काठमाडौं । रसुवामा आएको भीषण बाढीका कारण उद्धार तथा राहत कार्यमा खटिएका ८५ जना सुरक्षाकर्मी सम्पर्कविहीन भएका छन्। गृह मन्त्रालयअन्तर्गतको राष्ट्रिय आपत्कालीन कार्य सञ्चालन केन्द्रले बिहीबार यसबारे जानकारी दिएको हो।
केन्द्रका प्रमुख फणिन्द्रप्रसाद पौडेलका अनुसार बाढी प्रभावित क्षेत्रमा राहत सामग्री ढुवानी तथा उद्धारका लागि आवश्यक जनशक्ति परिचालनलाई तीव्रता दिइएको छ। तर, उद्धार तथा राहत कार्यमा खटिएका सुरक्षाकर्मी नै सम्पर्कविहीन भएपछि प्रभावित क्षेत्रमा खोज तथा उद्धार अभियान सञ्चालन गर्न थप चुनौती देखिएको छ।
पौडेलका अनुसार बुधबार राति करिब २ बजे नै आठ वटा ट्रकमार्फत राहत सामग्री प्रभावित क्षेत्रतर्फ पठाइएको थियो। स्थलमार्गबाट राहत सामग्री पठाउने क्रमसँगै अहिले हेलिकोप्टरमार्फत आवश्यक सामग्रीसमेत प्रभावित क्षेत्रमा पुर्याउने काम भइरहेको छ।
बाढी प्रभावित नागरिकका लागि आवश्यक ‘डिग्निटरी किट’ तथा स्वास्थ्य उपकरणहरू हेलिकोप्टरमार्फत पठाउने काम भइरहेको केन्द्रले जनाएको छ। घाइते तथा प्रभावित नागरिकलाई तत्काल आवश्यक पर्ने स्वास्थ्य सामग्री उपलब्ध गराउन हवाई माध्यमबाट आपूर्ति बढाइएको हो।
सञ्चार सम्पर्क पुनःस्थापनामा पनि चुनौती
बाढीका कारण रसुवाका विभिन्न क्षेत्रमा सञ्चार सम्पर्क विच्छेद भएपछि उद्धार तथा राहत समन्वयमा थप समस्या उत्पन्न भएको छ। प्रभावित क्षेत्रमा सञ्चार सम्पर्क स्थापना गर्न हेलिकोप्टरमार्फत सञ्चार उपकरणसमेत पठाउने तयारी भइरहेको पौडेलले बताए।
उनका अनुसार प्रभावित क्षेत्रमा सञ्चार सेवा पुनःस्थापित गर्न आवश्यक उपकरण तथा प्राविधिक जनशक्ति परिचालन गर्ने काम भइरहेको छ। यसैक्रममा एमआई हेलिकोप्टर धुन्चेतर्फ प्रस्थान गर्ने तयारीमा रहेको जनाइएको छ।
सञ्चार सम्पर्क नहुँदा प्रभावित क्षेत्रमा रहेका नागरिक तथा उद्धार टोलीको वास्तविक अवस्था बुझ्न कठिन भइरहेको छ। साथै उद्धारका लागि आवश्यक समन्वय र राहत सामग्रीको वितरणमा समेत समस्या देखिएको छ।
चार हजारभन्दा बढी सुरक्षाकर्मी परिचालित
बाढीबाट भएको ठूलो मानवीय क्षतिपछि सरकारले उद्धार तथा राहत कार्यका लागि ठूलो संख्यामा सुरक्षाकर्मी परिचालन गरेको छ।
केन्द्रका अनुसार हालसम्म नेपाली सेनाका २ हजार ३ सय ५५ जनासहित नेपाल प्रहरी र सशस्त्र प्रहरी बलका गरी ४ हजारभन्दा बढी सुरक्षाकर्मी उद्धार तथा राहत कार्यमा परिचालन भइसकेका छन्।
