काठमाडौँ । दसैँ पर्वलाई लक्षित गर्दै यात्रुको सहज, सुरक्षित र व्यवस्थित आवागमन सुनिश्चित गर्न घटस्थापनादेखि पूर्णिमासम्म नेपालभर रुट परमिट खुला गरिने भएको छ। दसैँका बेला राजधानी काठमाडौँलगायत प्रमुख सहरबाट ठूलो सङ्ख्यामा नागरिक गाउँघर फर्किने भएकाले यातायात व्यवस्थापनलाई सहज बनाउन सरकारले यस्तो व्यवस्था गर्न लागेको हो।
यातायात व्यवस्था विभागमा बसेको नेपाल प्रहरी, ट्राफिक प्रहरी, यातायात व्यवसायी राष्ट्रिय महासङ्घलगायत सम्बन्धित सरोकारवालाको बैठकले दसैँ अवधिभर देशभर सार्वजनिक सवारीसाधनका लागि रुट परमिट खुला गर्ने निर्णय गरेको हो। यस व्यवस्थाले नियमित रुटभन्दा बाहिर समेत यात्रुको चापअनुसार सवारीसाधन सञ्चालन गर्न सहज हुने अपेक्षा गरिएको छ।
बैठकले असोज २३ गतेदेखि दसैँका लागि अग्रिम टिकट बुकिङ खुला गर्ने निर्णय समेत गरेको नेपाल राष्ट्रिय यातायात व्यवसायी महासङ्घका केन्द्रीय अध्यक्ष पुण्यप्रसाद सिटौलाले जानकारी दिए। अग्रिम टिकट बुकिङ खुलेसँगै यात्रुले आफू जाने गन्तव्यका लागि पहिले नै टिकट सुरक्षित गर्न सक्नेछन्।
दसैँको समयमा यात्रुको अत्यधिक चाप हुने भएकाले यातायात सञ्चालनमा प्राथमिकताको व्यवस्था पनि मिलाइने भएको छ। महासङ्घका अध्यक्ष सिटौलाका अनुसार सडकको अवस्था र यातायातको चापलाई ध्यानमा राख्दै सवारी सञ्चालनका क्रममा यात्रुवाहक सवारीसाधनलाई पहिलो प्राथमिकता दिइनेछ। यात्रुको आवागमन प्रभावित नहोस् भन्ने उद्देश्यले त्यसपछि मात्रै अन्य सवारीसाधनलाई प्राथमिकता दिने व्यवस्था मिलाइनेछ।
विशेषगरी दसैँ सुरु भएसँगै काठमाडौँ उपत्यकाबाट बाहिरिने यात्रुको सङ्ख्या उल्लेख्य रूपमा बढ्ने गर्दछ। काठमाडौँ, भक्तपुर र ललितपुरसहित देशका विभिन्न सहरी क्षेत्रबाट पूर्व, पश्चिम, मध्यपहाड तथा तराईका जिल्लातर्फ जाने यात्रुको चाप बढ्ने भएकाले मुख्य राजमार्ग तथा सहायक सडकमा सवारीसाधनको चापसमेत बढ्ने अनुमान गरिएको छ।
यातायात व्यवस्था विभागले यात्रुको चाप व्यवस्थापनका लागि सम्बन्धित निकायबीच समन्वय गरेर आवश्यक तयारी अघि बढाइरहेको जनाएको छ। सडकको अवस्था, सवारीसाधनको उपलब्धता, टिकट व्यवस्थापन, ट्राफिक व्यवस्थापन तथा यात्रुको सुरक्षालाई प्राथमिकतामा राखेर दसैँ विशेष यातायात योजना कार्यान्वयन गरिने विभागको भनाइ छ।
यातायात व्यवस्था विभागका महानिर्देशक राजीव पोखरेलले दसैँको समयमा यात्रुले अनावश्यक दुःख पाउन नपरोस्, टिकट प्राप्त गर्न समस्या नहोस् र सुरक्षित रूपमा आफ्नो गन्तव्यमा पुग्न सकून् भन्ने उद्देश्यले अग्रिम टिकट बुकिङ तथा यातायात व्यवस्थापनको तयारी अघि बढाइएको बताए।
दसैँका बेला यात्रुको चाप बढेसँगै टिकटमा हुने कालोबजारी, क्षमताभन्दा बढी यात्रु बोक्ने, बढी भाडा असुल्ने तथा लामो दूरीका सवारीसाधनमा हुने सम्भावित अनियमितता नियन्त्रणमा समेत सम्बन्धित निकायले ध्यान दिने अपेक्षा गरिएको छ। ट्राफिक प्रहरीले सडकमा नियमित अनुगमन तथा सवारीसाधन जाँचलाई समेत प्रभावकारी बनाउने तयारी गरेको छ।
त्यसैगरी, सडकको अवस्थाअनुसार सवारी सञ्चालन गर्ने, जोखिमयुक्त सडक खण्डमा विशेष निगरानी राख्ने तथा सम्भावित दुर्घटना न्यूनीकरणका लागि आवश्यक सुरक्षा उपाय अपनाउने विषयमा समेत सरोकारवाला निकायबीच छलफल भएको छ।
दसैँमा घर फर्किने यात्रुको सङ्ख्या हरेक वर्ष ठूलो हुने भएकाले यातायात व्यवस्थापन सरकारका लागि चुनौतीपूर्ण बन्ने गरेको छ। विशेषगरी लामो दूरीका राजमार्गमा सवारी चाप, सडक अवरोध, मौसम तथा दुर्घटनाका कारण यात्रुले समस्या भोग्ने गरेका छन्। यसपटक भने अग्रिम टिकट बुकिङ, रुट परमिट खुला तथा यात्रुवाहक सवारीसाधनलाई प्राथमिकता दिने व्यवस्थाले यात्रुलाई केही सहज हुने अपेक्षा गरिएको छ।
यातायात व्यवस्था विभागले यात्रुलाई सम्भव भएसम्म अग्रिम टिकट लिएर मात्र यात्रा गर्न, तोकिएको भाडा तिर्न र क्षमताभन्दा बढी यात्रु बोकेका सवारीसाधनमा यात्रा नगर्न आग्रह गरेको छ। साथै, यात्राका क्रममा कुनै समस्या वा अनियमितता भए सम्बन्धित निकायमा जानकारी गराउन पनि विभागले आग्रह गर्ने तयारी गरेको छ।
यसरी दसैँको मुख्य आवागमन अवधिलाई लक्षित गर्दै सरकार, सुरक्षा निकाय तथा यातायात व्यवसायीबीच समन्वय बढाएर यातायात सेवा सञ्चालन गर्ने तयारी गरिएको छ। यात्रुको सुरक्षित र सहज आवागमनलाई प्राथमिकतामा राख्दै घटस्थापनादेखि पूर्णिमासम्म रुट परमिट खुला गर्ने तथा असोज २३ गतेदेखि अग्रिम टिकट बुकिङ सुरु गर्ने निर्णय गरिएको हो।