काठमाडौं । सिंहदरबारस्थित संघीय संसद् भवन परिसरमा ‘जेनजी शहीद स्मारक पार्क तथा शालिक र स्तम्भ’को शिलान्यास गरिएको छ।
आइतबार आयोजित विशेष कार्यक्रममा गृहमन्त्री सुधन गुरुङ र पूर्वाधार विकासमन्त्री सुनिल लम्सालले संयुक्त रूपमा स्मारक पार्क, शालिक तथा स्तम्भको शिलान्यास गरेका हुन्।
जेनजी पुस्ताले अघि सारेका माग, आन्दोलनका क्रममा भएका बलिदान तथा त्यसबाट उत्पन्न सामाजिक–राजनीतिक परिवर्तनलाई स्मरण गर्ने उद्देश्यले स्मारक पार्क निर्माण गर्न लागिएको बताइएको छ। संसद् भवन परिसरमै शहीदहरूको स्मृतिमा स्मारक निर्माण गर्ने निर्णयलाई आन्दोलनमा ज्यान गुमाएकाहरूको योगदानलाई संस्थागत रूपमा सम्मान गर्ने प्रयासका रूपमा हेरिएको छ।
शिलान्यास समारोहपछि सञ्चारकर्मीसँग कुरा गर्दै गृहमन्त्री गुरुङले जेनजी पुस्ताले उठाएका माग सम्बोधन गर्न सरकार प्रतिबद्ध रहेको बताए। उनले आन्दोलनका क्रममा ज्यान गुमाएका सबैलाई राज्यले सम्मान गर्ने र उनीहरूको योगदानलाई भावी पुस्ताले समेत सम्झन सक्ने गरी स्मारक निर्माण गरिने स्पष्ट पारे।
गृहमन्त्री गुरुङले आन्दोलनका क्रममा शहीद भएका सबैको शालिक निर्माण गरिने घोषणा गरे।
‘हामी आफैँ कसम खाएर आएका छौँ, त्यो उहाँहरूको माग पूरा गर्छौँ । आन्दोलनको क्रममा जति जना शहीद हुनुभएको छ, उहाँहरू सबैको शालिक बन्छ,’ गृहमन्त्री गुरुङले भने।
उनका अनुसार जेनजी आन्दोलनका क्रममा ज्यान गुमाएका व्यक्तिहरूको योगदानलाई केवल औपचारिक रूपमा सम्झने नभई उनीहरूको बलिदानलाई राज्यको स्मृतिमा स्थायी रूपमा स्थापित गर्ने सरकारको उद्देश्य रहेको छ।
स्मारक पार्कमा शालिक तथा स्तम्भ निर्माणसँगै आन्दोलनको इतिहास, शहीदहरूको योगदान र उनीहरूले उठाएका सवालहरूलाई भावी पुस्तासम्म पुर्याउने गरी स्मृति स्थलका रूपमा विकास गर्ने तयारी गरिएको छ।
जेनजी पुस्ताले सामाजिक, राजनीतिक तथा प्रशासनिक सुधारसँग सम्बन्धित विभिन्न माग अघि सार्दै आन्दोलन गरेका थिए। आन्दोलनका क्रममा ठूलो जनसमर्थन जुटेको थियो भने केही स्थानमा भएको घटनामा मानवीय क्षतिसमेत भएको थियो। त्यसपछि आन्दोलनका क्रममा ज्यान गुमाएकाहरूलाई ‘जेनजी शहीद’का रूपमा सम्मान गर्ने विषय अघि बढेको हो।
सरकारले आन्दोलनका क्रममा भएका घटनाको स्मरण गर्दै शहीद परिवारको सम्मान तथा माग सम्बोधनलाई प्राथमिकतामा राख्ने प्रतिबद्धता जनाउँदै आएको छ। स्मारक पार्क निर्माणलाई पनि सोही प्रतिबद्धताको एक महत्वपूर्ण कार्यका रूपमा लिइएको छ।
भदौ २३ गते ‘जेनजी शहीद दिवस’
यसैबीच सरकारले जेनजी शहीद दिवसका अवसरमा आगामी भदौ २३ गते मुलुकभर सार्वजनिक बिदा दिने निर्णयसमेत गरेको छ।
सरकारको उक्त निर्णयसँगै भदौ २३ गतेलाई आन्दोलनका क्रममा ज्यान गुमाएका जेनजी शहीदहरूको स्मरण गर्ने राष्ट्रिय दिवसका रूपमा मनाउने तयारी भएको छ।
सरकारी निर्णयअनुसार उक्त दिन देशभर विभिन्न कार्यक्रम आयोजना गरी शहीदहरूको योगदान र बलिदानको स्मरण गरिनेछ। स्थानीय तह, सरकारी निकाय तथा विभिन्न सामाजिक संस्थाले समेत स्मृति कार्यक्रम आयोजना गर्ने अपेक्षा गरिएको छ।
जेनजी शहीद दिवसका अवसरमा शहीद परिवारको सम्मान, स्मृति सभा, श्रद्धाञ्जली तथा विभिन्न सामाजिक कार्यक्रम सञ्चालन गर्ने तयारीसमेत भइरहेको बताइएको छ।
स्मारकले आन्दोलनको इतिहास सम्झाउने अपेक्षा
सिंहदरबारस्थित संसद् भवन परिसरमा निर्माण हुने स्मारक पार्कलाई केवल शालिक राख्ने स्थानका रूपमा मात्र नभई जेनजी आन्दोलनको इतिहास र त्यस क्रममा भएका बलिदानलाई सम्झाउने स्मृति स्थलका रूपमा विकास गर्ने सरकारको तयारी छ।
स्मारक पार्क तथा स्तम्भ निर्माणपछि आन्दोलनका क्रममा ज्यान गुमाएका व्यक्तिहरूको योगदान र उनीहरूले उठाएका मुद्दाका बारेमा नयाँ पुस्तालाई जानकारी गराउन समेत सहज हुने अपेक्षा गरिएको छ।
सरकारले आन्दोलनका क्रममा शहीद भएका सबैको शालिक निर्माण गर्ने घोषणा गरेसँगै अब स्मारकमा समेटिने व्यक्तिहरूको आधिकारिक विवरण, निर्माणको ढाँचा, स्थान तथा व्यवस्थापनसम्बन्धी विषयमा थप प्रक्रिया अघि बढ्ने भएको छ।
स्मारक निर्माणसँगै जेनजी आन्दोलनका क्रममा भएका घटनाको अभिलेखीकरण, शहीदहरूको आधिकारिक पहिचान र उनीहरूको योगदानलाई संस्थागत रूपमा सुरक्षित गर्ने विषय पनि महत्वपूर्ण हुने देखिएको छ।
सरकारले जेनजी पुस्ताका माग सम्बोधन गर्ने प्रतिबद्धता दोहोर्याउँदै स्मारक निर्माण र शहीद दिवसको घोषणालाई त्यसै दिशामा अघि बढाइएको कदमका रूपमा प्रस्तुत गरेको छ।
जन प्रहार डटकम