उनीहरूले प्रभावित क्षेत्रमा खोज तथा उद्धार, घाइतेको उद्धार, राहत सामग्री ढुवानी, प्रभावित नागरिकलाई सुरक्षित स्थानमा सार्ने तथा सुरक्षा व्यवस्थापनलगायतका काम गरिरहेका छन्।
तर, उद्धार अभियानमै खटिएका सुरक्षाकर्मीमध्ये ठूलो संख्या सम्पर्कविहीन भएपछि परिचालनमा चुनौती थपिएको छ।
सेनाका ४४, नेपाल प्रहरीका २८ र सशस्त्रका १३ जना सम्पर्कविहीन
प्राप्त विवरणअनुसार सम्पर्कविहीन हुने सुरक्षाकर्मीमध्ये नेपाली सेनाका ४४ जना, नेपाल प्रहरीका २८ जना र सशस्त्र प्रहरी बलका १३ जना रहेका छन्। यसरी हालसम्म कुल ८५ जना सुरक्षाकर्मी सम्पर्कविहीन भएको केन्द्रले जनाएको छ।
सम्पर्कविहीन सुरक्षाकर्मीहरू कुन अवस्थामा छन् भन्नेबारे थप विवरण संकलन तथा खोजी भइरहेको छ। सञ्चार सम्पर्क विच्छेदका कारण कतिपय सुरक्षाकर्मी सुरक्षित अवस्थामा रहे पनि तत्काल सम्पर्क हुन नसकेको हुनसक्ने अधिकारीहरूले बताएका छन्।
यसैगरी, बाढी प्रभावित क्षेत्रमा परिचालित अन्य सरकारी कर्मचारी तथा जनशक्तिको अवस्थाबारे पनि विवरण संकलन भइरहेको छ।
राहत र उद्धारमा चौबीसै घण्टा परिचालन
राष्ट्रिय आपत्कालीन कार्य सञ्चालन केन्द्रका प्रमुख पौडेलका अनुसार चुनौतीपूर्ण अवस्थाका बाबजुद सरकारले २४ सै घण्टा उद्धार तथा राहत कार्यलाई प्राथमिकतामा राखेको छ।
बुधबार राति ३ बजेसम्म बसेको बैठकले प्रभावित क्षेत्रमा आवश्यक राहत सामग्री तथा थप जनशक्ति तत्काल परिचालन गर्ने निर्णय गरेको थियो। सोही निर्णयअनुसार राहत सामग्री तथा उद्धारका लागि आवश्यक जनशक्ति प्रभावित क्षेत्रतर्फ पठाउने क्रम जारी छ।
हाल त्रिशूली मार्ग हुँदै राहत सामग्री तथा थप जनशक्ति प्रभावित क्षेत्रमा पठाउने काम भइरहेको गृह मन्त्रालयले जनाएको छ। सडकमार्गबाट सम्भव हुने स्थानमा स्थलमार्ग र पहुँच कठिन भएका क्षेत्रमा हेलिकोप्टरमार्फत उद्धार तथा राहत सामग्री पुर्याउने रणनीति अपनाइएको छ।
रसुवामा बाढीका कारण सडक, सञ्चार तथा अन्य पूर्वाधारमा समेत क्षति पुगेकाले उद्धार तथा राहत कार्य निकै चुनौतीपूर्ण बनेको छ। त्यसका बाबजुद सरकार तथा सुरक्षा निकायले उपलब्ध स्रोतसाधन परिचालन गर्दै प्रभावित नागरिकको खोजी, उद्धार र राहत वितरणलाई निरन्तरता दिइरहेका छन्।
सम्पर्कविहीन सुरक्षाकर्मी तथा अन्य जनशक्तिको खोजीलाई समेत प्राथमिकतामा राखिएको छ। प्रभावित क्षेत्रमा सञ्चार सम्पर्क पुनःस्थापित भएपछि उद्धारमा खटिएका जनशक्ति तथा स्थानीय नागरिकको वास्तविक अवस्थाबारे थप स्पष्ट विवरण प्राप्त हुने अपेक्षा गरिएको छ।
