काठमाडौं । रसुवाको भोटेकोसी नदीमा आएको बाढीका कारण प्रभावित, घाइते तथा जोखिममा परेका नागरिकको उद्धार आज बिहानैदेखि सुरु गरिने भएको छ। बाढीका कारण प्रभावित क्षेत्रमा मानवीय क्षति तथा जोखिम बढेपछि नेपाली सेना र निजी क्षेत्रका हेलिकप्टर परिचालन गरी उद्धार तथा उपचारलाई तीव्रता दिने तयारी गरिएको हो।
राष्ट्रिय विपद् जोखिम न्यूनीकरण तथा व्यवस्थापन प्राधिकरणको बैठकले बाढी प्रभावित क्षेत्रमा रहेका घाइते तथा जोखिममा परेका नागरिकलाई प्राथमिकताका आधारमा उद्धार गर्ने निर्णय गरेको छ। उद्धारका लागि नेपाली सेनाका साथै निजी क्षेत्रका हेलिकप्टरसमेत परिचालन गरिने गृह मन्त्रालयले जनाएको छ।
गृह मन्त्रालयका प्रवक्ता आनन्द काफ्लेका अनुसार प्रभावित क्षेत्रबाट उद्धार गरिएका घाइतेलाई सुरुमा रसुवाको धुन्चे र नुवाकोटको विदुरस्थित नेपाली सेनाको ब्यारेकमा स्थापना गरिने अस्थायी उपचार क्याम्पमा लगिनेछ। त्यहाँ घाइतेको अवस्था मूल्याङ्कन गरी आवश्यक उपचार तथा थप उद्धारको व्यवस्था मिलाइनेछ।
गम्भीर अवस्थामा रहेका घाइतेलाई भने स्थानीय उपचार केन्द्र वा अस्थायी क्याम्पमा लामो समय नराखी तत्काल हेलिकप्टरमार्फत काठमाडौं ल्याउने तयारी गरिएको छ। घाइतेको स्वास्थ्य अवस्था, चोटपटकको गम्भीरता र तत्काल उपचारको आवश्यकताका आधारमा उद्धारको प्राथमिकीकरण गरिने जनाइएको छ।
उद्धारका क्रममा सबैभन्दा जोखिममा रहेका तथा तत्काल चिकित्सकीय सहायता आवश्यक पर्ने नागरिकलाई पहिलो प्राथमिकतामा राखिनेछ। त्यसपछि अन्य घाइते, बिरामी, जोखिममा रहेका व्यक्ति तथा प्रभावित क्षेत्रका नागरिकलाई क्रमशः सुरक्षित स्थानमा सार्ने योजना बनाइएको छ।
भोटेकोसी नदीमा आएको बाढीले आसपासका क्षेत्रमा जोखिम बढाएपछि स्थानीयस्तरमा उद्धार तथा राहतको आवश्यकता समेत बढेको छ। सडक तथा स्थलमार्गमा समेत अवरोध हुनसक्ने अवस्थालाई ध्यानमा राख्दै हवाई उद्धारलाई प्रभावकारी विकल्पका रूपमा अघि बढाइएको हो।
यसैबीच, बाढी प्रभावित नागरिकका लागि आवश्यक राहत सामग्री स्थलमार्ग हुँदै नुवाकोटको विदुरस्थित नेपाली सेनाको ब्यारेकतर्फ पठाउन थालिएको छ। खाद्यान्न, पानी, स्वास्थ्य सामग्री तथा अन्य अत्यावश्यक राहत सामग्री प्रभावित क्षेत्रमा पुर्याउने तयारी भइरहेको छ।
उद्धारसँगै प्रभावित नागरिकलाई तत्काल सुरक्षित स्थानमा राख्ने, घाइतेको उपचार गर्ने तथा आवश्यक राहत उपलब्ध गराउने कार्यलाई समन्वयात्मक रूपमा अघि बढाइने भएको छ। नेपाली सेना, स्थानीय प्रशासन, सुरक्षा निकाय तथा सम्बन्धित सरकारी निकायबीच समन्वय गरी उद्धार र राहत व्यवस्थापन गरिने जनाइएको छ।
प्राधिकरणले प्रभावित क्षेत्रको अवस्थालाई निरन्तर अनुगमन गर्दै थप आवश्यकता पहिचान गर्ने र सोहीअनुसार उद्धार तथा राहतका साधन परिचालन गर्ने तयारी गरेको छ। बाढीका कारण अझै जोखिममा रहेका नागरिकलाई सुरक्षित स्थानतर्फ सर्न र स्थानीय प्रशासन तथा सुरक्षा निकायले जारी गर्ने सूचनाको पालना गर्न आग्रह गरिएको छ।
भोटेकोसी नदीको बाढीबाट प्रभावित नागरिकको उद्धारलाई पहिलो प्राथमिकतामा राख्दै सरकारले उपलब्ध सबै सम्भावित स्रोतसाधन परिचालन गर्ने जनाएको छ। गम्भीर घाइतेलाई शीघ्र काठमाडौं ल्याई विशेषज्ञ उपचार उपलब्ध गराउने र अन्य घाइतेलाई धुन्चे तथा विदुरमा स्थापना गरिने उपचार क्याम्पमार्फत उपचार गर्ने व्यवस्था मिलाइनेछ।
बाढी प्रभावित क्षेत्रमा राहत तथा उद्धार कार्यलाई थप व्यवस्थित बनाउन आवश्यकताअनुसार हेलिकप्टरको संख्या बढाउने, थप स्वास्थ्यकर्मी परिचालन गर्ने र राहत सामग्री प्रभावित बस्तीहरूसम्म पुर्याउने तयारीसमेत भइरहेको छ।