काठमाडौँ । नेपाल यातायात व्यवसायी राष्ट्रिय महासङ्घले आगामी दसैँलाई लक्षित गर्दै यात्रुसँग सरकारले तोकेकोभन्दा बढी सवारी भाडा नलिन सम्बद्ध सबै यातायात व्यवसायी तथा कर्मचारीलाई निर्देशन दिएको छ। चाडपर्वका बेला यात्रुको चाप अत्यधिक बढ्ने र टिकट तथा भाडामा मनपरी हुनसक्ने अवस्थालाई ध्यानमा राख्दै महासङ्घले निर्धारित भाडादर कडाइका साथ कार्यान्वयन गर्न आग्रह गरेको हो।
महासङ्घका महासचिव डेकनाथ गौतमले सरकारले निर्धारण गरेको भाडादरभन्दा बढी रकम असुल गर्ने सवारीसाधनमाथि प्रचलित कानुनअनुसार कारबाही हुने जानकारी दिएका छन्। उनका अनुसार दसैँका समयमा यात्रुको चाप बढ्ने भएकाले व्यवसायी, चालक, सहचालक तथा टिकट काउन्टरमा कार्यरत कर्मचारीले यात्रुमैत्री व्यवहार गर्दै सेवा प्रवाह गर्नुपर्नेछ।
सरकारले यस वर्षको दसैँलाई लक्षित गरी असोज २३ गतेदेखि देशभर यात्रुवाहक सवारीसाधनको अग्रिम टिकट बुकिङ खुला गर्ने निर्णय गरिसकेको छ। अग्रिम टिकट बुकिङलाई व्यवस्थित बनाउन यातायात व्यवस्था विभाग, नेपाल यातायात व्यवसायी राष्ट्रिय महासङ्घ, विभिन्न मजदुर सङ्घ–सङ्गठन, प्रहरी प्रधान कार्यालय तथा उपत्यका ट्राफिक प्रहरी कार्यालयबीच समन्वय गरी आवश्यक तयारी अघि बढाइएको छ।
काउन्टरमा परिचयपत्र र पोसाक अनिवार्य
महासङ्घले सातै प्रदेश, जिल्ला समिति, सदस्य सङ्घ–संस्था तथा काठमाडौँको गोङ्गबु बसपार्कमा कार्यरत शाखा प्रमुख र कर्मचारीलाई आवश्यक निर्देशन दिइसकेको जनाएको छ।
अग्रिम टिकट बुकिङका लागि सञ्चालन गरिने काउन्टरमा खटिने कर्मचारीले तोकिएको पोसाक तथा परिचयपत्र अनिवार्य रूपमा लगाउनुपर्ने व्यवस्था गरिएको छ। यात्रुले सहज रूपमा कर्मचारीको पहिचान गर्न सक्ने र टिकट खरिदका क्रममा हुने सम्भावित समस्या न्यूनीकरण गर्ने उद्देश्यले यस्तो व्यवस्था गरिएको हो।
महासङ्घले यात्रुसँग नम्र र सम्मानजनक व्यवहार गर्न तथा टिकट उपलब्ध गराउने प्रक्रियालाई सकेसम्म सरल र पारदर्शी बनाउन निर्देशन दिएको छ। साथै यात्रुको सुरक्षित यात्रा सुनिश्चित गर्न सवारीसाधनको अवस्था, चालक तथा सहचालकको व्यवहार र यात्रु क्षमताजस्ता विषयमा समेत ध्यान दिन व्यवसायीलाई आग्रह गरिएको छ।
नारायणगढ–काठमाडौँ सडकमा ठूला सवारीसाधनलाई रोक
दसैँको समयमा सडकमा हुने अत्यधिक सवारी चापलाई व्यवस्थापन गर्न घटस्थापनादेखि कात्तिक ८ गतेसम्म नारायणगढ–काठमाडौँ सडकखण्डमा ट्रेलरलगायत ठूला सवारीसाधन सञ्चालनमा रोक लगाइने भएको छ।
यद्यपि खाद्य सामग्री, औषधि, फलफूल तथा अन्य अत्यावश्यक सामग्री बोकेका सवारीसाधनको आवतजावतमा भने प्रचलित कानुनअनुसार रोक नलगाइने व्यवस्था गरिएको छ। अत्यावश्यक वस्तुको आपूर्ति प्रभावित नहोस् भन्ने उद्देश्यले त्यस्ता सवारीसाधनलाई आवतजावतमा सहजीकरण गरिनेछ।
त्यसैगरी, घटस्थापनादेखि कात्तिक १० गतेसम्म यात्रुवाहक सवारीसाधनका लागि देशभर लामो तथा मध्यम दूरीका रुट परमिट खुला गरिएको छ। यसबाट दसैँमा घर फर्किने यात्रुको बढ्दो चाप व्यवस्थापन गर्न थप सवारीसाधन सञ्चालन गर्न सहज हुने अपेक्षा गरिएको छ।
