काठमाडौं। नेपालमा खाना पकाउने एलपी ग्यासको आयातले साउन महिनामा इतिहासकै नयाँ रेकर्ड कायम गरेको छ। नेपाल आयल निगमका अनुसार साउनमा हालसम्मकै सबैभन्दा धेरै ५४ हजार ५०५ टन ग्यास आयात भएको छ। यो परिमाणबाट ३८ लाख ३८ हजार ४१० वटा सिलिन्डर भरेर बजारमा पठाइएको निगमले जनाएको छ।
तर रेकर्ड आयात भए पनि उपभोक्ताले सहज रूपमा ग्यास नपाइरहेको अवस्था यथावत् छ। काठमाडौं उपत्यकासहित विभिन्न स्थानमा अहिले पनि ग्यासका लागि लाइन बस्नुपर्ने बाध्यता देखिएको छ। सामान्य अवस्थामा देशभर मासिक करिब ३० लाख सिलिन्डर ग्यास खपत हुने गरे पनि यसपटक त्यसभन्दा धेरै परिमाण बजारमा पठाइँदा समेत वितरण प्रणालीलाई लिएर प्रश्न उठिरहेका छन्।
आयातमा नयाँ कीर्तिमान
निगमका अनुसार साउनमा भएको ५४ हजार ५०५ टन आयात हालसम्मकै उच्च हो। यो परिमाणलाई सिलिन्डरमा रूपान्तरण गर्दा ३८ लाखभन्दा बढी सिलिन्डर बजारमा पुगेका छन्, जुन सामान्य मासिक मागभन्दा झण्डै आठ लाख सिलिन्डर बढी हो।
यसले देशमा ग्यास अभाव उत्पादन वा आयातको मात्र समस्या नभई वितरण व्यवस्थापनसँग पनि जोडिएको संकेत गरेको छ।
आजदेखि नियमित वितरणमा नयाँ व्यवस्था
ग्यास वितरणलाई व्यवस्थित बनाउन नेपाल आयल निगमले सोमबारदेखि सम्बन्धित ग्यास उद्योगले नियुक्त गरेका आधिकारिक विक्रेतामार्फत मात्रै नियमित प्रक्रियाअनुसार बिक्री वितरण गर्ने व्यवस्था लागू गरेको छ।
नयाँ व्यवस्थाअनुसार प्रत्येक ग्यास उद्योगले दैनिक बिक्री गर्ने विक्रेताको नाम, ठेगाना, सम्पर्क विवरण र उपलब्ध गराइने सिलिन्डर सङ्ख्यासहितको जानकारी हरेक बिहान ९ बजेभित्र निगममा बुझाउनुपर्नेछ।
यस्तै, ग्यास विक्रेताले पनि बिक्री गरेको ग्यासको परिमाण, उपभोक्ताको नाम र सम्पर्क विवरण दैनिक रूपमा सम्बन्धित उद्योगलाई उपलब्ध गराउनुपर्ने व्यवस्था गरिएको छ। उद्योगहरूले उक्त विवरण सोही दिन निगममा पठाउनुपर्नेछ।
संयुक्त अनुगमनको व्यवस्था
ग्यास वितरणमा अनियमितता रोक्न र उपभोक्तासम्म ग्यास सहज रूपमा पुग्ने सुनिश्चित गर्न संयुक्त अनुगमन टोली परिचालन गरिएको निगमले जनाएको छ।
यसमा सम्बन्धित जिल्ला प्रशासन कार्यालय, वाणिज्य, आपूर्ति तथा उपभोक्ता संरक्षण विभाग तथा नेपाल आयल निगमका प्रतिनिधिहरू सहभागी रहनेछन्। साथै ग्यास ढुवानी र वितरण कार्यलाई सुरक्षात्मक रूपमा सहज बनाउन गृह मन्त्रालयमार्फत जिल्ला प्रशासन कार्यालयहरूसँग पनि समन्वय गरिएको छ।
उपभोक्ताको प्रश्न उस्तै
रेकर्ड आयात, सामान्य मागभन्दा बढी सिलिन्डर बजारमा पुगेको दाबी र नयाँ निगरानी व्यवस्था लागू भए पनि उपभोक्ताको मुख्य प्रश्न भने उस्तै छ— इतिहासकै धेरै ग्यास आयात हुँदा पनि बजारमा सहज रूपमा किन पाइरहेको छैन?
निगमले भने नयाँ वितरण प्रणाली र नियमित अनुगमनले आगामी दिनमा ग्यास वितरणलाई थप पारदर्शी र व्यवस्थित बनाउने विश्वास व्यक्त गरेको छ।
