काठमाडौँ । भारतसँगको सीमा क्षेत्र सुस्तामा निर्माणाधीन तटबन्धलाई लिएर नयाँ विवाद उत्पन्न भएको छ। स्थानीयवासी तथा जनप्रतिनिधिहरूले भारतीय सशस्त्र सीमा बल (एसएसबी) को टोली नेपाली भूमिमा प्रवेश गरी निर्माण कार्य रोक्न दबाब दिएको आरोप लगाएका छन्।
स्थानीयका अनुसार आइतबार साँझ पश्चिम नवलपरासीको सुस्ता गाउँपालिका–५ स्थित नारायणी नदी किनारमा निर्माण भइरहेको तटबन्ध क्षेत्रमा ४० देखि ५० जनाको एसएसबी टोली पुगेको थियो। उक्त टोलीले निर्माण कार्यप्रति आपत्ति जनाउँदै काम तत्काल रोक्न चेतावनी दिएको बताइएको छ।
स्थानीय बासिन्दाहरूले नेपाली भूभागभित्र भइरहेको नदी नियन्त्रण तथा तटबन्ध निर्माण कार्यमा बाह्य हस्तक्षेप भएको भन्दै चिन्ता व्यक्त गरेका छन्। उनीहरूका अनुसार एसएसबीको उपस्थितिपछि निर्माणस्थलमा तनावको अवस्था सिर्जना भएको थियो।
सुस्ता गाउँपालिकाका अध्यक्ष टेकनारायण उपाध्यायले पनि एसएसबीको दबाबका कारण निर्माण कार्य प्रभावित भएको पुष्टि गरेका छन्। उनका अनुसार नारायणी नदीको कटानबाट स्थानीय बस्ती तथा खेतीयोग्य जमिन जोगाउने उद्देश्यले तटबन्ध निर्माणको काम भइरहेको छ।
सुस्ता क्षेत्र लामो समयदेखि नेपाल–भारत सीमा विवादसँग जोडिँदै आएको संवेदनशील क्षेत्र हो। नारायणी नदीको धार परिवर्तनसँगै सीमा निर्धारणसम्बन्धी विषय समय–समयमा विवादको विषय बन्दै आएको छ। यस क्षेत्रमा स्थानीय बासिन्दाले वर्षौंदेखि नदी कटान, भूमि अतिक्रमण तथा सीमा सुरक्षासम्बन्धी समस्या भोग्दै आएका छन्।
घटनापछि स्थानीय प्रशासन, सुरक्षा निकाय तथा सम्बन्धित सरकारी निकायले अवस्था बुझ्ने प्रयास गरिरहेका छन्। सीमा क्षेत्रमा उत्पन्न भएको पछिल्लो घटनाबारे नेपाल र भारतका सम्बन्धित निकायबीच कूटनीतिक तथा प्रशासनिक तहमा छलफल हुन सक्ने अनुमान गरिएको छ।
स्थानीयवासीहरूले नेपाली भूमिमा भइरहेको विकास तथा संरक्षणका काममा कुनै अवरोध नआउने वातावरण सुनिश्चित गर्न सरकारसँग माग गरेका छन्। साथै सुस्ता क्षेत्रको सीमा सुरक्षा, नदी नियन्त्रण तथा स्थानीय बासिन्दाको अधिकार संरक्षणका लागि दीर्घकालीन समाधान आवश्यक रहेको उनीहरूको भनाइ छ।