तर सडकको विशेष प्रकृतिका कारण निश्चित आकार तथा प्रकारका सार्वजनिक सवारीसाधन सञ्चालनमा लगाइएको प्रतिबन्ध भने यथावत् रहने महासङ्घले जनाएको छ।
प्रमुख नाकामा यात्रु सहायता कक्ष
दसैँको समयमा काठमाडौँ उपत्यकाबाट बाहिरिने यात्रुको चापलाई ध्यानमा राख्दै उपत्यकाका प्रमुख नाकामा यात्रु सहायता कक्ष स्थापना गरिएको छ। ती सहायता कक्षको प्रभावकारी सञ्चालन, अनुगमन तथा सहजीकरणका लागि यातायात व्यवस्था विभागले फोकल पर्सनसहितको टोली परिचालन गर्ने तयारी गरेको छ।
महासङ्घले पनि आफ्नातर्फबाट गोङ्गबु बसपार्क, कलङ्की, कोटेश्वर, गौशाला तथा चाबहिल क्षेत्रमा जिम्मेवारी तोकेको जनाएको छ। ती स्थानमा यात्रुलाई आवश्यक जानकारी उपलब्ध गराउने, टिकट तथा भाडासम्बन्धी गुनासो सुन्ने र समस्या समाधानका लागि सम्बन्धित निकायसँग समन्वय गर्ने व्यवस्था मिलाइनेछ।
सवारीसाधनको फिटनेस परीक्षणमा प्राथमिकता
दसैँका बेला लामो दूरीमा ठूलो संख्यामा यात्रुवाहक सवारीसाधन सञ्चालन हुने भएकाले सवारी सुरक्षालाई पनि प्राथमिकतामा राखिएको छ। महासङ्घका अनुसार यात्रुवाहक सवारीसाधनको ‘फिटनेस’ परीक्षणलाई विशेष प्राथमिकता दिइएको छ।
यातायात व्यवस्था विभागको सवारी परीक्षण कार्यालय, टेकुबाट प्राविधिक कर्मचारी खटाई गोङ्गबु बसपार्कमै सवारीसाधनको निःशुल्क फिटनेस परीक्षण गर्ने व्यवस्था मिलाइने भएको छ। यसबाट दसैँको भीडमा सञ्चालन हुने सार्वजनिक सवारीसाधनको यान्त्रिक अवस्था परीक्षण गरी सम्भावित दुर्घटना न्यूनीकरण गर्न सहयोग पुग्ने अपेक्षा गरिएको छ।
यात्रुलाई ठगी हुन नदिन विशेष निगरानी
दसैँमा टिकटको माग अत्यधिक हुने भएकाले यात्रुलाई तोकिएकोभन्दा बढी भाडा लिने, टिकटमा मनपरी गर्ने वा तोकिएको गन्तव्यभन्दा फरक व्यवहार गर्ने जस्ता समस्या देखिन सक्ने भएकाले सम्बन्धित निकायले निगरानी बढाउने तयारी गरेको छ।
महासङ्घले व्यवसायी तथा कर्मचारीलाई यात्रुको बाध्यताको फाइदा नउठाउन र निर्धारित भाडादरमै टिकट बिक्री गर्न स्पष्ट निर्देशन दिएको छ। यात्रुले पनि टिकट खरिद गर्दा तोकिएको भाडादरभन्दा बढी रकम मागिएमा सम्बन्धित यात्रु सहायता कक्ष वा ट्राफिक प्रहरी तथा यातायातसम्बन्धी निकायमा जानकारी गराउन आग्रह गरिएको छ।
यस वर्षको दसैँमा ठूलो संख्यामा सर्वसाधारण काठमाडौँ उपत्यकाबाट आफ्ना गाउँघर फर्किने भएकाले यातायात व्यवस्थापन चुनौतीपूर्ण हुने देखिएको छ। यात्रुको सहज आवागमन, सवारीसाधनको सुरक्षा, सडकमा हुने जाम व्यवस्थापन तथा टिकट बिक्रीमा पारदर्शिता कायम गर्न सरकारी निकाय, व्यवसायी, मजदुर सङ्घ–सङ्गठन तथा सुरक्षा निकायबीच समन्वयलाई प्राथमिकता दिइएको छ।
महासङ्घले दसैँका बेला सार्वजनिक यातायातलाई सुरक्षित, भरपर्दो र व्यवस्थित बनाउन सबै व्यवसायी, चालक, सहचालक तथा कर्मचारीलाई तोकिएको नियम पालना गर्न आग्रह गरेको छ। साथै यात्रुलाई पनि अग्रिम टिकट समयमै बुकिङ गर्न, टिकटमा उल्लेखित विवरण जाँच गर्न र भाडा तथा यात्रासम्बन्धी समस्या देखिए तत्काल सम्बन्धित निकायमा जानकारी गराउन अनुरोध गरिएको छ।
