काठमाडौं । नेपाली कांग्रेसको भ्रातृ संस्था नेपाल विद्यार्थी संघ व्यवस्था परिवर्तनका लागि भएका आन्दोलनमा सधैं अग्रस्थानमा उभियो । दलहरु प्रतिबन्धित रहेकै अवस्थामा बहुदलीय व्यवस्थाका पक्षमा आवाज बुलन्द गर्ने उद्देश्यले २०२७ वैशाख ६ मा स्थापित नेविसंघ गणतन्त्रपछि भने ओइलाउँदै गयो ।

पाउ पार्टीको सिधा हस्तक्षेप र गुटगत समस्याका कारण नेविसंघ गतिशील हुन नसकेको टिप्पणी हुने गरेको छ । तदर्थ समितिको भरमा सञ्चालित संस्थाको पटक-पटक म्याद थपिएको छ । संघले १२औं महाधिवेशन गर्न सकेको छैन । पार्टीले यसै वर्षको अन्तिमसम्म महाधिवेशन गर्न निर्देशन दिएको छ । चैतभित्र महाधिवेशन गर्नुपर्ने संस्था यतिबेला स्ववियु निर्वाचनको तयारीमा जुट्नुपर्ने अवस्थामा छ ।

कांग्रेस राजनीतिको नर्सरीका रुपमा परिचित नेविसंघमा २०७८ चैतदेखि तदर्थ समिति क्रियाशील छ । २०७३ सालमा अध्यक्षमा निर्वाचित भएका नैनसिंह महरले २०७५ माघमा राजीनामा दिएका थिए । २०७८ चैतमा आएर सभापति शेरबहादुर देउवाले दुजाङ शेर्पालाई नेविसंघको अध्यक्षमा मनोनीत गरे । संघमा पार्टीभित्र समूह र नेताहरुको भाग पुर्‍याउन तदर्थ समितिको संख्या ७५२ जनाको बनाइएको छ ।

केन्द्रीय समिति जम्बो बनेको संघमा आवद्धताको यकिन तथ्यांक भने छैन । सदस्यता वितरणको कार्य १५ फागुनसम्म रहेकाले त्यसपछि मात्रै यकिन संख्या उपलब्ध हुने संघका प्रवक्ता सुरज सेजुवालले जानकारी गराए ।

विद्यार्थीका मुद्दाबाट विचलित भएको आरोप खेपिरहेको नेविसंघले यतिबेला भने क्रियाशिलतामा धेरथोर सुधार गरेको छ । शेर्पा नेतृत्वको कार्यसमितिले पछिल्लो समय गरेका केही कामबाट नेविसंघ पुनर्जागृत हुने हो कि छनक देखिएको छ । यो कार्यसमितिले गरेको महत्वपूर्ण काममध्ये एक हो, ‘जय नेपाल कप’ क्रिकेट

प्रतियोगिता ।

नेविसंघले तीन देशका ८ वटा विश्वविद्यालयको टिमलाई आमन्त्रण गरेर क्रिकेट प्रतियोगिताको आयोजना गर्‍यो । ७ माघदेखि कीर्तिपुरस्थित त्रिवि मैदानमा नेपालका चार, भारतका तीन  र बंगलादेशको एउटा विश्वविद्यालयले भाग लिएका थिए ।

‘विश्वव्यापी उत्षणता र जलवायु परिवर्तन न्यूनीकरण गर्न साझा संकल्प’ को नारा बोकेर प्रतियोगिता आयोजना गरिएको थियो । विजेतालाई १५ लाख, उपविजेतालाई १० लाख, खेलाडीसहित अरु पुरस्कार ५ लाख रुपैयाँ राशिको थियो ।

१५ माघमा सकिएको प्रतियोगिताको फाइनल हेर्न र पुरस्कार वितरण गर्न सभापति शेरबहादुर देउवा त्रिवि मैदान पुगेका थिए । भारतको लखनउ विश्वविद्यालयलाई ५८ रनले हराउँदै मध्यपश्चिमले उपाधि जितेको थियो ।

खेललाई जलवायु परिवर्तनसँग पनि जोडिएको हुँदा हिमाली क्षेत्रमै संगोष्ठी समेत राखिएको थियो । २४ माघमा सोलुखुम्बुस्थित स्याङ्बोचेमा खेलाडीसहित पुगेर संगोष्ठी आयोजना गरिएको थियो । संगोष्ठीको मुख्य सन्देश ‘वान अर्थ, वान भोइस, एक्ट अन क्लाइमेट चेञ्ज’ बनाइएको थियो । अघिल्लो वर्ष ‘विश्वकर्मा व्याटल अफ टाइटन्स’ नाममा संघले

नेविसंघ सामाजिक सञ्जाल विधेयकमा राखिएका प्रावधान विरुद्ध पनि सडकमा देखिएको छ । अभिव्यक्ति स्वतन्त्रता विरुद्ध हुने व्यवस्था विधेयकमा समावेश गरिएको भन्दै ३० माघमा माइतीघरमा संघका नेता/कार्यकर्ता सडकमा उत्रिए । सामाजिक सञ्जाल नियमन विधेयकमा विवादास्पद विषयहरु रहेकाले सडकबाट विरोध गरिएको संघका केन्द्रीय सदस्य पवन आचार्यले बताए ।

सोसल मिडिया प्रयोगकर्तालाई आफ्नो वास्तविक पहिचान दर्ता गर्न बाध्य बनाउने र ‘अश्लिल’ र घृणा शब्दहरुको परिभाषा अस्पष्ट रहेको आचार्यले बताए । सरकारलाई इन्टरनेट प्रयोगकर्ताको गतिविधि निगरानी गर्ने, विधेयकमा राखिएको दण्डको व्यवस्था लगायतमा आपत्ति रहेको उनले सुनाए ।

‘नागरिकको अभिव्यक्ति स्वतन्त्रता, सूचनाको अधिकार र गोपनीयताको अधिकारलाई गम्भीर रूपमा खतरामा पार्ने देखिएको छ । यसैले, यस विधेयक संसद्बाट पारित हुनुअघि नै यसका विवादास्पद प्रावधानमाथि खुला छलफल गरी संशोधन गर्नुपर्छ,’ आचार्यले भने ।

सोही दिन नेविसंघले सामाजिक सञ्जाल नियमन गर्ने विधेयकको सन्दर्भमा रहेर बहस कार्यक्रम समेत राखेएको थियो । संघले महामन्त्री विश्वप्रकाश शर्मालाई निम्त्याएर सरोकारपक्षसँग बहस राखेको थियो ।

नेविसंघले ‘मेरो शिक्षा मेरो प्रश्न अभियान’ मार्फत निजी विद्यालयले मापदण्ड विपरीत उठाएको शुल्क फिर्ता गर्ने कार्य समेत गरेको थियो । ‘अधिकांश विद्यालयले मापदण्डभन्दा बढी शुल्क लिएको पाइयो । रुपन्देहीमा मात्रै ७१ लाख रुपैयाँ स्कुल र कलेज प्रशासनले फिर्ता गरे,’ सेजुवालले भने, ‘प्रतिशतका आधारमा दिनुपर्ने छात्रवृत्ति संख्यामा दिएर मिलाउने काम भएको पायौं ।’