक पहिचान
अग्रवालले नेपाली लोकसंगीत, हिमाली तथा पहाडी क्षेत्रका मौलिक धुन र तराईका सांस्कृतिक भाकाले नेपालको विशिष्ट पहिचान निर्माण गरेको उल्लेख गर्नुभयो ।
नेपालको भौगोलिक, भाषिक र सांस्कृतिक विविधता संगीतमा प्रतिबिम्बित हुने भन्दै उहाँले यस्ता मौलिक सिर्जनाको संरक्षण तथा प्रवर्द्धनलाई प्राथमिकता दिनुपर्ने बताउनुभयो । नेपाली संगीतलाई पर्यटन प्रवर्द्धन, सांस्कृतिक कूटनीति र अन्तर्राष्ट्रिय बजार विस्तारसँग जोड्न सके देशको सांस्कृतिक पहिचान विश्वमाझ थप स्थापित गर्न सकिने उहाँको भनाइ थियो ।
कलाकारलाई राष्ट्रका सांस्कृतिक दूतका रूपमा चित्रण गर्दै अग्रवालले संगीत क्षेत्रको समग्र विकासका लागि सरकार, निजी क्षेत्र, सञ्चारमाध्यम र प्रविधि क्षेत्रबीच सहकार्य आवश्यक रहेको बताउनुभयो ।
कला, संस्कृति र संगीतले सामाजिक एकता बलियो बनाउँछ : मल्होत्रा
कार्यक्रममा नेपाल चेम्बर अफ कमर्सका वरिष्ठ उपाध्यक्ष दीपक कुमार मल्होत्राले नेपाली कला, संस्कृति, संगीत र चाडपर्वले सामाजिक सद्भाव, आपसी एकता तथा राष्ट्रिय पहिचानलाई बलियो बनाउने बताउनुभयो ।
नेपाली समाजको मौलिकता र सांस्कृतिक विविधतालाई जीवन्त राख्न कला तथा संगीत क्षेत्रको महत्त्वपूर्ण भूमिका रहेको उल्लेख गर्दै उहाँले यसको संरक्षण र प्रवर्द्धनमा राज्यले प्राथमिकता दिनुपर्ने धारणा राख्नुभयो ।
कलाकार, सञ्चारकर्मी तथा निजी क्षेत्रबीच सहकार्य विस्तार गर्न सके कला र संगीतको व्यावसायिक विकाससँगै नेपाली संस्कृतिको प्रचारप्रसारमा समेत सहयोग पुग्ने उहाँको भनाइ थियो ।
२२ देशमा शाखा विस्तार, संगीतकर्मीलाई एउटै संगठनमा जोड्ने अभियान
राष्ट्रिय संगीतकर्मी संघका केन्द्रीय अध्यक्ष प्रकाश कटुवालले संघले देशभित्र तथा विदेशमा आफ्नो संगठन विस्तार गर्दै आएको जानकारी दिनुभयो । उहाँका अनुसार संघका शाखा २२ देशमा रहेका छन् ।
संगीतको कुनै निश्चित भूगोल नहुने उल्लेख गर्दै कटुवालले देश तथा विदेशमा रहेका सबै क्षेत्रका संगीतकर्मीलाई एउटै संगठनमा आबद्ध गराउने अभियान अघि बढाइएको बताउनुभयो । नेपाली संगीतकर्मी जहाँ रहे पनि उनीहरूबीच आपसी सम्बन्ध, सहकार्य र एकता कायम गर्नु संघको प्राथमिकतामध्ये रहेको उहाँको भनाइ थियो ।
कटुवालले कलाकारको सुखदुःखमा साथ दिनु संघको मुख्य उद्देश्य भएको उल्लेख गर्दै कलाकार तथा स्रष्टाको सम्मान, संरक्षण र हकहितका पक्षमा संस्था प्रतिबद्ध रहेको बताउनुभयो ।
संगीतकर्मीका समस्या पहिचान गर्ने, उनीहरूलाई आवश्यक सहयोग उपलब्ध गराउने र संगीत क्षेत्रको विकासका लागि सामूहिक पहल गर्ने उद्देश्यसहित संघले आफ्ना गतिविधि अघि बढाइरहेको उहाँले बताउनुभयो । संघको अभियानमा साथ, सहयोग र सद्भाव व्यक्त गर्ने सबैप्रति अध्यक्ष कटुवालले आभारसमेत व्यक्त गर्नुभयो ।
