रसुवा । गत भदौ १० गते रसुवामा आएको विनाशकारी बाढीका कारण जिल्लाका तीन सरकारी र एक निजी विद्यालयका ४५ जना विद्यार्थी अझै सम्पर्कविहीन रहेको पाइएको छ। बाढीले विद्यालयका भवन तथा भौतिक संरचनामा ठूलो क्षति पुर्याएपछि विद्यार्थीको नियमित पठनपाठनसमेत प्रभावित भएको छ।
शिक्षा विकास तथा समन्वय इकाई, धुन्चेका प्रमुख दुर्गाप्रसाद सिलवालका अनुसार बाढीका कारण जिल्लाका चारवटा विद्यालय भवन पूर्ण रूपमा ध्वस्त भएका छन्। पूर्ण क्षति भएका विद्यालयमा नेपाल राष्ट्रिय आधारभूत विद्यालय, टिमुरे; मालिकादेवी आधारभूत विद्यालय, पैरेबेँसी; चिप्लेटी आधारभूत विद्यालय र मोडर्न ट्रिनिटी इङ्लिस बोर्डिङ स्कुल रहेका छन्।
बाढीपछि सम्पर्कमा आउन नसकेका विद्यार्थीमध्ये नेपाल राष्ट्रिय आधारभूत विद्यालय टिमुरेका २५ जना, मालिकादेवी आधारभूत विद्यालयका ११ जना, मोडर्न ट्रिनिटी इङ्लिस बोर्डिङ स्कुलका आठ जना र चिप्लेटी आधारभूत विद्यालयका एक जना रहेको इकाई प्रमुख सिलवालले जानकारी दिएका छन्।
विनाशकारी बाढीका कारण विद्यालयका भवन, कक्षाकोठा तथा अन्य शैक्षिक संरचनामा क्षति पुगेपछि प्रभावित विद्यालयका विद्यार्थीको नियमित पठनपाठनमा समेत ठूलो समस्या उत्पन्न भएको छ। प्राकृतिक विपत्तिका कारण विद्यालय जाने वातावरण प्रभावित हुँदा विद्यार्थी तथा अभिभावक थप चिन्तित बनेका छन्।
वैकल्पिक विद्यालयबाट पठनपाठन
विद्यालय भवन क्षतिग्रस्त भए पनि प्रभावित विद्यार्थीको शिक्षालाई निरन्तरता दिन स्थानीय तह र सम्बन्धित निकायले वैकल्पिक व्यवस्था मिलाएका छन्।
चिप्लेटी आधारभूत विद्यालयका विद्यार्थीलाई डाँडागाउँ र ठूलोगाउँका विद्यालयमा पठाएर पठनपाठन सञ्चालन गरिएको छ। त्यसैगरी मालिकादेवी आधारभूत विद्यालयका विद्यार्थीलाई नवविजयी माध्यमिक विद्यालय, भलायडाँडा मा अध्ययन गर्ने व्यवस्था मिलाइएको छ।
यस्तै, मोडर्न ट्रिनिटी इङ्लिस बोर्डिङ स्कुलका विद्यार्थीलाई नीलकण्ठ माध्यमिक विद्यालयमा बसोबाससहित पठनपाठनको व्यवस्था गरिएको शिक्षा विकास तथा समन्वय इकाईले जनाएको छ।
यसबाट विद्यालय भवन पूर्ण रूपमा क्षतिग्रस्त भए पनि विद्यार्थीको शैक्षिक वर्ष प्रभावित नहोस् भन्ने उद्देश्यले वैकल्पिक स्थानमा कक्षा सञ्चालन गर्ने प्रयास गरिएको देखिन्छ।
चार गाउँपालिकाका विद्यालय प्रभावित
बाढीको प्रत्यक्ष प्रभावका कारण गोसाइँकुण्ड, आमाछोदिङ्मो, उत्तरगया र कालिका गाउँपालिकाका विद्यालयहरू पूर्ण रूपमा बन्द भएका थिए। बाढीले सडक, पुल, विद्यालय तथा अन्य सार्वजनिक संरचनामा क्षति पुर्याएपछि त्यसको प्रत्यक्ष असर शिक्षा क्षेत्रमा समेत परेको हो।
विद्यालय बन्द हुँदा विद्यार्थीको नियमित अध्ययन प्रभावित भएको थियो। कतिपय क्षेत्रमा विद्यालयसम्म पुग्ने बाटोसमेत अवरुद्ध भएकाले विद्यार्थी, शिक्षक तथा अभिभावकलाई थप समस्या भएको थियो।
यता नौकुण्ड गाउँपालिकामा भने गत भदौ ११ गतेदेखि नै पठनपाठन सुरु गरिएको थियो। स्थानीय अवस्था हेरेर विद्यालय सञ्चालन तथा वैकल्पिक व्यवस्थामार्फत विद्यार्थीलाई शिक्षासँग जोडिराख्ने प्रयास गरिएको छ।
सम्पर्कविहीन विद्यार्थीबारे अझै चासो
बाढी आएको लामो समय बितिसक्दा पनि ४५ जना विद्यार्थी सम्पर्कविहीन रहेको तथ्यले रसुवाको विपद्को गम्भीरता देखाएको छ। विद्यार्थीहरू कहाँ छन् भन्ने विषयमा परिवार, विद्यालय तथा सम्बन्धित निकायको चासो स्वाभाविक रूपमा बढेको छ।
विपद्का कारण परिवारका सदस्य प्रभावित हुनुका साथै विद्यालयका संरचना ध्वस्त हुँदा बालबालिकाको शिक्षा र सुरक्षामा समेत चुनौती थपिएको छ। सम्पर्कविहीन विद्यार्थीको अवस्थाबारे यथाशीघ्र जानकारी प्राप्त गर्नु अहिलेको प्रमुख प्राथमिकता बनेको छ।
विपद्पछिको पुनःस्थापना प्रक्रियामा विद्यालय भवन पुनर्निर्माण, विद्यार्थीका लागि सुरक्षित अध्ययन वातावरण, शैक्षिक सामग्रीको उपलब्धता तथा प्रभावित परिवारलाई आवश्यक सहयोग पुर्याउनुपर्ने देखिएको छ।
रसुवाको बाढीले जनधनसँगै शिक्षा क्षेत्रलाई समेत गम्भीर असर पुर्याएको छ। चार विद्यालय पूर्ण रूपमा ध्वस्त हुनु र ४५ विद्यार्थी अझै सम्पर्कविहीन रहनु विपद्को मानवीय तथा शैक्षिक क्षतिको गम्भीर उदाहरण हो।
