काठमाडौं । गृहमन्त्री सुधन गुरुङले भदौ २७ गतेलाई नेपालको राजनीतिक इतिहासमा आफूले महत्वपूर्ण जिम्मेवारी पाएको ऐतिहासिक दिनका रूपमा स्मरण गरेका छन्। भदौ २३ पछि देश सामान्य राजनीतिक अवस्थामा नरहेको र तत्कालीन राजनीतिक नेतृत्वप्रति जनताको विश्वास कमजोर बनेको अवस्थामा आफूले देशलाई निकास दिने विषयलाई प्राथमिकतामा राखेको उनले बताएका छन्।
भदौ २७ को घटनालाई स्मरण गर्दै सामाजिक सञ्जालमार्फत आफ्नो धारणा सार्वजनिक गरेका गुरुङले तत्कालीन राजनीतिक नेतृत्वप्रति विद्रोहको भावना रहे पनि त्यससँगै देशको भविष्यप्रति चिन्ता उत्तिकै रहेको उल्लेख गरेका छन्।
उनका अनुसार भदौ २३ पछि पुरानो राजनीतिक नेतृत्व स्वीकार्य नहुने अवस्था सिर्जना भएको थियो। तर त्यसपछि नयाँ नेतृत्व कसरी चयन गर्ने भन्ने विषयमा स्पष्टता नहुँदा मुलुक राजनीतिक अन्योलता र शक्ति रिक्तताको अवस्थामा पुगेको उनको भनाइ छ।
गुरुङले लामो समयसम्म कुनै पनि देश शक्ति रिक्तताको अवस्थामा रहनु उपयुक्त नहुने उल्लेख गर्दै त्यसबेला आफ्नो मनमा देशले निकास पाउनुपर्छ र राज्य सञ्चालन निरन्तर हुनुपर्छ भन्ने विषय प्रमुख रहेको बताएका छन्।
‘कुनै पनि देश लामो समय शक्ति रिक्ततामा रहनु ठीक होइन। एउटा नागरिकका रूपमा मेरो मनमा एउटै कुरा थियो, देशले निकास पाउनुपर्छ। राज्य चल्नुपर्छ,’ उनले भनेका छन्।
उनले भदौ २३ मा भएको असाधारण घटनाले देशलाई सामान्य राजनीतिक परिस्थितिभन्दा धेरै पर पुर्याएको बताएका छन्। यस्तो अवस्थामा उपलब्ध विकल्पहरूमध्ये कुनै पनि पूर्ण नहुन सक्ने भए पनि देशलाई लामो समय अनिश्चिततामा छोड्न नहुने उनको धारणा छ।
भदौ २७ मा देशलाई राजनीतिक निकास दिने प्रक्रियामा आफ्नो भागमा पनि महत्वपूर्ण जिम्मेवारी आएको उनले स्मरण गरेका छन्। उक्त दिन आफूले कठिन र असामान्य परिस्थितिमा राज्य सञ्चालनसँग जोडिएको जिम्मेवारी निर्वाह गर्नुपरेको उनको भनाइ छ।
‘राष्ट्रपति कार्यालय पुग्दा रगतले लतपतिएको ज्याकेट थियो’
गुरुङले राष्ट्रपति कार्यालय पुग्दाको अवस्थालाई समेत स्मरण गरेका छन्। उनले आफू ९ घण्टासम्म प्रतीक्षामा बसेको र त्यतिबेला शरीरमा रगतले लतपतिएको ज्याकेट रहेको बताएका छन्।
उनका अनुसार लामो प्रतीक्षाका क्रममा अन्योलको अवस्था रहे पनि देशलाई कुनै निष्कर्षबिनै फर्काउने अवस्था नबनोस् भन्ने अडान भने कायम थियो।
