काठमाडौं । बाढीग्रस्त तथा विपद् प्रभावित क्षेत्रमा थप उद्धार कार्यलाई तीव्र बनाउन त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलस्थित रेस्क्यु कोअर्डिनेसन सेन्टर (RCC) मार्फत २० वटा हेलिकोप्टर तयारी अवस्थामा राखिएको छ।
रेस्क्यु कोअर्डिनेसन सेन्टरका अनुसार आज बिहान ६ः३० बजेदेखि नै तत्काल परिचालन गर्न सकिने गरी २० वटा हेलिकोप्टर तयारी अवस्थामा राखिएका हुन्। विपद् प्रभावित क्षेत्रको अवस्था हेर्दै आवश्यकताअनुसार ती हेलिकोप्टरलाई जुनसुकै समयमा उद्धार तथा राहत कार्यमा परिचालन गर्न सकिने व्यवस्था मिलाइएको छ।
यसका अतिरिक्त बाढी प्रभावित क्षेत्र आसपासका विभिन्न स्थानमा १० वटा हेलिकोप्टर यसअघि नै परिचालन भइरहेका छन्। ती हेलिकोप्टरमार्फत प्रभावित क्षेत्रमा फसेका नागरिकको उद्धार, जोखिममा रहेका व्यक्तिको सुरक्षित स्थानान्तरण तथा अत्यावश्यक राहत सामग्री पुर्याउने काम भइरहेको जनाइएको छ।
पछिल्लो समय लगातारको वर्षाका कारण विभिन्न नदी तथा खोलामा आएको बाढी, डुबान र अन्य विपद्का कारण कतिपय स्थानमा जनजीवन प्रभावित भएको छ। सडक तथा स्थलमार्गबाट तत्काल पुग्न कठिन भएका दुर्गम तथा बाढीग्रस्त क्षेत्रमा हवाई उद्धारलाई प्रभावकारी माध्यमका रूपमा प्रयोग गर्ने तयारी गरिएको हो।
उद्धार कार्यलाई व्यवस्थित र प्राथमिकताका आधारमा सञ्चालन गर्न प्रधानमन्त्री कार्यालयस्थित हटलाइन सेन्टर, गृह मन्त्रालय तथा विभिन्न माध्यमबाट प्राप्त सूचनालाई आधार बनाइनेछ। प्रभावित क्षेत्रबाट प्राप्त सूचनाको मूल्याङ्कन गरी तत्काल उद्धार आवश्यक पर्ने स्थान पहिचान गरिने र त्यसैअनुसार हेलिकोप्टर परिचालन गरिने बताइएको छ।
रेस्क्यु कोअर्डिनेसन सेन्टरका अनुसार उद्धारका लागि प्राप्त हुने सबै सूचनालाई प्राथमिकताका आधारमा समन्वय गरिनेछ। विशेषगरी बाढी वा पहिरोका कारण फसेका नागरिक, सम्पर्कविहीन भएका व्यक्ति, तत्काल स्वास्थ्य उपचार आवश्यक परेका घाइते तथा जोखिममा रहेका बस्तीलाई प्राथमिकतामा राखेर उद्धार प्रक्रिया अघि बढाइनेछ।
राष्ट्रिय विपद् जोखिम न्यूनीकरण तथा व्यवस्थापन प्राधिकरण (NDRRMA) को निर्देशनअनुसार हेलिकोप्टर परिचालन गरिने व्यवस्था मिलाइएको छ। प्राधिकरण, गृह मन्त्रालय, प्रधानमन्त्री कार्यालयस्थित हटलाइन सेन्टर र रेस्क्यु कोअर्डिनेसन सेन्टरबीचको समन्वयमा उद्धार तथा राहत अभियान सञ्चालन गरिनेछ।
यसैबीच, आपत्कालीन उद्धार तथा राहत आवश्यक पर्ने स्थानबारे जानकारी भएका नागरिक, स्थानीय तह तथा सम्बन्धित निकायलाई यथाशीघ्र सूचना उपलब्ध गराउन आग्रह गरिएको छ। प्रभावित क्षेत्रमा उद्धारको तत्काल आवश्यकता भए सेतु प्रणालीमार्फत रिपोर्ट गर्न अनुरोध गरिएको छ।
उद्धारका लागि सूचना दिँदा प्रभावित स्थान, जोखिममा रहेका व्यक्तिको संख्या, उनीहरूको अवस्थालगायत सम्भव भएसम्म आवश्यक विवरण उपलब्ध गराउन आग्रह गरिएको छ। प्राप्त सूचनाको आधारमा सम्बन्धित निकायले अवस्था मूल्याङ्कन गरी उद्धार तथा राहतका लागि आवश्यक कदम चाल्ने जनाइएको छ।
सरकारले विपद् प्रभावित क्षेत्रमा उद्धार तथा राहत कार्यलाई प्रभावकारी बनाउन उपलब्ध स्रोतसाधनलाई अधिकतम रूपमा परिचालन गर्ने तयारी गरेको छ। तत्काल उद्धार आवश्यक पर्ने क्षेत्रमा हेलिकोप्टर पठाउनेदेखि प्रभावित नागरिकलाई सुरक्षित स्थानमा स्थानान्तरण गर्ने र आवश्यक राहत सामग्री पुर्याउने कार्यलाई प्राथमिकतामा राखिएको छ।
बाढी तथा अन्य प्राकृतिक विपद्को जोखिम अझै कायम रहेकाले सर्वसाधारणलाई सतर्क रहन, जोखिमयुक्त नदी किनार तथा बाढीको सम्भावना भएका क्षेत्रमा नजान र स्थानीय प्रशासन तथा सुरक्षा निकायले जारी गरेका सूचनाको पालना गर्नसमेत आग्रह गरिएको छ।
उद्धार तथा राहतका लागि २० वटा हेलिकोप्टर तयारी अवस्थामा र थप १० वटा हेलिकोप्टर प्रभावित क्षेत्र आसपास परिचालनमा रहनुले विपद् व्यवस्थापनका लागि हवाई उद्धार क्षमतालाई थप सक्रिय बनाइएको देखिन्छ। प्रभावित क्षेत्रबाट प्राप्त सूचनाका आधारमा प्राथमिकता निर्धारण गरी आवश्यक स्थानमा हेलिकोप्टर परिचालन गरिने र उद्धार अभियानलाई निरन्तरता दिइने बताइएको छ।
