एजेन्सी । अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले आर्टिफिसियल इन्टेलिजेन्स (एआई) को विकासमा अंकुश लगाउने वा यसको वृद्धिलाई रोक्ने प्रयास अमेरिकाका लागि स्वीकार्य नहुने बताउनुभएको छ। संयुक्त राष्ट्रसंघको ८१औँ महासभालाई सम्बोधन गर्दै मंगलबार ट्रम्पले एआई प्रविधिको विकासलाई नियन्त्रण गर्ने विश्वव्यापी प्रयासको विरोध गर्नुभएको हो।
ट्रम्पले एआईलाई तीव्र रूपमा अघि बढिरहेको महत्वपूर्ण प्रविधिका रूपमा प्रस्तुत गर्दै यसको विकासलाई अत्यधिक नियमन गरेर रोक्न नहुने धारणा राख्नुभयो। उहाँले एआईको विकासलाई नियन्त्रण गर्ने अन्तर्राष्ट्रिय संरचना निर्माण गर्ने प्रयासलाई अमेरिकाले अस्वीकार गर्ने स्पष्ट पार्नुभयो।
सम्बोधनका क्रममा ट्रम्पले अब ‘आर्टिफिसियल इन्टेलिजेन्स’ शब्दको सट्टा ‘सुपर इन्टेलिजेन्स’ प्रयोग गर्ने घोषणा समेत गर्नुभयो। उहाँका अनुसार ‘आर्टिफिसियल’ शब्दले प्रविधिलाई कृत्रिम वा नक्कलीजस्तो अर्थ दिने भएकाले अमेरिकी सरकारी दस्तावेजमा अब ‘सुपर इन्टेलिजेन्स’ शब्द प्रयोग गरिनेछ।
ट्रम्पले अमेरिकाले सुपर इन्टेलिजेन्सको विकासमा अग्रता कायम गरिरहेको दाबी गर्नुभयो। उहाँले चीनलगायत अन्य देशको तुलनामा अमेरिका अगाडि रहेको बताउँदै आगामी दिनमा पनि यस क्षेत्रमा अमेरिकी नेतृत्व कायम राख्ने धारणा व्यक्त गर्नुभयो।
उहाँले एआई प्रविधिको विकासलाई रोक्नुको सट्टा त्यसबाट उत्पन्न हुन सक्ने जोखिमलाई आवश्यक परे कानुनी तथा सुरक्षा संयन्त्रमार्फत सम्बोधन गर्न सकिने बताउनुभयो। ट्रम्पका अनुसार अमेरिकी न्याय विभागलगायत सम्बन्धित निकायले प्रविधिको विकासलाई नजिकबाट नियमन तथा निगरानी गर्न सक्नेछन्, तर विकास र नवप्रवर्तनलाई नै रोक्ने नीति अमेरिकाले नलिनेछ।
ट्रम्पले सुपर इन्टेलिजेन्स औद्योगिक क्रान्ति वा इन्टरनेटभन्दा पनि ठूलो प्रभाव पार्न सक्ने प्रविधि बन्न सक्ने धारणा राख्नुभयो। त्यसैले यसको विकासलाई प्रोत्साहन गर्नुपर्नेमा उहाँले जोड दिनुभयो। साथै, यसबाट उत्पन्न हुन सक्ने चुनौतीप्रति अमेरिका सचेत रहेको र आवश्यक अवस्थामा कानुनी निकायले हस्तक्षेप गर्न सक्ने उहाँको भनाइ थियो।
संयुक्त राष्ट्रसंघमा भने एआईको विकाससँगै त्यसबाट उत्पन्न हुन सक्ने जोखिम व्यवस्थापनका लागि अन्तर्राष्ट्रिय सहकार्य र सुरक्षात्मक मापदण्ड आवश्यक रहेको धारणा पनि प्रस्तुत गरिएको छ। महासभाको उद्घाटन सत्रमा एआई मानव प्रगतिका लागि शक्तिशाली माध्यम भए पनि रोजगारीमा असर, डिजिटल विभाजन तथा दीर्घकालीन जोखिमलाई ध्यानमा राख्दै वैज्ञानिक प्रमाणमा आधारित सुरक्षात्मक व्यवस्था आवश्यक रहेको उल्लेख गरिएको थियो।
संयुक्त राष्ट्रसंघले सन् २०२६ मा एआई शासनसम्बन्धी विश्वव्यापी संवादको प्रक्रिया अघि बढाइरहेको छ। यस प्रक्रियामा एआईको विकासलाई नवप्रवर्तनसँगै सुरक्षित, समावेशी र जिम्मेवार बनाउने विषयमा सदस्य राष्ट्रहरूबीच छलफल भइरहेको छ।
ट्रम्पले भने अमेरिकाले प्रविधिको क्षेत्रमा पछि हट्ने नीति नलिने बताउनुभएको छ। उहाँले अमेरिकी नागरिकहरू नयाँ प्रविधि र त्यससँग जोडिएका चुनौतीबाट नडराउने उल्लेख गर्दै ठूलो चुनौती आए पनि त्यसको सामना गर्ने अमेरिकी परम्परा रहेको बताउनुभयो।
यससँगै एआईको तीव्र विकास, त्यसको नियमन, सुरक्षा र अन्तर्राष्ट्रिय सहकार्यबारे विश्वव्यापी बहस थप तीव्र हुने देखिएको छ। अमेरिकाले विकास र नवप्रवर्तनलाई प्राथमिकता दिने धारणा अघि सारेको छ भने संयुक्त राष्ट्रसंघीय प्रक्रियामा प्रविधिको विकाससँगै सम्भावित जोखिमलाई सम्बोधन गर्न अन्तर्राष्ट्रिय सहकार्य र सुरक्षात्मक मापदण्डको आवश्यकतामाथि जोड दिइएको छ।
यसरी संयुक्त राष्ट्रसंघको महासभामा ट्रम्पको सम्बोधनले एआई विकास, नियमन र सुरक्षासम्बन्धी अमेरिकी दृष्टिकोणलाई अन्तर्राष्ट्रिय मञ्चमा पुनः स्पष्ट पारेको छ। अमेरिकाले एआईको विकासलाई प्रोत्साहन गर्ने नीति अघि सारिरहँदा यसको जोखिम व्यवस्थापन र विश्वव्यापी शासनसम्बन्धी बहस भने आगामी दिनमा पनि जारी रहने देखिन्छ।
