काठमाडौं । काठमाडौंको ऐतिहासिक हनुमानढोका दरबारस्थित दसैँघरमा बडादसैँको सातौँ दिन शनिबार परम्परागत विधिअनुसार फूलपाती भित्र्याइएको छ। बडादसैँअन्तर्गत नवरात्रको सप्तमी तिथिका अवसरमा विभिन्न धार्मिक विधि, पूजाआजा तथा सांस्कृतिक परम्परालाई निरन्तरता दिँदै फूलपाती भित्र्याइएको हो।
नेपालीहरूको महान् पर्व बडादसैँमा फूलपाती भित्र्याउने परम्पराले विशेष धार्मिक, सांस्कृतिक र ऐतिहासिक महत्त्व बोकेको छ। सप्तमीका दिन घरघर तथा शक्तिपीठहरूमा पूजा आराधना गरिने भए पनि हनुमानढोका दरबारको दसैँघरमा फूलपाती भित्र्याउने परम्परा विशेष रूपमा परिचित छ। यस अवसरमा नेपाली मौलिक संस्कृति, ऐतिहासिक परम्परा र राज्यको सांस्कृतिक विरासतको झल्को देख्न पाइन्छ।
परम्पराअनुसार गोरखा जिल्लाबाट ल्याइएको फूलपाती दसैँघरमा भित्र्याइन्छ। गोरखाबाट फूलपाती ल्याउने क्रममा धार्मिक विधि र परम्परालाई विशेष ध्यान दिइन्छ। गोरखादेखि धादिङ जिल्लाको जीवनपुरसम्म दसैँघरका पुजारीसहित मगर समुदायका छ जना व्यक्तिले फूलपाती ल्याउने प्रचलन रहेको छ। त्यसपछि जीवनपुरबाट काठमाडौंको जमलसम्म काठमाडौंका ब्राह्मण समुदायका छ जना व्यक्तिले फूलपाती ल्याउने परम्परा छ।
जमलसम्म ल्याइएको फूलपातीलाई त्यहाँबाट हनुमानढोकास्थित दसैँघरमा विशेष बाजागाजा र सांस्कृतिक प्रस्तुतिसहित भित्र्याइन्छ। यस क्रममा निजामती सेवाका उच्चपदस्थ अधिकारी, गुर्जुका पल्टन, ब्यान्डबाजा, पञ्चेबाजा तथा विभिन्न सांस्कृतिक नाचगानसहितको लावालस्कर सहभागी हुने परम्परा छ। यसले फूलपाती भित्र्याउने समारोहलाई धार्मिक अनुष्ठानका साथै सांस्कृतिक उत्सवका रूपमा समेत स्थापित गरेको छ।
फूलपाती भित्र्याउने परम्पराले गोरखा र काठमाडौंबीचको ऐतिहासिक सम्बन्धलाई पनि स्मरण गराउँछ। नेपालको इतिहास, राजकीय परम्परा र धार्मिक आस्थासँग जोडिएको यस समारोहले पुस्तौँदेखि निरन्तरता पाउँदै आएको सांस्कृतिक सम्पदाको संरक्षणमा योगदान पुर्याउँदै आएको छ।
बडादसैँको सातौँ दिन मनाइने फूलपातीलाई दसैँको महत्त्वपूर्ण दिनका रूपमा लिइन्छ। यस दिनदेखि दसैँको उत्सव अझ व्यापक बन्ने गर्दछ। घरघरमा जमरा, फूलपाती तथा पूजाका सामग्री भित्र्याउने, देवी दुर्गाको आराधना गर्ने र परिवारका सदस्यहरू पर्वको तयारीमा जुट्ने परम्परा रहिआएको छ।
हनुमानढोका दरबारमा फूलपाती भित्र्याउने समारोहले काठमाडौं उपत्यकाको सांस्कृतिक पहिचानलाई उजागर गर्नुका साथै नेपाली मौलिक परम्परा र धार्मिक आस्थाको संरक्षणमा महत्त्वपूर्ण भूमिका निर्वाह गर्दै आएको छ। ऐतिहासिक दरबार परिसरमा आयोजना हुने यस्तो समारोहले नयाँ पुस्तालाई पनि देशको सांस्कृतिक इतिहास र परम्पराबारे जानकारी गराउने अवसर प्रदान गर्दछ।
समग्रमा, हनुमानढोकाको दसैँघरमा फूलपाती भित्र्याउने परम्परा नेपाली समाजको धार्मिक आस्था, सांस्कृतिक एकता र ऐतिहासिक गौरवको प्रतीक हो। बडादसैँको उल्लाससँगै मनाइने यस समारोहले नेपाली मौलिक संस्कृति र परम्परालाई जीवन्त राख्दै आएको छ।
