काठमाडौं । प्रधानमन्त्री वालेन्द्र शाहले जलवायु परिवर्तनका कारण सिर्जित जोखिम तथा विपद् न्यूनीकरण र व्यवस्थापनका लागि विश्वव्यापी सहयोग र सहकार्यको आह्वान गर्ने प्रतिबद्धता व्यक्त गरेका छन्।
हिमाली जिल्ला मुस्ताङमा आयोजित **‘घरपझोङ जलवायु सम्मेलन’**का क्रममा पठाएको शुभकामना सन्देशमा प्रधानमन्त्री शाहले जलवायु परिवर्तनबाट उत्पन्न असरको न्यूनीकरण तथा व्यवस्थापन विश्व समुदायको साझा जिम्मेवारी भएको उल्लेख गरेका छन्।
प्रधानमन्त्री शाहले जलवायु परिवर्तनका कारण नेपालले भोगिरहेका समस्या, क्षति र त्यसको समाधानका विषयमा अन्तर्राष्ट्रिय समुदायको ध्यानाकर्षण गराउने बताएका छन्। आगामी संयुक्त राष्ट्रसङ्घको ८१औँ महासभामा सहभागी हुँदा नेपालले जलवायु परिवर्तनका कारण भोग्नुपरेका चुनौतीलाई प्राथमिकताका साथ विश्वसामु प्रस्तुत गर्ने उनको सन्देशमा उल्लेख छ।
नेपालको हिमाली, पहाडी र तराई क्षेत्रमा जलवायु परिवर्तनका कारण गम्भीर असर परिरहेको भन्दै प्रधानमन्त्री शाहले यस विषयमा राष्ट्रिय तथा अन्तर्राष्ट्रिय समुदायको ध्यान जान आवश्यक रहेको बताएका छन्।
विश्वव्यापी तापक्रम वृद्धिका कारण नेपालको हिमाली क्षेत्रमा हिमाल पग्लिने, हिमचट्टान टुक्रिने तथा हिमताल र हिमनदीसँग सम्बन्धित जोखिम बढ्ने अवस्था देखिएको उनले उल्लेख गरेका छन्। त्यसैगरी हिमनदीको बहावमा परिवर्तन, पानीका मुहान सुक्दै जाने तथा मौसममा अप्रत्याशित परिवर्तन हुने समस्या पनि बढ्दै गएको प्रधानमन्त्रीको सन्देशमा उल्लेख छ।
जलवायु परिवर्तनको असर हिमाली क्षेत्रमै सीमित नरही समग्र नेपाली जनजीवनमा पर्न थालेको प्रधानमन्त्री शाहको भनाइ छ। यसको प्रभाव कृषि, पानीका स्रोत, जैविक विविधता तथा स्थानीय समुदायको दैनिक जीवनमा समेत देखिन थालेको उनले बताएका छन्।
विशेषगरी जलवायु परिवर्तनका कारण हिमाली तथा पहाडी क्षेत्रमा प्राकृतिक विपद्को जोखिम बढ्दै गएको अवस्थामा स्थानीय तहदेखि संघीय सरकारसम्म प्रभावकारी समन्वय आवश्यक रहेको प्रधानमन्त्री शाहले बताएका छन्।
तीन तहका सरकारबीच बलियो सहकार्य आवश्यक
‘घरपझोङ जलवायु सम्मेलन’ आयोजना भएकामा खुसी व्यक्त गर्दै प्रधानमन्त्री शाहले जलवायु परिवर्तनको असर सामना गर्न संघ, प्रदेश र स्थानीय तहबीच बलियो सहकार्य आवश्यक रहेको बताएका छन्।
स्थानीय तहले जलवायु परिवर्तनका असर प्रत्यक्ष रूपमा सामना गर्नुपर्ने भएकाले स्थानीय आवश्यकता र जोखिमका आधारमा अनुकूलन तथा विपद् व्यवस्थापनका कार्यक्रम सञ्चालन गर्नुपर्ने उनको भनाइ छ।
मुस्ताङको जोमसोममा स्थानीय घरपझोङ गाउँपालिकाले आयोजना गरेको दुईदिने जलवायु सम्मेलन मंगलबार सुरु भएको हो। सम्मेलनको उद्घाटन कृषि, वन तथा पर्यावरणमन्त्री गीता चौधरीले गरेकी छन्।
सम्मेलनमा देशभरका अधिकांश गाउँपालिका तथा नगरपालिकाका प्रमुख तथा जिल्ला समन्वय समितिका प्रमुखहरूको सहभागिता रहेको छ। जलवायु परिवर्तनका असर, स्थानीय तहको भूमिका, जोखिम न्यूनीकरण तथा अनुकूलनका उपायबारे सम्मेलनमा छलफल हुने बताइएको छ।
भोटेकोशी बाढीपछि सम्मेलनको महत्व
पछिल्लो समय हिमाली क्षेत्रमा जलवायु परिवर्तनसँग सम्बन्धित प्राकृतिक विपद्का घटना बढिरहेका बेला घरपझोङमा जलवायु सम्मेलन आयोजना भएको हो।
हिमपहिरोका कारण भोटेकोशी हुँदै त्रिशूली नदीमा आएको बाढीले ठूलो जनधन तथा भौतिक संरचनामा क्षति पुर्याएको अवस्थामा जलवायु जोखिम र विपद् व्यवस्थापनबारे बहस गर्न सम्मेलन आयोजना हुनु थप महत्वपूर्ण मानिएको छ।
नेपालले जलवायु परिवर्तनका कारण आफूले भोगिरहेको क्षतिको तुलनामा यसको कारक बन्ने उत्सर्जनमा अत्यन्त न्यून योगदान गरेको भन्दै अन्तर्राष्ट्रिय जलवायु न्यायका विषयमा समेत आवाज उठाउँदै आएको छ।
यही सन्दर्भमा प्रधानमन्त्री शाहले आगामी संयुक्त राष्ट्रसङ्घको महासभामा नेपालका हिमाली क्षेत्रले भोगिरहेका जलवायुजन्य समस्या, क्षति तथा समाधानका उपायबारे विश्व समुदायको ध्यानाकर्षण गराउने प्रतिबद्धता व्यक्त गरेका छन्।
जलवायु परिवर्तनको प्रभाव न्यूनीकरणका लागि अन्तर्राष्ट्रिय सहयोग, प्रविधि हस्तान्तरण, वित्तीय सहायता तथा स्थानीयस्तरमा अनुकूलनका कार्यक्रमलाई प्रभावकारी बनाउनुपर्ने आवश्यकता बढिरहेका बेला मुस्ताङमा भएको सम्मेलनलाई त्यसतर्फको महत्वपूर्ण पहलका रूपमा हेरिएको छ।
