काठमाडौँ । हिन्दू धर्मशास्त्र अनुसार हप्ताका प्रत्येक दिन कुनै न कुनै देवी–देवताको विशेष महत्व रहेको मानिन्छ। सोही मान्यताअनुसार आइतबारको दिन सूर्यदेवको पूजा गर्ने परम्परा प्राचीनकालदेखि चलिआएको छ। सूर्यदेवलाई सम्पूर्ण जगतलाई ऊर्जा प्रदान गर्ने देवताको रूपमा लिइन्छ भने उहाँलाई नवग्रहका राजा पनि भनिन्छ।
धर्मशास्त्रमा उल्लेख भएअनुसार आइतबार विधिपूर्वक सूर्यदेवको पूजा गर्नाले व्यक्तिको जीवनमा सकारात्मक परिवर्तन आउने विश्वास गरिन्छ। विशेषगरी समाजमा मान, प्रतिष्ठा र सम्मान बढ्ने, आत्मविश्वास बलियो हुने तथा कार्यक्षेत्रमा सफलता प्राप्त हुने धार्मिक मान्यता छ।
ज्योतिषशास्त्र अनुसार कुण्डलीमा सूर्य कमजोर भएमा व्यक्ति आत्मबलहीन, नेतृत्व क्षमतामा कमी, सरकारी काममा अवरोध तथा सामाजिक अपमानको सामना गर्नुपर्ने अवस्था आउन सक्छ। यस्तो अवस्थामा आइतबार सूर्यदेवको पूजा र सूर्य मन्त्र जप गर्नाले सूर्यदोष नाश हुने विश्वास गरिन्छ।
धार्मिक मान्यताअनुसार आइतबार बिहान ब्रह्ममुहूर्तमै उठी स्नान गरी शुद्ध भएर नजिकको मन्दिरमा गई भगवानको दर्शन गर्नुपर्छ। त्यसपछि तामाको लोटामा जल लिएर सूर्यदेवलाई अर्घ्य अर्पण गर्नु अत्यन्त शुभ मानिन्छ। जल चढाउँदा सूर्य मन्त्र जप गरेमा अझ फलदायी हुने विश्वास छ।
पूजाको क्रममा सूर्यदेवलाई मनपर्ने सामग्री अर्पण गर्नुपर्ने धार्मिक विधान छ। रातो फूल, रातो चन्दन, गुडहलको फूल, चामल तथा गुड वा गुडबाट बनेका परिकार चढाउनु विशेष शुभ मानिन्छ। यी सामग्री अर्पण गर्दा सूर्यदेव प्रसन्न भई कुण्डलीमा रहेको सूर्यदोष क्रमशः हट्दै जाने विश्वास गरिन्छ।
धार्मिक गुरुहरूका अनुसार आइतबारको पूजा केवल ग्रह शान्तिका लागि मात्र नभई अनुशासन, समयपालन र सकारात्मक सोच विकास गर्न पनि महत्वपूर्ण मानिन्छ। नियमित रूपमा सूर्यदेवको उपासना गर्ने व्यक्तिमा स्वास्थ्य सुधार, मानसिक शान्ति र दीर्घायु प्राप्त हुने धार्मिक विश्वाससमेत रहेको छ।
यसरी, आइतबार सूर्यदेवको पूजा हिन्दू धर्ममा आस्था, संस्कार र ज्योतिषीय दृष्टिले विशेष महत्व बोकेको दिनका रूपमा लिइन्छ। धार्मिक विधि र श्रद्धासाथ गरिने यो पूजा जीवनमा उज्यालो, सम्मान र सफलताको प्रतीक मानिन्छ।
