काठमाडौं । सरकारले पात्रो (पञ्चाङ्ग) तथा भित्तेपात्रो (क्यालेन्डर) प्रकाशन र वितरण प्रक्रियालाई व्यवस्थित बनाउन पूर्वस्वीकृति अनिवार्य गरेको छ। अब सम्बन्धित निकायको स्वीकृतिविना पात्रो वा क्यालेन्डर प्रकाशन तथा वितरण गर्न नपाइने व्यवस्था लागू गरिएको छ।
सोमबार नेपाल पञ्चाङ्ग निर्णायक विकास समिति ले काठमाडौंमा पत्रकार सम्मेलन गर्दै यसबारे औपचारिक जानकारी दिएको हो। समितिले पछिल्लो समय बजारमा आएका केही पात्रो तथा क्यालेन्डरमा तिथि, मिति, सार्वजनिक बिदा लगायतका विवरणमा त्रुटी देखिन थालेपछि सर्वसाधारणमा अन्योल सिर्जना भएको भन्दै यस्तो कदम चालिएको जनाएको छ।
समितिका कार्यकारी निर्देशक लक्ष्मण पन्थी का अनुसार गठन आदेश–२०७९ तथा आन्तरिक व्यवस्थापन निर्देशिका–२०७९ बमोजिम व्यक्ति, संघ–संस्था, प्रकाशक तथा वितरकले पात्रो वा क्यालेन्डर प्रकाशन गर्नुअघि अनिवार्य रूपमा समितिबाट पूर्वस्वीकृति लिनुपर्ने व्यवस्था गरिएको छ। यसले आधिकारिक तथ्यांक र ज्योतिषीय गणनामा एकरूपता कायम गर्न सहयोग पुग्ने विश्वास गरिएको छ।
यो व्यवस्था संस्कृति, पर्यटन तथा नागरिक उड्डयन मन्त्रालय अन्तर्गत कार्यान्वयन भइरहेको छ। मन्त्रालयले पात्रो प्रकाशनलाई व्यवस्थित गर्न र गलत सूचना फैलिन नदिन यस्तो निर्णय आवश्यक भएको जनाएको छ।
पूर्वस्वीकृति लिए नलिएकोबारे नियमित अनुगमन गर्न संस्कृति महाशाखा प्रमुखको संयोजकत्वमा विशेष समिति गठन गरिएको पनि जानकारी दिइएको छ। उक्त समितिलाई स्वीकृतिविना प्रकाशित पात्रो वा क्यालेन्डर जफत गर्ने तथा आवश्यक कारबाहीका लागि सिफारिस गर्ने अधिकारसमेत दिइएको बताइएको छ।
सरकारले यो कदमले पात्रो प्रकाशन क्षेत्रमा अनुशासन ल्याउने, त्रुटी कम गर्ने तथा सर्वसाधारणलाई सही सूचना उपलब्ध गराउने विश्वास व्यक्त गरेको छ। साथै प्रकाशक, वितरक तथा सरोकारवाला सबैलाई नियमअनुसार पूर्वस्वीकृति लिएर मात्र पात्रो प्रकाशन गर्न आग्रह गरिएको छ।
विशेषज्ञहरूका अनुसार पात्रो नेपाली सामाजिक, धार्मिक तथा सांस्कृतिक जीवनसँग प्रत्यक्ष जोडिएको विषय भएकाले यसको शुद्धता अत्यन्त महत्त्वपूर्ण मानिन्छ। त्यसैले सरकारी निकायले गरेको यो पहलले दीर्घकालीन रूपमा विश्वसनीयता र एकरूपता कायम गर्न सहयोग पुग्ने अपेक्षा गरिएको छ।
