एजेन्सी । युद्धका कारण भएको क्षति, आयातमा लगाइएको प्रतिबन्ध तथा अमेरिकाले थप कडा बनाएका आर्थिक प्रतिबन्धका कारण इरानमा इन्धन आपूर्ति संकट गहिरिँदै गएको छ। इन्धनको अभाव बढेसँगै देशका विभिन्न शहरमा पेट्रोल तथा डिजेल भर्न सवारीसाधनको लामो लाइन लाग्न थालेको छ।
इरानका विभिन्न शहरमा चालकहरूले इन्धन भर्नका लागि घण्टौंसम्म पम्पमा कुर्नुपरेको गुनासो गरेका छन्। कतिपय स्थानमा अधिकांश इन्धन केन्द्र बन्द रहेको र सञ्चालनमा रहेका सीमित केन्द्रमा बिहानैदेखि सवारीसाधनको भीड लाग्ने गरेको बताइएको छ।
इरानको कराज शहरका एक स्थानीय बासिन्दाका अनुसार केही पेट्रोल पम्पमा एक व्यक्तिलाई बढीमा पाँच लिटर मात्र इन्धन खरिद गर्न दिइएको छ। इन्धनको आपूर्ति सीमित भएपछि उपभोक्ताले आवश्यक मात्रामा पेट्रोल पाउनसमेत कठिनाइ भोगिरहेका छन्।
ट्रक चालकलाई थप समस्या
इन्धन अभावको सबैभन्दा ठूलो असर लामो दूरीका ट्रक चालकमा परेको छ। प्रमुख शहरका पेट्रोल तथा डिजेल केन्द्रमा एक किलोमिटरभन्दा लामो लाइन लाग्ने गरेको बताइएको छ।
डिजेल भर्नका लागि चालकहरूले रातभर कुर्नुपर्ने अवस्था सिर्जना भएको छ। लामो समयसम्म लाइनमा बस्नुपर्दा ढुवानी सेवा प्रभावित हुनुका साथै चालकहरूको दैनिक आम्दानीमा समेत गम्भीर असर परेको बताइएको छ।
इन्धन अभावका कारण सामान ढुवानीमा ढिलाइ हुन थालेमा यसको प्रत्यक्ष प्रभाव बजारमा पर्न सक्ने चिन्ता बढेको छ। यातायात लागत बढ्दा दैनिक उपभोग्य वस्तुको मूल्यसमेत प्रभावित हुन सक्ने अनुमान गरिएको छ।
दैनिक १ करोड ५० लाख लिटर पेट्रोल अभाव
इरानले अहिले दैनिक करिब १ करोड ५० लाख लिटर पेट्रोल अभाव झेलिरहेको जनाइएको छ। आन्तरिक उत्पादनले देशको बढ्दो माग धान्न नसकेपछि आयातमा निर्भरता बढेको अवस्थामा प्रतिबन्धका कारण प्रशोधित पेट्रोलियम पदार्थ ल्याउन कठिन भएको बताइएको छ।
अमेरिकी दबाब तथा समुद्री मार्गमा देखिएका अवरोधका कारण प्रशोधित पेट्रोलियम पदार्थको आपूर्ति प्रभावित भएको जनाइएको छ। परिणामस्वरूप पेट्रोल पम्पसम्म नियमित रूपमा इन्धन पुर्याउन कठिन भइरहेको छ।
इन्धन आपूर्ति सामान्य बनाउन सरकारमाथि दबाब बढ्दै गएको छ। लामो लाइन र सीमित वितरणका कारण सर्वसाधारणमा असन्तुष्टि बढिरहेको बताइएको छ।
पेट्रोलमा मेथानोल मिसाउँदा विवाद
इन्धन अभाव कम गर्ने प्रयासस्वरूप इरानमा पेट्रोलमा ०.५ प्रतिशत मेथानोल मिसाउन थालिएको विषयसमेत विवादमा परेको छ।
सरकारले इन्धनको उपलब्धता बढाउन यस्तो उपाय अपनाएको भए पनि आलोचकहरूले पेट्रोलको गुणस्तरमा असर पर्ने दाबी गरेका छन्। उनीहरूले मेथानोल मिसाइएको इन्धनका कारण सवारीसाधनको इन्जिनमा समस्या आउन सक्ने तथा दीर्घकालीन रूपमा गाडीमा क्षति पुग्न सक्ने आरोप लगाएका छन्।
यद्यपि, इन्धन संकट तत्काल समाधान नभए आपूर्ति व्यवस्थामा थप दबाब पर्न सक्ने देखिएको छ। युद्धबाट भएको भौतिक क्षति, आयातमा प्रतिबन्ध र अन्तर्राष्ट्रिय आर्थिक दबाबका बीच इरानका लागि पर्याप्त इन्धन उपलब्ध गराउनु ठूलो चुनौती बनेको छ।
इन्धन संकट लामो समयसम्म कायम रहेमा यातायात, ढुवानी, बजार आपूर्ति तथा सर्वसाधारणको दैनिक जीवनमा थप असर पर्न सक्ने चिन्ता व्यक्त गरिएको छ।
यसबीच इरानमा पेट्रोल पम्प अगाडि देखिएका लामो लाइनका दृश्यले देशको इन्धन संकट कति गम्भीर बन्दै गएको छ भन्ने स्पष्ट संकेत गरेको छ।
