काठमाडौँ । हाल देशभर मनसुनी वायुको प्रभाव कायम रहेको छ। जल तथा मौसम विज्ञान विभागअन्तर्गत मौसम पूर्वानुमान महाशाखाका अनुसार मनसुनको न्यूनचापीय रेखा अहिले सरदर स्थानको आसपास रहेको छ। यसका कारण आगामी केही दिन देशका अधिकांश भूभागमा बदलीसँगै वर्षाको गतिविधि सक्रिय रहने देखिएको छ।
हाल देशका हिमाली तथा पहाडी भूभागमा साधारणतया बदली रहेको छ। कोशी र सुदूरपश्चिम प्रदेशका तराई भूभागमा समेत आकाशमा सामान्यतया बादल लागेको छ भने बाँकी तराई क्षेत्रमा आंशिक बदली रहेको महाशाखाले जनाएको छ। पछिल्लो समय कोशी, बागमती, गण्डकी र लुम्बिनी प्रदेशका एक–दुई स्थानमा हल्कादेखि मध्यम वर्षा भइरहेको छ।
महाशाखाका अनुसार आज दिउँसो देशभर साधारणतया बदली रहनेछ। कोशी, बागमती र गण्डकी प्रदेशका हिमाली भूभागका केही स्थान तथा लुम्बिनी, कर्णाली र सुदूरपश्चिम प्रदेशका हिमाली भूभागका केही स्थानमा मेघगर्जन र चट्याङसहित मध्यम वर्षाको सम्भावना रहेको छ। उच्च हिमाली क्षेत्रमा वर्षासँगै हिमपातसमेत हुनसक्ने पूर्वानुमान गरिएको छ।
त्यसैगरी कोशी, बागमती, गण्डकी र लुम्बिनी प्रदेशका पहाडी भूभागका धेरै स्थानमा तथा कर्णाली र सुदूरपश्चिम प्रदेशका पहाडी भूभागका केही स्थानमा मेघगर्जन र चट्याङसहित मध्यमसम्म वर्षा हुने सम्भावना रहेको छ। वर्षाको गतिविधि विशेषगरी पहाडी क्षेत्रमा बढी सक्रिय हुने देखिएको महाशाखाले जनाएको छ।
तराई क्षेत्रमा पनि मौसम पूर्ण रूपमा खुल्ने अवस्था नरहेको विभागले जनाएको छ। मधेस प्रदेशका साथै कोशी, बागमती, गण्डकी र लुम्बिनी प्रदेशका तराई भूभागका केही स्थान तथा सुदूरपश्चिम प्रदेशका तराई भूभागका केही स्थानमा मेघगर्जन र चट्याङसहित मध्यमसम्म वर्षा हुनसक्ने अनुमान गरिएको छ।
आज विशेषगरी कोशी र बागमती प्रदेशका हिमाली तथा पहाडी भूभाग तथा गण्डकी र लुम्बिनी प्रदेशका पहाडी भूभागका एक–दुई स्थानमा भारी वर्षा हुनसक्ने सम्भावना रहेको छ। छोटो समयमा धेरै पानी पर्ने अवस्था सिर्जना भएमा स्थानीय खोलानाला तथा नदीमा पानीको बहाव बढ्नुका साथै पहिरो र भूक्षयको जोखिम बढ्न सक्ने भएकाले ती क्षेत्रमा विशेष सतर्कता अपनाउन आवश्यक देखिएको छ।
महाशाखाका अनुसार आज राति पनि देशभर साधारणतया बदली रहनेछ। कोशी, बागमती र गण्डकी प्रदेशका हिमाली भूभागका धेरै स्थानमा तथा लुम्बिनी, कर्णाली र सुदूरपश्चिम प्रदेशका हिमाली भूभागका केही स्थानमा मेघगर्जन र चट्याङसहित मध्यमसम्म वर्षा तथा हिमपातको सम्भावना रहनेछ।
रातिको समयमा पनि कोशी, बागमती, गण्डकी र लुम्बिनी प्रदेशका पहाडी भूभागका धेरै स्थान तथा कर्णाली र सुदूरपश्चिम प्रदेशका पहाडी भूभागका केही स्थानमा मेघगर्जन र चट्याङसहित मध्यम वर्षा हुनसक्ने पूर्वानुमान छ। देशका तराई भूभागका केही स्थानमा समेत मेघगर्जन र चट्याङसहित मध्यमसम्म वर्षाको सम्भावना रहेको छ।
