काठमाडौँ। सरकारले पेट्रोलियम पदार्थको मूल्यवृद्धि गरेको छ। नेपाल आयल निगमले आइतबार रातिदेखि लागू हुने गरी पेट्रोल, डिजेल, मट्टितेल तथा हवाई इन्धनको मूल्य बढाएको जनाएको छ। निगमका अनुसार नयाँ मूल्य साउन १८ गते बिहान १ बजेदेखि लागू हुनेछ।
निगमले सार्वजनिक गरेको नयाँ मूल्यसूचीअनुसार पेट्रोलमा प्रतिलिटर ३ रुपैयाँ, डिजेल र मट्टितेलमा प्रतिलिटर २ रुपैयाँ तथा हवाई इन्धनमा प्रतिलिटर २० रुपैयाँ ले मूल्यवृद्धि गरिएको हो। एलपी ग्याँसको मूल्य भने हालका लागि यथावत राखिएको निगमले स्पष्ट पारेको छ।
नयाँ मूल्य लागू भएसँगै पेट्रोलको खुद्रा बिक्री मूल्य पहिलो, दोस्रो र तेस्रो वर्गअनुसार फरक–फरक कायम गरिएको छ। पहिलो वर्गका लागि पेट्रोल प्रतिलिटर १९७ रुपैयाँ, दोस्रो वर्गका लागि १९९ रुपैयाँ र तेस्रो वर्गका लागि २०० रुपैयाँ कायम भएको छ। यसअघि क्रमशः पहिलो, दोस्रो र तेस्रो वर्गका लागि १९४, १९६ र १९७ रुपैयाँ रहेको थियो।
त्यसैगरी डिजेल र मट्टितेलको मूल्य पनि वृद्धि गरिएको छ। अब पहिलो वर्गका लागि प्रतिलिटर १९७ रुपैयाँ, दोस्रो वर्गका लागि १९९ रुपैयाँ र तेस्रो वर्गका लागि २०० रुपैयाँ कायम गरिएको निगमले जनाएको छ। यसअघि डिजेल र मट्टितेलको मूल्य क्रमशः १९५, १९७ र १९८ रुपैयाँ रहेको थियो।
हवाई यातायात क्षेत्रमा प्रयोग हुने आन्तरिक हवाई इन्धनको मूल्य प्रतिलिटर २४९ रुपैयाँ कायम भएको छ। यसअघि हवाई इन्धनको मूल्य २२९ रुपैयाँ प्रतिलिटर थियो। निगमका अनुसार हवाई इन्धनमा गरिएको २० रुपैयाँको वृद्धि हालैको अन्तर्राष्ट्रिय बजार मूल्य र आपूर्ति लागतको समायोजनका आधारमा गरिएको हो।
नेपाल आयल निगमले अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा पेट्रोलियम पदार्थको मूल्यमा भएको उतारचढाव तथा भारतीय आयल कर्पोरेशन (IOC) बाट प्राप्त नयाँ खरिद मूल्यका आधारमा मूल्य समायोजन गरिएको जनाएको छ। निगमले आयात लागत, ढुवानी खर्च, कर तथा अन्य व्यवस्थापन खर्चलाई समेत विचार गरेर नयाँ मूल्य निर्धारण गरिएको उल्लेख गरेको छ।
पेट्रोलियम पदार्थको मूल्यवृद्धिसँगै सार्वजनिक तथा निजी यातायात, ढुवानी सेवा, उद्योग, निर्माण तथा दैनिक उपभोग्य वस्तुको मूल्यमा समेत प्रभाव पर्ने सम्भावना देखिएको छ। विशेषगरी डिजेलको मूल्य बढेपछि ढुवानी खर्च वृद्धि हुने र त्यसको असर खाद्यान्न, तरकारी, निर्माण सामग्री तथा अन्य उपभोग्य वस्तुको बजार मूल्यमा पर्ने अर्थशास्त्रीहरूले बताउँदै आएका छन्।
यता एलपी ग्याँसको मूल्य यथावत राखिएकोले तत्काल घरायसी खाना पकाउने ग्यास उपभोक्तालाई राहत मिल्ने देखिएको छ। तर पेट्रोल, डिजेल र हवाई इन्धनमा गरिएको वृद्धि समग्र अर्थतन्त्रमा थप लागत दबाब सिर्जना गर्न सक्ने अनुमान गरिएको छ।
नेपाल आयल निगमले अन्तर्राष्ट्रिय बजारको अवस्थाअनुसार भविष्यमा पनि मूल्य समायोजन हुन सक्ने संकेत गरेको छ। निगमका अनुसार पेट्रोलियम पदार्थको मूल्य स्वचालित प्रणालीअनुसार समय–समयमा समायोजन गरिँदै आएको छ र आगामी दिनमा अन्तर्राष्ट्रिय मूल्यमा हुने परिवर्तनका आधारमा पुनः मूल्य पुनरावलोकन गरिनेछ।
