काठमाडौं । देशभर मनसुन प्रणाली थप सक्रिय भएसँगै आइतबार पनि अधिकांश क्षेत्रमा वर्षाको क्रम जारी रहने मौसमविद्ले बताएका छन्। विशेषगरी कोशी, बागमती, गण्डकी, लुम्बिनी, कर्णाली र सुदूरपश्चिम प्रदेशका विभिन्न जिल्लामा भारीदेखि अति भारी वर्षाको सम्भावना रहेकाले उच्च सतर्कता अपनाउन आग्रह गरिएको छ।
जल तथा मौसम पूर्वानुमान महाशाखाका अनुसार अहिले कर्णाली, लुम्बिनी, गण्डकी र कोशी प्रदेशका तराईसहित विभिन्न स्थानमा वर्षा भइरहेको छ। शनिबार राति काठमाडौं उपत्यकामा ठूलो वर्षा भएपछि आइतबार बिहानदेखि भने हल्का वर्षा भइरहेको छ। तर दिउँसो र रातिको समयमा फेरि धेरै स्थानमा मुसलधारे वर्षा हुने सम्भावना रहेकाले जोखिम अझै कायम रहेको महाशाखाले जनाएको छ।
मौसमविद्का अनुसार विशेषगरी कोशी, गण्डकी, लुम्बिनी र सुदूरपश्चिम प्रदेशका पहाडी तथा तराईका केही क्षेत्रमा अति भारी वर्षा हुन सक्ने अनुमान गरिएको छ। लगातारको वर्षाले नदी–नाला तथा खोलाहरूमा पानीको सतह तीव्र रूपमा बढ्न सक्ने भएकाले तटीय क्षेत्रमा बसोबास गर्ने नागरिकलाई विशेष सावधानी अपनाउन आग्रह गरिएको छ।
२३ जिल्लामा रेड अलर्ट
मौसम पूर्वानुमान महाशाखाले देशका २३ जिल्लालाई उच्च जोखिमयुक्त क्षेत्र घोषणा गर्दै रेड अलर्ट जारी गरेको छ। ती जिल्लामा अत्यधिक वर्षाका कारण बाढी, पहिरो तथा डुबानको जोखिम अत्यधिक रहेको जनाइएको छ।
कोशी प्रदेशका उच्च जोखिममा रहेका जिल्ला:
झापा
मोरङ
इलाम
पाँचथर
तेह्रथुम
धनकुटा
संखुवासभा
भोजपुर
खोटाङ
बागमती प्रदेशका उच्च जोखिममा रहेका जिल्ला:
चितवन
धादिङ
नुवाकोट
काभ्रेपलाञ्चोक
सिन्धुली
सिन्धुपाल्चोक
गण्डकी प्रदेशका उच्च जोखिममा रहेका जिल्ला:
गोरखा
लमजुङ
तनहुँ
कास्की
स्याङ्जा
पर्वत
बागलुङ
म्याग्दी
यी जिल्लामा नदी किनार, पहिरोको जोखिम भएका बस्ती, डुबान हुने क्षेत्र तथा भीरालो सडक आसपासका नागरिकलाई विशेष सतर्क रहन मौसमविद्ले आग्रह गरेका छन्।
बाढी, पहिरो र डुबानको जोखिम बढ्दै
लगातारको वर्षाले नदी तथा खोलामा आकस्मिक बाढी आउन सक्ने, पहाडी क्षेत्रमा पहिरो खस्ने, तराईमा डुबान हुने तथा गेग्र्यान बहाव र नदी कटानको जोखिम बढ्ने चेतावनी दिइएको छ।
विशेषगरी ग्रामीण सडक, पहाडी राजमार्ग तथा नदी किनारका क्षेत्रमा यात्रा गर्दा अत्यन्त सावधानी अपनाउनुपर्ने मौसमविद्ले बताएका छन्। वर्षाका कारण सडक अवरुद्ध हुने, यातायात सेवा प्रभावित हुने तथा विद्युत् र सञ्चार सेवामा समेत असर पर्न सक्ने सम्भावना रहेको छ।
अनावश्यक यात्रा नगर्न आग्रह
राष्ट्रिय विपद् जोखिम न्यूनीकरण तथा व्यवस्थापन प्राधिकरणले अत्यधिक वर्षाका कारण हुन सक्ने प्राकृतिक विपद्को जोखिमलाई मध्यनजर गर्दै नागरिकलाई अनावश्यक यात्रा नगर्न आग्रह गरेको छ।
प्राधिकरणले विशेषगरी रातिको समयमा यात्रा नगर्न, नदी तथा खोलानाला तर्ने प्रयास नगर्न, पहिरोको जोखिम भएका स्थानमा नबस्न तथा स्थानीय प्रशासन र सुरक्षा निकायबाट जारी गरिएका सूचना तथा निर्देशनको पूर्ण पालना गर्न अनुरोध गरेको छ।
सतर्कता अपनाउन विज्ञको सुझाव
विज्ञहरूले अत्यधिक वर्षाको समयमा निम्न सावधानी अपनाउन सुझाव दिएका छन्।
नदी, खोला र बाढी आउने सम्भावित क्षेत्रबाट टाढा रहनु।
पहिरोको जोखिम भएका बस्ती तथा सडक क्षेत्रमा अनावश्यक आवतजावत नगर्नु।
मौसमको अद्यावधिक जानकारी नियमित रूपमा हेर्नु।
आपत्कालीन अवस्थाका लागि आवश्यक सामग्री तयारी अवस्थामा राख्नु।
स्थानीय सरकार, सुरक्षा निकाय र विपद् व्यवस्थापन सम्बन्धी निकायका निर्देशन पालना गर्नु।
मौसमविद्का अनुसार मनसुन अझै केही दिन सक्रिय रहने सम्भावना रहेको छ। त्यसैले देशभरका नागरिकलाई सतर्क रहन, जोखिमयुक्त क्षेत्रमा विशेष सावधानी अपनाउन तथा मौसमको अवस्थाबारे नियमित जानकारी लिँदै सुरक्षित रहन आग्रह गरिएको छ।