विभिन्न क्षेत्रका व्यक्तित्वको उपस्थिति, स्रष्टा तथा सञ्चारकर्मी सम्मानित
दसैंलगायतका चाडपर्वको शुभकामना आदानप्रदान तथा स्रष्टा सम्मान कार्यक्रममा कला, संस्कृति, पर्यटन, सामाजिक क्षेत्र र सञ्चारमाध्यमसँग सम्बन्धित विभिन्न व्यक्तित्वहरूको सहभागिता रहेको थियो ।
कार्यक्रममा हिमालयन सोसियल जर्नीका अध्यक्ष तथा पर्यटन व्यवसायी रामप्रसाद सापकोटासहित राजेश मास्के, विनोद श्रेष्ठ, सुनिल कुँवर, सन्दीप तामाङ, नारायण सापकोटा, शंकर आचार्य, मुना निरौला, राम लामा, ऋषिराम आचार्य, रुद्र चापागाईं, विष्णु शिल्पकार, दुःख राई, राजु यह, जीवन चौलागाईं, देवराज साउद, रामबहादुर राई, चुडामणि मैनाली, शंकर कटुवाल, डिबी बोगटी, राम श्रेष्ठ, दीपेश कार्की, उग्रेन लामा, नोर्चेल तामाङ, कबिन्द्र त्रिपाठी, साङ्गे शेर्पा, सरोज ओझा, कबिराज ढकाल, सञ्जय पोखरेल, सिद्धार्थ क्षेत्री, नेत्र बहादुर कार्की, नरेन्द्र क्षेत्री र सुनिल गुर्देलालगायतको उपस्थिति रहेको थियो ।
कार्यक्रममा स्रष्टाहरूको योगदानको कदर गर्दै सम्मान गरिएको थियो । यसै क्रममा रातोपाटीकर्मी राजकुमार सिग्देल, पत्रकार राजु भट्टसहितका सञ्चारकर्मीलाई विशेष सम्मान प्रदान गरिएको थियो ।
कला, संस्कृति र संगीत क्षेत्रका गतिविधिलाई आमनागरिकमाझ पुर्याउन सञ्चारमाध्यमको भूमिका महत्त्वपूर्ण रहने भएकाले सञ्चारकर्मीको योगदानको कदर गर्ने उद्देश्यले सम्मान गरिएको आयोजकले जनाएको छ ।
सहकार्य, सम्मान र सांस्कृतिक संरक्षणको सन्देश
दसैंको शुभकामना आदानप्रदानमा केन्द्रित रहे पनि कार्यक्रम नेपाली कला, संस्कृति र संगीत क्षेत्रको वर्तमान अवस्था, चुनौती तथा सम्भावनाबारे विचार आदानप्रदान गर्ने अवसरका रूपमा समेत रहेको थियो ।
कलाकारको सिर्जनात्मक अधिकारको संरक्षण, नयाँ प्रतिभाको प्रोत्साहन, मौलिक संगीतको प्रवर्द्धन, डिजिटल माध्यमबाट सिर्जनाको बजार विस्तार तथा कलाकारको आर्थिक सुरक्षाजस्ता विषयले संगीत क्षेत्रको दिगो विकासका लागि सामूहिक प्रयास आवश्यक रहेको सन्देश दिएको छ ।
कार्यक्रम राष्ट्रिय संगीतकर्मी संघका केन्द्रीय अध्यक्ष प्रकाश कटुवाल तथा संघका उपाध्यक्ष रमेश दुलालको संयोजकत्वमा सम्पन्न भएको थियो ।
कार्यक्रम सफलतापूर्वक सम्पन्न भएकोमा खुसी व्यक्त गर्दै उपाध्यक्ष दुलालले कार्यक्रमलाई सफल बनाउन सहयोग गर्ने अतिथि, स्रष्टा, कलाकार, सञ्चारकर्मी तथा सम्पूर्ण सहयोगीप्रति आभार व्यक्त गर्नुभयो ।
दसैंको उल्लाससँगै स्रष्टाको सम्मान, सांस्कृतिक एकता र संगीत क्षेत्रको विकासको सन्देश प्रवाह गर्दै कार्यक्रम सम्पन्न भएको आयोजकले जनाएको छ ।
