काठमाडौं । पूर्व–पश्चिम राजमार्ग अन्तर्गत काँकडभिट्टा–लौकही सडक खण्डमा नेपालकै ठूलो ‘एनिमल पास’ (वन्यजन्तु मार्ग) निर्माण कार्य तीव्र रूपमा अघि बढाइएको छ। झापाको चारआली क्षेत्रमा जंगली हात्तीको आवागमनलाई सुरक्षित बनाउन राजमार्गमाथि छुट्टै ओभरपास निर्माण थालिएको हो।

यो परियोजना एशियाली विकास बैंक को ऋण सहयोगमा सञ्चालन भइरहेको छ। काँकडभिट्टा–लौकही सडक योजना (पूर्वी खण्ड) का इन्जिनियर आश्रय महत का अनुसार भारतबाट नेपालतर्फ आउने जंगली हात्तीहरूको परम्परागत रुट पहिचान गरी सोही आधारमा ओभरपास निर्माण थालिएको हो।

उनका अनुसार एशियाली मापदण्डअनुसार सडक विस्तारसँगै वन्यजन्तुको आवागमनलाई सुरक्षित र व्यवस्थित बनाउन ‘एनिमल पास’ अवधारणा लागू गरिएको हो। बायोडाइभर्सिटी अध्ययनले यो क्षेत्र हात्तीका लागि उपयुक्त मार्ग भएको पुष्टि गरेपछि सोही स्थानमा संरचना निर्माण अघि बढाइएको हो।

भारतबाट आउने जंगली हात्तीका कारण यस क्षेत्रमा सवारी आवागमनमा पटक–पटक अवरोध हुने समस्या देखिँदै आएको थियो। अब भने ओभरपास निर्माणसँगै हात्तीहरूलाई राजमार्ग पार गर्न छुट्टै सुरक्षित मार्ग उपलब्ध हुनेछ, जसले दुर्घटना जोखिम घटाउने अपेक्षा गरिएको छ।

परियोजनाअन्तर्गत १५ मिटर चौडाइ र ६ दशमलव ५ मिटर उचाइका दुई वटा पुल निर्माण भइरहेको छ। निर्माण सम्पन्न भएपछि हात्तीहरूको आवागमन र गतिविधि निगरानी गर्न अत्याधुनिक क्यामेरा जडान गरिने इन्जिनियर महतले जानकारी दिएका छन्।

यस परियोजनालाई नेपालमा वन्यजन्तु संरक्षण र पूर्वाधार विकासलाई सँगसँगै अघि बढाउने नमुना पहलका रूपमा हेरिएको छ। विशेषज्ञहरूका अनुसार यस्तो संरचनाले मानव–वन्यजन्तु द्वन्द्व न्यूनीकरण गर्दै जैविक विविधताको संरक्षणमा महत्वपूर्ण योगदान पुर्‍याउनेछ।