काठमाडौँ । यही भदौ १० गते बुधबार रसुवाको भोटेकोशी नदीमा आएको विनाशकारी बाढीमा परी ज्यान गुमाउने तथा बेपत्ता हुनेको संख्या अत्यधिक बढेको छ। राष्ट्रिय विपद् जोखिम न्यूनीकरण तथा व्यवस्थापन प्राधिकरणका अनुसार बाढीपछि विभिन्न जिल्लामा ७८१ जनाको शव तथा मानव अंग फेला परेको छ भने २ हजार ५०२ जना अझै सम्पर्कविहीन रहेका छन्।
प्राधिकरणका अनुसार फेला परेका शव तथा मानव अंगमध्ये रसुवामा १३, नुवाकोटमा ५२, धादिङमा ५०, गोरखामा ५८, नवलपरासी पूर्वमा १९९, नवलपरासी पश्चिममा १००, तनहुँमा ३७ र चितवनमा २७२ जनाको रहेका छन्।
बाढीपछि ठूलो संख्यामा मानिस सम्पर्कविहीन भएपछि सुरक्षा निकाय तथा विभिन्न सरकारी संयन्त्रले खोजी तथा उद्धार कार्यलाई तीव्र बनाएका छन्। सम्पर्कविहीनमध्ये विभिन्न सुरक्षा निकायमा कार्यरत कर्मचारीदेखि जलविद्युत् आयोजना, भन्सार तथा अध्यागमन कार्यालयका कर्मचारीसमेत रहेका छन्।
प्राधिकरणका अनुसार सम्पर्कविहीन हुनेमा नेपाल प्रहरीका २५, नेपाली सेनाका ४५ तथा सशस्त्र प्रहरी बल नेपालका १३ जना रहेका छन्। त्यस्तै, भन्सार कार्यालयका १५ जना र अध्यागमन कार्यालयका चार जना कर्मचारी पनि बाढीपछि सम्पर्कविहीन छन्।
विभिन्न जलविद्युत् आयोजनामा कार्यरत ९३३ जना तथा ५९२ जना विदेशी नागरिक समेत सम्पर्कविहीन रहेको प्राधिकरणले जनाएको छ। विदेशी नागरिकसँगै भ्रमणमा गएका १२७ जना नेपाली पनि सम्पर्कविहीन भएका छन्। यसबाहेक लाङटाङ राष्ट्रिय निकुञ्जका तीन जना कर्मचारी र क्वारेन्टाइन कार्यालयका तीन जना कर्मचारीको अवस्था पनि अझै अज्ञात रहेको छ।
त्यस्तै, बाढीबाट प्रभावित जिल्लामध्ये रसुवाका ५६२, नुवाकोटका ११५ र मकवानपुरका ६५ जना सम्पर्कविहीन भएको विवरण सार्वजनिक गरिएको छ। बाढीका कारण प्रभावित क्षेत्रमा रहेका परिवार तथा आफन्तजन आफ्ना मानिसको अवस्थाबारे जानकारी पर्खिरहेका छन्।
९ हजार ४३५ जनाको उद्धार
प्राधिकरणका अनुसार बाढी प्रभावित क्षेत्रबाट हालसम्म ९ हजार ४३५ जनाको उद्धार गरिएको छ। जलविद्युत् आयोजनाका सुरुङमा फसेका तथा जोखिममा परेका २७९ जनालाई समेत उद्धार गरिएको जनाइएको छ।
उद्धार अभियानमा नेपाली सेनाले महत्वपूर्ण भूमिका निर्वाह गरिरहेको छ। सेनाले हालसम्म २५४ जना विदेशी नागरिक र ३ हजार ६७ जना नेपाली नागरिकको हवाई उद्धार गरेको प्राधिकरणले जनाएको छ।
दुर्गम तथा सडक सम्पर्क विच्छेद भएका क्षेत्रमा हवाई माध्यमबाट उद्धारलाई प्राथमिकता दिइएको छ। बाढी तथा पहिरोका कारण सडक तथा पुलमा क्षति पुगेका स्थानमा स्थलमार्गबाट उद्धार गर्न कठिनाइ भएपछि हेलिकोप्टरमार्फत उद्धार तथा राहत सामग्री पुर्याउने कामसमेत भइरहेको छ।
२० हजारभन्दा बढी सुरक्षाकर्मी परिचालन
बाढी प्रभावित क्षेत्रमा खोज तथा उद्धारका लागि ठूलो संख्यामा सुरक्षाकर्मी परिचालन गरिएको छ। प्राधिकरणका अनुसार हालसम्म २० हजार ६१८ सुरक्षाकर्मी खोज तथा उद्धार कार्यमा खटिएका छन्।
यसमा नेपाल प्रहरीका ७ हजार ८९४, नेपाली सेनाका ८ हजार ५२१ र सशस्त्र प्रहरी बल नेपालका ४ हजार २०३ जना सुरक्षाकर्मी रहेका छन्।
बाढीबाट भएको मानवीय क्षतिको यकिन विवरण संकलन तथा सम्पर्कविहीन व्यक्तिहरूको खोजी कार्य अझै जारी रहेको छ। प्रभावित क्षेत्रमा उद्धार, खोजी, राहत वितरण तथा बेपत्ताको पहिचानका लागि सम्बन्धित निकायहरू परिचालन भइरहेका छन्।
विपद्को प्रभाव ठूलो भू–भागमा फैलिएकाले खोज तथा उद्धार अभियान चुनौतीपूर्ण बनेको छ। अझै ठूलो संख्यामा मानिस सम्पर्कविहीन रहेकाले मृतक तथा बेपत्ताको संख्या थप बढ्न सक्ने सम्भावनासमेत रहेको छ। सम्बन्धित निकायले प्रभावित क्षेत्रका नागरिकलाई सुरक्षित रहन, जोखिमयुक्त नदी तथा खोला आसपास नजान र उद्धार टोलीको निर्देशन पालना गर्न आग्रह गरेका छन्।