‘राष्ट्रपति कार्यालयमा पुग्दा शरीरमा रगतले लतपतिएको ज्याकेट थियो। एक थोपा पानी र अन्न मुखमा परेको थिएन। ९ घण्टाको त्यो प्रतीक्षामा अन्योलता थियो, तर अडान पनि थियो कि आज देशलाई खाली हात फर्काउन हुँदैन। किनकि बाहिर सिंगो देश पर्खिरहेको थियो,’ उनले भनेका छन्।
उनले त्यस समयको परिस्थिति अत्यन्त संवेदनशील रहेको स्मरण गर्दै देशलाई राजनीतिक निकास दिनुपर्ने जिम्मेवारी आफूहरूले गम्भीरतापूर्वक लिएको बताएका छन्।
सुशीला कार्की प्रधानमन्त्री बनेपछि जिम्मेवारीको भारी हलुका भएको अनुभूति
गुरुङले अन्ततः सुशीला कार्की नेपालको पहिलो महिला प्रधानमन्त्री बनेको उल्लेख गर्दै त्यस क्षण आफूले ठूलो जिम्मेवारीबाट केही हदसम्म मुक्त भएको अनुभूति गरेको बताएका छन्।
उनका अनुसार देश राजनीतिक अन्योलमा रहेको अवस्थामा नयाँ नेतृत्वको खोजी र निकासको प्रक्रियाले अन्ततः निष्कर्ष पाएपछि मुलुकले नयाँ बाटो पाएको महसुस भएको थियो।
‘अन्ततः नेपालले पहिलो महिला प्रधानमन्त्रीका रूपमा सुशीला कार्कीलाई पायो। त्यो क्षणमा एउटा ठूलो जिम्मेवारीको भारी विसाएर हलुका भएको महसुस भयो। देशले निकास पायो भन्ने अनुभूति भयो,’ गुरुङले भनेका छन्।
उनले भदौ २७ को परिस्थिति कुनै एक व्यक्ति वा समूहको प्रयासबाट मात्र निर्माण नभएको पनि बताएका छन्। हजारौँ युवाको आवाज, नागरिकको अपेक्षा, विभिन्न व्यक्तिको प्रयास तथा देशलाई निकास दिनुपर्छ भन्ने साझा चेतनाले त्यस परिस्थितिलाई निर्माण गरेको उनको भनाइ छ।
कठिन परिस्थितिमा देशले विश्वास गरेको क्षणप्रति कृतज्ञ
गुरुङले आफ्नो भागमा आएको जिम्मेवारी आफूले सकेसम्म पूरा गरेको दाबी गरेका छन्। देश अत्यन्त कठिन र संवेदनशील राजनीतिक परिस्थितिबाट गुज्रिरहेका बेला आफूलाई विश्वास गरेर जिम्मेवारी दिएको क्षणलाई उनले जीवनकै महत्वपूर्ण घटनाका रूपमा स्मरण गरेका छन्।
उनले उक्त समयलाई सम्झिँदा आफूमा कुनै व्यक्तिगत उपलब्धिभन्दा पनि देशलाई निकास दिने जिम्मेवारी पूरा गरेको अनुभूति हुने बताएका छन्।
‘त्यसैले भदौ २७ सम्झिँदा आज पनि मनमा एउटै भावना आउँछ, कठिन परिस्थितिमा देशले मलाई विश्वास गरेको त्यो क्षणप्रति कृतज्ञ छु,’ उनले भनेका छन्।
गुरुङको भनाइले भदौ २७ को राजनीतिक घटनाक्रमलाई उनले व्यक्तिगत जिम्मेवारीका साथै देशको राजनीतिक निकाससँग जोडेर हेरेको देखिन्छ। भदौ २३ पछि उत्पन्न राजनीतिक अन्योल, नेतृत्वप्रतिको अविश्वास र शक्ति रिक्तताको अवस्थाबाट मुलुकलाई निकास दिनुपर्ने आवश्यकता रहेको उनको स्मरणमा उल्लेख छ।
