काठमाडौं । भदौ १० गते रसुवाको भोटेकोशी नदीमा आएको भीषण बाढीपछि हालसम्म ७ सय ३४ जनाको मृत्यु भएको छ भने २ हजार ४ सय ९८ जना अझै सम्पर्कविहीन रहेका छन्।
परराष्ट्र मन्त्रालयले आइतबार दिउँसो आयोजना गरेको प्रेस ब्रिफिङमा परराष्ट्र सचिव अमृतबहादुर राईले बाढीबाट भएको पछिल्लो मानवीय क्षतिको विवरण सार्वजनिक गर्दै उक्त जानकारी दिएका हुन्।
सचिव राईका अनुसार बाढी प्रभावित विभिन्न क्षेत्रबाट हालसम्म ८ सय ८१ जनाको उद्धार गरिएको छ। उद्धार गरिएकामध्ये २ सय ६१ जना विदेशी नागरिक रहेको उनले जानकारी दिए।
त्यस्तै, बाढी तथा पहिरोपछि ४ सयभन्दा बढी विदेशी पर्यटकसमेत अझै सम्पर्कविहीन रहेको सचिव राईले बताए। सम्पर्कविहीन नागरिकको खोजी तथा उद्धारका लागि राज्यका सम्पूर्ण संयन्त्रलाई पूर्ण क्षमतामा परिचालन गरिएको उनको भनाइ छ।
खोजी तथा उद्धार तीव्र
सचिव राईले बाढी प्रभावित नागरिकको खोजी तथा उद्धारका लागि संघ, प्रदेश र स्थानीय तहबीच समन्वय भइरहेको जानकारी दिए। सुरक्षा निकाय तथा सम्बन्धित सरकारी निकायको सहकार्यमा रसुवा, नुवाकोट, धादिङ, गोरखा, चितवनलगायत प्रभावित जिल्लामा खोज, उद्धार तथा राहतका कार्यक्रम सञ्चालन भइरहेको उनले बताए।
उनका अनुसार दुर्गम तथा बाढी–पहिरोबाट प्रभावित क्षेत्रमा सम्पर्क तथा आवागमनमा समस्या रहे पनि उपलब्ध स्रोतसाधनको अधिकतम प्रयोग गर्दै खोजी तथा उद्धार कार्यलाई निरन्तरता दिइएको छ।
सचिव राईले सम्पर्कविहीन भएका नागरिकका परिवारलाई आवश्यक सूचना उपलब्ध गराउन परराष्ट्र मन्त्रालयमा इमरजेन्सी कन्ट्रोल रुम स्थापना गरिएको जानकारी दिए। कन्ट्रोल रुममार्फत सम्पर्कविहीन नागरिकका परिवार तथा सम्बन्धित देशका कूटनीतिक नियोगसँग निरन्तर समन्वय भइरहेको उनले बताए।
विदेशी नागरिकको खोजीमा पनि समन्वय
बाढीमा ठूलो संख्यामा विदेशी नागरिकसमेत प्रभावित भएकाले उनीहरूको खोजी तथा उद्धारका लागि सम्बन्धित देशका दूतावास तथा नियोगसँग समन्वय भइरहेको मन्त्रालयले जनाएको छ।
सचिव राईले बाढी प्रभावित नागरिकसम्बन्धी विवरण परराष्ट्र मन्त्रालय, विपद् जोखिम न्यूनीकरण तथा व्यवस्थापन प्राधिकरण, पर्यटन विभाग तथा अन्य आधिकारिक माध्यमबाट हेर्न सकिने बताए।
मित्रराष्ट्रबाट राहत सामग्री
यसैबीच, बाढी तथा पहिरो प्रभावितका लागि विभिन्न मित्रराष्ट्रबाट राहत सामग्री प्राप्त भइरहेको छ। सचिव राईका अनुसार भारत, चीन, संयुक्त अरब इमिरेट्स (यूएई) लगायतका देशबाट राहत सामग्री प्राप्त भइसकेको छ।
प्राप्त राहत सामग्री प्रभावित क्षेत्रमा पुर्याएर पीडितहरूलाई वितरण भइरहेको उनले जानकारी दिए। कठिन परिस्थितिमा नेपाललाई सहयोग उपलब्ध गराउने मित्रराष्ट्र तथा अन्तर्राष्ट्रिय समुदायसँग सरकार निरन्तर सम्पर्क र सहकार्यमा रहेको उनको भनाइ छ।
छिमेकी देशसँग प्रधानमन्त्री र परराष्ट्रमन्त्रीको संवाद
सचिव राईका अनुसार प्रधानमन्त्री बालेन्द्र साह र परराष्ट्रमन्त्री शिशिर खनालले बाढीपछि विभिन्न छिमेकी तथा मित्रराष्ट्रका समकक्षीसँग फोनवार्तासमेत गरेका छन्। वार्ताका क्रममा बाढीबाट भएको क्षति, खोज तथा उद्धार र राहतका विषयमा छलफल भएको उनले जानकारी दिए।
सरकारले विपद्को यस कठिन समयमा अन्तर्राष्ट्रिय समुदायसँग आवश्यक सहयोग र समन्वयलाई निरन्तरता दिइरहेको जनाएको छ।
आधिकारिक खातामा मात्र सहयोग गर्न आग्रह
यसैबीच, बाढीपीडितका लागि आर्थिक सहयोग गर्न चाहने सर्वसाधारणलाई सरकारले सार्वजनिक गरेका आधिकारिक बैंक खाताको विवरण सुनिश्चित गरेर मात्र सहयोग गर्न सचिव राईले आग्रह गरेका छन्।
बाढीको विपद्का बेला विभिन्न व्यक्ति तथा संस्थाका नाममा अनधिकृत रूपमा सहयोग संकलन हुन सक्ने भएकाले सहयोग गर्नुअघि सम्बन्धित खाता सरकारी वा आधिकारिक निकायको नै हो भन्ने यकिन गर्न उनले अनुरोध गरेका हुन्।
भोटेकोशीमा आएको भीषण बाढीले रसुवासहित नुवाकोट, धादिङ, गोरखा, चितवनलगायत जिल्लामा ठूलो जनधनको क्षति पुर्याएको छ। बाढीपछि ठूलो संख्यामा नागरिक सम्पर्कविहीन रहेकाले खोजी तथा उद्धार कार्यलाई अझ तीव्र पारिएको सरकारले जनाएको छ।