काठमाडौँ । सरकारले तोकेका ९८ प्रकारका अत्यावश्यक औषधि पूर्णरूपमा स्वदेशमै उत्पादन गर्न स्वास्थ्य तथा जनसंख्या मन्त्रालयले नेपाली औषधि उद्योगीहरूलाई आग्रह गरेको छ।

ललितपुरमा Health Journalists Forum Nepal ले आयोजना गरेको कार्यक्रममा बोल्दै Ministry of Health and Population Nepal का नीति योजना महाशाखा प्रमुख Dr. Chuman Lal Das ले स्वदेशी उद्योगहरूले यसलाई आफ्नो सामाजिक उत्तरदायित्वका रूपमा लिएर उत्पादन र आपूर्तिमा सहजीकरण गर्नुपर्ने बताएका हुन्।

उनका अनुसार हाल नेपालमा उत्पादन हुने औषधिले कुल मागको करिब ४० देखि ५० प्रतिशत मात्र धानिरहेको छ। स्वदेशी उद्योगहरूले उत्पादन क्षमता विस्तार गरेर आयातित औषधिलाई प्रतिस्थापन गर्नुपर्नेमा उनले जोड दिए।

डा. दासले मन्त्रालयले स्वदेशी उत्पादनलाई प्राथमिकतामा राखेर खरिद गर्न चाहेको स्पष्ट पार्दै मूल्य र गुणस्तरमा सम्झौता गर्न नहुने बताए।

उनले भने, “हामीलाई सस्तो, गुणस्तरीय र पर्याप्त औषधि चाहिएको छ। पहिलो चरणमा सरकारले तोकेका ९८ प्रकारका अत्यावश्यक औषधि स्वदेशी उद्योगले नै उत्पादन गरून् भन्ने मन्त्रालयको चाहना हो। यसले गर्दा गाउँ–गाउँसम्म औषधि सहज रूपमा पुग्न सक्छ।”

गुणस्तरबारे फैलिएका भ्रमप्रति चिन्ता

डा. दासले नेपाली औषधि उद्योगहरूले उत्पादन गरेका औषधिको गुणस्तर राम्रो हुँदाहुँदै पनि बजारमा गुणस्तरहीन भन्ने भ्रम फैलिएको भन्दै चिन्ता व्यक्त गरे।

उनका अनुसार यस्तो भ्रम हटाउन प्रभावकारी सञ्चार र एड्भोकेसी आवश्यक छ। उद्योगीहरूले आफ्ना उत्पादन गुणस्तरीय भएको दाबी गर्ने र मन्त्रालयले पनि ती औषधि खरिद गर्ने भए पनि बाहिर भने गुणस्तरहीन भएको हल्ला चल्ने गरेको उनले बताए।

विपद्का बेला प्रयोग हुने ‘Risk Communication and Community Engagement’ जस्तै मोडल अपनाएर औषधिको गुणस्तरबारे जनतालाई जानकारी दिनुपर्ने उनको भनाइ छ।

उत्पादन बढाए बजारको समस्या नहुने

मन्त्रालयले नेपाली औषधि उद्योगीहरूलाई बजारको कुनै अभाव नरहेको भन्दै उत्पादन बढाउन आग्रह गरेको छ।

सरकारले सञ्चालन गरेको ‘स्वास्थ्य बीमा कार्यक्रम’ नै औषधिको सबैभन्दा ठूलो उपभोक्ता भएकाले स्वदेशी उद्योगहरूले उत्पादन बढाएमा सहज रूपमा खपत हुने बताइएको छ।

आन्तरिक माग पूरा गरेपछि बाँकी औषधि विदेश निर्यात गर्न सकिने र यसले देशको अर्थतन्त्रलाई समेत बलियो बनाउन सहयोग गर्ने डा. दासले बताए।