बैतडी । बैतडीको दशरथचन्द नगरपालिका–६ थाचौरकी १७ वर्षीया अस्मिता पन्तले घरमै नेपाली नागरिकताको प्रमाणपत्र प्राप्त गरेकी छन्। ‘क’ वर्गको अपाङ्गता भएकी पन्तलाई जिल्ला प्रशासन कार्यालयसम्म पुगेर नागरिकता लिन कठिनाइ भएपछि प्रमुख जिल्ला अधिकारी मीना अर्याल आफैँ घरमै पुगेर नागरिकताको प्रमाणपत्र प्रदान गरेकी हुन्।
मानसिक अपाङ्गताका कारण अस्मितालाई जिल्ला प्रशासन कार्यालयमा उपस्थित भएर नागरिकता प्राप्त गर्न समस्या हुँदै आएको थियो। नागरिकता प्राप्त गर्न आवश्यक प्रक्रिया पूरा गर्नुपर्ने भए पनि शारीरिक तथा मानसिक अवस्थाका कारण कार्यालयसम्म पुग्न नसक्ने अवस्थालाई ध्यानमा राख्दै जिल्ला प्रशासन कार्यालयले घरमै पुगेर सेवा उपलब्ध गराएको हो।
प्रमुख जिल्ला अधिकारी अर्यालसहित जिल्ला प्रशासन कार्यालयका कर्मचारी बिहीबार अस्मिताको घरमै पुगेर आवश्यक प्रक्रिया पूरा गरी उनलाई नेपाली नागरिकताको प्रमाणपत्र हस्तान्तरण गरेका थिए।
सरकारी सेवा लिन कार्यालयसम्म पुग्न नसक्ने नागरिकलाई सहज रूपमा सेवा उपलब्ध गराउने उद्देश्यले घरमै पुगेर नागरिकता प्रदान गरिएको प्रमुख जिल्ला अधिकारी अर्यालले बताइन्।
नागरिकताको प्रमाणपत्र प्राप्त गरेसँगै अस्मिताले अब राज्य तथा स्थानीय तहबाट अपाङ्गता भएका नागरिकका लागि उपलब्ध गराइने विभिन्न सेवा, सुविधा तथा सामाजिक सुरक्षा कार्यक्रमबाट लाभ लिन सक्ने भएकी छन्। नागरिकताको प्रमाणपत्र नहुँदा सरकारी सेवा तथा सुविधाबाट वञ्चित हुनुपर्ने अवस्थाको अन्त्य हुने अपेक्षा गरिएको छ।
जिल्ला प्रशासन कार्यालय बैतडीले अशक्त तथा अपाङ्गता भएका व्यक्तिहरूलाई सरकारी सेवा लिन कार्यालयसम्म आउनुपर्ने बाध्यता कम गर्ने उद्देश्यले ‘अशक्तको घरमा प्रजिअ’ कार्यक्रम सञ्चालन गर्दै आएको छ।
यस कार्यक्रमअन्तर्गत नागरिकता लिने उमेर पुगेका तर शारीरिक अशक्तता वा अपाङ्गताका कारण जिल्ला प्रशासन कार्यालयसम्म पुग्न कठिनाइ भएका व्यक्तिहरूको पहिचान गरी घरमै पुगेर नागरिकता वितरण गर्ने गरिएको छ।
प्रमुख जिल्ला अधिकारी अर्यालका अनुसार बैतडीका दशवटै स्थानीय तहले नागरिकता लिने उमेर पुगेका तर शारीरिक रूपमा अशक्त तथा अपाङ्गताका कारण प्रशासन कार्यालयसम्म पुग्न समस्या भएका व्यक्तिहरूको विवरण सङ्कलन गरिरहेका छन्।
“दशवटै पालिकाले नागरिकता लिने उमेर पुगेका तर शारीरिक रूपमा अशक्त तथा अपाङ्गताका कारण जिल्ला प्रशासन कार्यालयसम्म पुग्न समस्या भएका व्यक्तिको विवरण सङ्कलन गरिरहेका छन्,” प्रमुख जिल्ला अधिकारी अर्यालले भनिन्, “सोही विवरणका आधारमा आवश्यक प्रक्रिया पूरा गरी उहाँहरूको घरमै पुगेर नागरिकता वितरण गर्दै आएका छौँ।”
उनका अनुसार राज्यबाट प्रदान गरिने आधारभूत सेवासुविधा लिन नागरिकता महत्वपूर्ण दस्तावेज भएकाले कुनै पनि नागरिक अपाङ्गता वा अशक्तताकै कारण नागरिकता प्राप्त गर्ने अधिकारबाट वञ्चित नहोस् भन्ने उद्देश्यले यस्तो सेवा सञ्चालन गरिएको हो।
सामान्य अवस्थामा नागरिकता लिन सेवाग्राही स्वयं जिल्ला प्रशासन कार्यालयमा उपस्थित हुनुपर्ने भए पनि विशेष अवस्थामा प्रशासनले सेवाग्राहीको अवस्था र आवश्यकतालाई हेरेर वैकल्पिक माध्यमबाट सेवा प्रदान गर्दै आएको छ।
अस्मिताको घरमै पुगेर नागरिकता वितरण गरिएको घटनाले सरकारी सेवा प्रवाहलाई नागरिकमैत्री र पहुँचयोग्य बनाउने प्रयासलाई समेत उजागर गरेको छ। विशेषगरी कार्यालयसम्म पुग्न नसक्ने ज्येष्ठ नागरिक, अशक्त तथा अपाङ्गता भएका व्यक्तिका लागि यस्ता कार्यक्रम प्रभावकारी बन्न सक्ने देखिएको छ।
जिल्ला प्रशासन कार्यालयले स्थानीय तहबाट प्राप्त विवरणका आधारमा आगामी दिनमा पनि घरमै पुगेर नागरिकता वितरण गर्ने जनाएको छ। यसबाट दुर्गम तथा ग्रामीण क्षेत्रका अशक्त नागरिकलाई सरकारी सेवा लिन सहज हुने अपेक्षा गरिएको छ।
नागरिकता प्राप्त गरेपछि अस्मिताको परिवारले पनि राहत महसुस गरेको छ। अब उनले राज्यबाट उपलब्ध हुने अपाङ्गता परिचयपत्रसँग सम्बन्धित सेवा, सामाजिक सुरक्षा तथा अन्य आवश्यक सरकारी सुविधाका लागि प्रक्रिया अघि बढाउन सक्ने भएकी छन्।
सरकारी सेवा नागरिकको घरदैलोसम्म पुर्याउने उद्देश्यसहित सञ्चालन गरिएको ‘अशक्तको घरमा प्रजिअ’ कार्यक्रमले कार्यालयसम्म पुग्न नसक्ने नागरिकका लागि राज्यको सेवा र उपस्थिति प्रत्यक्ष रूपमा घरमै पुर्याउने प्रयास गरेको छ।
