काठमाडौं । विश्व शान्ति दिवस आज सोमबार नेपालमा पनि विभिन्न कार्यक्रम आयोजना गरी मनाइँदैछ। विश्वभर शान्ति, सद्भाव, सहअस्तित्व, अहिंसा र आपसी समझदारीको सन्देश प्रवाह गर्ने उद्देश्यले प्रत्येक वर्ष सेप्टेम्बर २१ का दिन विश्व शान्ति दिवस मनाउने गरिन्छ।
संयुक्त राष्ट्रसंघको महासभाले सन् १९८१ मा सेप्टेम्बर २१ तारिखलाई विश्व शान्ति दिवसका रूपमा मनाउने निर्णय गरेको थियो। त्यसयता हरेक वर्ष विश्वका विभिन्न मुलुकमा शान्तिसम्बन्धी विभिन्न कार्यक्रम, सभा, अन्तरक्रिया, सचेतनामूलक अभियान तथा सामाजिक गतिविधि आयोजना गर्दै यो दिवस मनाउने गरिएको छ।
विश्वमा बढ्दै गएको हिंसा, द्वन्द्व, युद्ध, असमानता तथा मानवीय संकटका बीच शान्तिको आवश्यकता झनै महत्वपूर्ण बन्दै गएको सन्देश यस दिवसले दिने गरेको छ। शान्ति केवल युद्धको अन्त्य मात्र नभई मानवअधिकारको सम्मान, सामाजिक न्याय, समानता, सहिष्णुता, संवाद र सहअस्तित्वसँग जोडिएको विषयका रूपमा लिइन्छ।
नेपालमा पनि विश्व शान्ति दिवसको अवसरमा विभिन्न संघसंस्था, नागरिक समाज, विद्यालय तथा सामाजिक संस्थाहरूले शान्ति, सद्भाव र अहिंसाको सन्देश प्रवाह गर्ने उद्देश्यले विविध कार्यक्रम आयोजना गर्ने गरेका छन्। शान्तिपूर्ण समाज निर्माणका लागि सबै पक्षबीच संवाद, सहकार्य र आपसी सम्मान आवश्यक रहेकोमा दिवसका अवसरमा जोड दिइने गरिएको छ।
नेपाल लामो समयसम्म राजनीतिक द्वन्द्वबाट गुज्रिएर शान्ति प्रक्रियामा प्रवेश गरेको मुलुक भएकाले यहाँ शान्ति दिवसको सन्दर्भ अझ महत्वपूर्ण मानिन्छ। द्वन्द्वबाट प्राप्त अनुभवलाई सकारात्मक रूपमा उपयोग गर्दै दिगो शान्ति, सामाजिक एकता र समावेशी विकासतर्फ अघि बढ्नुपर्ने आवश्यकता विभिन्न क्षेत्रबाट औंल्याइँदै आएको छ।
विश्व शान्ति दिवसले व्यक्ति, समुदाय, राष्ट्र तथा अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा हिंसाको विकल्पका रूपमा संवाद र सहकार्यलाई प्राथमिकता दिनुपर्ने सन्देशसमेत दिने गरेको छ। विभिन्न मत, विचार, संस्कृति र पृष्ठभूमिका मानिसबीच आपसी सम्मान र सहिष्णुता कायम गर्न सके मात्र दिगो शान्ति स्थापना गर्न सकिने विश्वास गरिन्छ।
आजै विश्व अल्जाइमर्स दिवस पनि
यसैबीच, सेप्टेम्बर २१ लाई विश्व अल्जाइमर्स दिवसका रूपमा पनि मनाइन्छ। अल्जाइमर्स रोगबारे जनचेतना अभिवृद्धि गर्ने, रोगका लक्षण, जोखिम तथा रोकथामका उपायबारे जानकारी फैलाउने र यसबाट प्रभावित व्यक्ति तथा परिवारलाई आवश्यक सहयोग र सम्मान प्रदान गर्ने उद्देश्यले विश्वभर विभिन्न कार्यक्रम आयोजना गरिन्छ।
अल्जाइमर्स स्मरणशक्ति तथा सोच्ने र दैनिक गतिविधि सञ्चालन गर्ने क्षमतामा क्रमशः असर पार्ने रोग हो। विशेषगरी उमेर बढ्दै जाँदा यसको जोखिम बढ्ने भएकाले ज्येष्ठ नागरिकको स्वास्थ्यप्रति परिवार तथा समाज सचेत हुनुपर्नेमा स्वास्थ्यसम्बन्धी अभियानहरूले जोड दिने गरेका छन्।
विश्व अल्जाइमर्स दिवसका अवसरमा विभिन्न देशमा जनचेतनामूलक कार्यक्रम, स्वास्थ्यसम्बन्धी छलफल, सचेतना अभियान तथा जानकारीमूलक कार्यक्रम सञ्चालन गरिन्छ। नेपालमा पनि अल्जाइमर्स तथा स्मरणशक्तिसम्बन्धी समस्याबारे समाजमा रहेको भ्रम र गलत धारणालाई कम गर्दै प्रभावित व्यक्ति तथा परिवारप्रति सहयोगी र सम्मानजनक व्यवहारको वातावरण निर्माण गर्नुपर्ने आवश्यकता देखिएको छ।
यसरी सेप्टेम्बर २१ विश्व शान्ति र अल्जाइमर्ससम्बन्धी जनचेतनाका लागि महत्वपूर्ण दिनका रूपमा विश्वभर मनाइँदै आएको छ। दिवसले एकातर्फ हिंसारहित, शान्त र सहिष्णु समाज निर्माणको सन्देश प्रवाह गर्छ भने अर्कोतर्फ अल्जाइमर्स रोगबारे जानकारी र जनचेतना विस्तार गर्दै प्रभावित व्यक्ति तथा परिवारको जीवनलाई सहज बनाउन सामूहिक प्रयासको आवश्यकता औंल्याउँछ।
