काठमाडौं । रसुवाको भोटेकोशी नदीमा आएको विनाशकारी बाढीमा परी सम्पर्कविहीन भएका आफन्त जीवित भेटिने आशा कमजोर बन्दै गएपछि पीडित परिवारले कुशको शव बनाएर अन्तिम संस्कार गर्न थालेका छन्।
बाढी गएको एक हप्ता बितिसक्दा पनि आफन्तको कुनै खबर प्राप्त हुन नसकेपछि परिवारजनले धार्मिक परम्पराअनुसार कुशबाट शवको प्रतीक बनाएर अन्त्येष्टि गर्न थालेका हुन्। आफन्तको अवस्था पत्ता नलागे पनि अन्तिम संस्कारको धार्मिक प्रक्रिया पूरा गर्नुपर्ने बाध्यताका कारण परिवारले यस्तो कदम उठाएका हुन्।
बुधबार काठमाडौंस्थित पशुपति आर्यघाटमा कुशका शवको प्रतीक बनाएर सामूहिक अन्त्येष्टि गर्नेहरूको भीड लागेको थियो। आर्यघाटमा देखिएको उक्त दृश्यले बाढीबाट प्रभावित परिवारले भोगिरहेको पीडा र मानसिक तनावलाई झल्काएको थियो।
फर्केर आउने आशा गर्दागर्दै अन्तिम संस्कार
बाढीपछि हराएका आफन्त फर्केर आउने आशामा परिवारजनले दिनरात बाटो हेरेर बसेका थिए। खोजी तथा उद्धार टोलीले नदी, आसपासका क्षेत्र र सम्भावित स्थानमा खोजी जारी राखे पनि लामो समयसम्म कुनै जानकारी प्राप्त हुन नसकेपछि परिवारजन निराश बनेका छन्।
आफन्तको शवसमेत फेला नपरेको अवस्थामा मृत्यु भएको पुष्टि गर्न कठिन भए पनि धार्मिक तथा सामाजिक संस्कार पूरा गर्नुपर्ने अवस्थाले परिवारलाई थप भावुक बनाएको छ।
कुशको प्रतीकात्मक शव बनाएर अन्तिम संस्कार गर्नु उनीहरूका लागि आफ्ना प्रियजनसँग अन्तिमपटक विदाइ लिने माध्यम बनेको छ। आफन्त जीवित फर्किने अन्तिम आशा मनमा राखेर बसेका परिवारले अन्ततः धार्मिक संस्कार पूरा गर्दै आफ्नो मनलाई केही शान्त पार्ने प्रयास गरेका छन्।
हजारौं अझै सम्पर्कविहीन
राष्ट्रिय विपद् जोखिम न्यूनीकरण तथा व्यवस्थापन प्राधिकरणका अनुसार भोटेकोशी बाढीपछि ४ हजार २ सयभन्दा बढी व्यक्ति अझै सम्पर्कविहीन रहेका छन्।
सम्पर्कविहीनको संख्या ठूलो रहेकाले खोजी तथा उद्धार कार्य अझै चुनौतीपूर्ण बनेको छ। बाढीले बगाएर ल्याएको माटो, ढुंगा तथा भग्नावशेष, नदीको तीव्र बहाव र प्रभावित क्षेत्रको कठिन भौगोलिक अवस्थाका कारण बेपत्ताको खोजीमा कठिनाइ भइरहेको छ।
खोजी कार्य जारी रहे पनि समय बित्दै जाँदा परिवारमा आफन्त जीवित भेटिने आशा कमजोर बन्दै गएको छ। यही पीडाबीच केही परिवारले कुशको शव बनाएर अन्तिम संस्कार सुरु गरेका हुन्।
पशुपति आर्यघाटमा भावुक दृश्य
बुधबार पशुपति आर्यघाटमा एकैपटक धेरै परिवारले कुशको शवको प्रतीक बनाएर अन्तिम संस्कार गर्दा वातावरण अत्यन्त भावुक बनेको थियो। आफ्ना आफन्तको वास्तविक शवसमेत देख्न नपाएका परिवारजनले प्रतीकात्मक शवलाई अन्तिम संस्कार गर्दै आँसु झारिरहेका थिए।
बाढीले घरपरिवार, आफन्त र दैनिकी मात्र होइन, धेरै परिवारको जीवनमा अपूरणीय क्षति र गहिरो पीडा छाडेको छ। हराएका आफन्तको खोजीमा दिनरात प्रतीक्षा गरिरहेका परिवारका लागि प्रत्येक दिन थप कठिन बन्दै गएको छ।
भोटेकोशी बाढीपछि हजारौं व्यक्ति अझै सम्पर्कविहीन रहेको अवस्थामा कुशको शव बनाएर अन्तिम संस्कार गर्न थालिएको घटनाले विपद्को मानवीय पीडा कति गहिरो छ भन्ने देखाएको छ।