रातिको समयमा कोशी प्रदेशका हिमाली तथा पहाडी भूभाग तथा बागमती, गण्डकी र लुम्बिनी प्रदेशका पहाडी तथा तराई भूभागका एक–दुई स्थानमा भारी वर्षा हुनसक्ने महाशाखाले जनाएको छ। भारी वर्षाको सम्भावना रहेका स्थानमा स्थानीयस्तरमा गेग्रानसहितको बहाव, आकस्मिक बाढी, पहिरो तथा भूक्षयको जोखिम बढ्न सक्ने भएकाले नागरिकलाई आवश्यक सावधानी अपनाउन अनुरोध गरिएको छ।
लगातार वा भारी वर्षा हुँदा नदी, खोला तथा खोल्सामा पानीको सतह बढ्न सक्छ। विशेषगरी पहाडी क्षेत्रमा कमजोर भौगोलिक संरचना भएका स्थानमा पहिरो खस्ने तथा सडक अवरुद्ध हुने सम्भावना रहन्छ। ग्रामीण तथा दुर्गम क्षेत्रमा वर्षाका कारण यातायात सेवा प्रभावित हुनुका साथै विद्युत् तथा सञ्चार सेवामा समेत अवरोध आउनसक्ने भएकाले स्थानीय तह तथा सम्बन्धित निकायले आवश्यक तयारी गर्नुपर्ने देखिन्छ।
वर्षाको प्रत्यक्ष प्रभाव दैनिक जनजीवनमा समेत पर्न सक्ने महाशाखाले जनाएको छ। भारी वर्षाका कारण सडक तथा हवाई यातायात प्रभावित हुनसक्ने, कृषि क्षेत्रमा क्षति पुग्नसक्ने तथा स्वास्थ्य र पर्यटनसम्बन्धी गतिविधिमा समेत असर पर्नसक्ने सम्भावना छ। हिमाली क्षेत्रमा हिमपातको अवस्था सिर्जना भएमा पर्वतारोहण तथा पदयात्रा गतिविधिमा समेत कठिनाइ आउनसक्ने देखिएको छ।
वर्षाको समयमा यात्रामा निस्कने सर्वसाधारणले मौसमको अवस्था बुझेर मात्र यात्रा गर्न, नदी तथा खोलानालाको किनारमा अनावश्यक रूपमा नजान र पहिरोको जोखिम भएका सडकखण्डमा विशेष सावधानी अपनाउन आवश्यक छ। रातिको समयमा पहाडी तथा ग्रामीण सडकमा यात्रा गर्दा थप सतर्कता अपनाउनुपर्ने देखिन्छ।
त्यस्तै किसानहरूले खेतबारीमा पानी जम्ने अवस्था, हावाहुरी तथा चट्याङको सम्भावनालाई ध्यान दिँदै आवश्यक सावधानी अपनाउनुपर्नेछ। चट्याङको सम्भावना रहेका बेला खुला स्थान, अग्ला रूख तथा विद्युतीय संरचनाको आसपास नबस्न र सुरक्षित स्थानमा रहन विज्ञहरूले सुझाव दिँदै आएका छन्।
मौसममा छिटोछिटो परिवर्तन आउनसक्ने भएकाले एकपटकको पूर्वानुमानमा मात्र निर्भर नभई मौसम पूर्वानुमान महाशाखाबाट जारी हुने नियमित सूचना तथा बुलेटिनलाई निरन्तर पछ्याउन आवश्यक छ।
महाशाखाले भारी वर्षाको सम्भावना रहेका क्षेत्रमा गेग्रान बहाव, बाढी, पहिरो तथा भूक्षयजस्ता प्राकृतिक प्रकोपको जोखिम रहेकाले आवश्यक सतर्कता अपनाउन सबैमा अनुरोध गरेको छ। वर्षाका कारण दैनिक जनजीवनसँगै कृषि, स्वास्थ्य, पर्यटन, पर्वतारोहण, सडक तथा हवाई यातायात प्रभावित हुनसक्ने भएकाले सम्बन्धित सबै पक्षलाई मौसमसम्बन्धी सूचनामा अद्यावधिक रहन आग्रह गरिएको छ।
मनसुनको न्यूनचापीय रेखा सरदर स्थान आसपास रहनु तथा देशका विभिन्न भूभागमा बदली र वर्षाको गतिविधि कायम रहनुले आगामी समय पनि मौसम पूर्ण रूपमा स्थिर नहुने संकेत गरेको छ। त्यसैले विशेषगरी भारी वर्षाको सम्भावना रहेका प्रदेशका नागरिकले स्थानीय मौसमको अवस्था बुझेर आवश्यक तयारी तथा सावधानी अपनाउनु उपयुक्त हुनेछ।
