काठमाडौँ । राष्ट्रिय सभाका अध्यक्ष नारायणप्रसाद दाहालले मुलुकको दिगो विकास र समृद्धिका लागि विध्वंसात्मक र अराजक बाटो छोडेर संवाद, सुधार र विश्वासको मार्ग अपनाउनुपर्नेमा जोड दिएका छन्।
क्लिकमाण्डुद्वारा आयोजित ‘जेन–जी प्रदर्शनपछिको व्यावसायिक वातावरण’ विषयक अध्ययन प्रतिवेदन सार्वजनिक कार्यक्रममा बोल्दै अध्यक्ष दाहालले नेपालको भविष्य विध्वंस र अराजकतामा नभई संवाद, सुधार र विश्वासमा मात्र सुरक्षित रहेको बताए। उनले भने,
“व्यवसायीहरू र निजी क्षेत्रको आत्मविश्वास नफर्किएसम्म हाम्रो अर्थतन्त्र बलियो हुन सक्दैन। भदौ २३ र २४ गतेका घटनाहरूले राष्ट्रिय जीवनमा गम्भीर प्रश्न उब्जाएको छ र त्यसले लगानीकर्ताको मनोविज्ञानमा गहिरो चोट पुर्याएको छ। भ्रष्टाचार र कुशासन विरुद्ध उठ्ने नागरिक आवाज जायज भए पनि त्यसको आवरणमा हुने भौतिक विनाशले मुलुकलाई असफल राष्ट्रतर्फ धकेल्न सक्छ।”
व्यावसायिक वातावरण र लगानीको विश्वास
अध्यक्ष दाहालले ऊर्जा, पर्यटन, कृषि, सूचना प्रविधि, पूर्वाधार र उद्यमशीलतामा नेपालीसँग अपार सम्भावना रहेको उल्लेख गर्दै ती सम्भावनालाई व्यवसायिक वातावरण र लगानीको विश्वासयोग्य अवस्था निर्माण गरेर मात्र उपयोग गर्न सकिने बताए।
प्रतिवेदनका तथ्याङ्कअनुसार, भदौ २३–२४ गतेका प्रदर्शनले निजी क्षेत्रमा ३४ अर्ब रुपैयाँको प्रत्यक्ष भौतिक क्षति र ८१ अर्ब रुपैयाँ बराबरको अप्रत्यक्ष आर्थिक क्षति पुर्याएको थियो। साथै, ९८ प्रतिशत व्यवसायीको मनोबल खस्किएको र ९७ प्रतिशतले लगानीको वातावरण कमजोर भएको महसुस गरेको रिपोर्टमा उल्लेख छ।
कुशासन विरुद्धको आक्रोश र अराजकता
अध्यक्ष दाहालले आन्दोलनका नाममा हुने लुटपाट, आगजनी र विनाशलाई **‘आततायी विध्वंस’**को संज्ञा दिए। उनले स्पष्ट पारे कि भदौ २३ गतेको आन्दोलन भ्रष्टाचार र जबाफदेहिताको अभाव विरुद्ध भएको भए पनि २४ गतेको विध्वंस कुनै स्वाभाविक निरन्तरता नभएको र राष्ट्रमाथि अस्तित्वमाथि प्रश्न उठाउने हमला भएको थियो।
अन्तर्राष्ट्रिय छवि र सुशासनको चुनौती
नेपाल अहिले पनि एफएटीएफको ग्रे लिस्टमा पर्न सक्ने जोखिममा रहेको भन्दै अध्यक्ष दाहालले सुशासन र अन्तर्राष्ट्रिय मापदण्डमा प्रतिबद्धता व्यवहारमै देखिनुपर्ने बताए। उनले भने,
“राज्यले सही शासन व्यवस्था सञ्चालन गर्न नसक्दा नागरिकमा आक्रोश पैदा हुन्छ, तर यसको समाधान भौतिक विनाशबाट हुन सक्दैन। यसका लागि संवाद र सुधार अपरिहार्य छन्।”
नीतिगत सुधार र सामाजिक दृष्टिकोण परिवर्तन
अध्यक्ष दाहालले निजी क्षेत्रलाई हेर्ने सांस्कृतिक दृष्टिकोण परिवर्तन आवश्यक भएकोमा जोड दिए। उनले स्पष्ट पारे कि नाफा कमाउनु अपराध होइन, व्यवसाय विस्तार र रोजगारी सिर्जनाको आधार हो। लगानी सुरक्षा सुनिश्चित गर्न, भ्रष्टाचारमुक्त सुशासन कायम गर्न र व्यवसायमैत्री कानुन निर्माण गर्न राष्ट्रिय सभाले सदैव तत्पर रहने प्रतिबद्धता व्यक्त गरे।
उनले थपे:
“जब एक जना उद्यमीले जोखिम मोलेर लगानी गर्छ र नाफा कमाउँछ, उसले त्यही नाफाबाट पुनः लगानी विस्तार गर्छ, नयाँ रोजगारी सिर्जना गर्छ र राज्यलाई कर तिर्छ। यही करबाट देशका विकासका कामहरू सञ्चालन हुनेछन्। त्यसैले नीतिगत सुधारसँगै सामाजिक र सांस्कृतिक दृष्टिकोणको सुधार पनि अपरिहार्य भएको छ।”
व्यवसायी र नागरिक दृष्टिकोण सुधार
अध्यक्ष दाहालले व्यवसायी र नागरिक दुवैलाई स्मरण गराए कि हाम्रो संविधानले राज्यको अर्थतन्त्र सार्वजनिक, निजी र सहकारी क्षेत्रको संयुक्त प्रयासबाट मात्र बलियो हुन सक्ने व्यवस्था गरेको छ। त्यसैले सामाजिक दृष्टिकोण, नीति सुधार र विश्वासको वातावरण सिर्जना गर्न अब सबै तहका नागरिक र निकाय सक्रिय हुनुपर्ने आवश्यकता रहेको उनले बताए।
भदौ घटनापछि आगामी कदम
अध्यक्ष दाहालले स्पष्ट पारे कि राष्ट्रिय सभाले लगानीको सुरक्षा सुनिश्चित गर्न, भ्रष्टाचारमुक्त सुशासन कायम गर्न, व्यवसायमैत्री कानुन निर्माण गर्न र सामाजिक दृष्टिकोण सुधार्न सधैं तत्पर रहनेछ। उनले समग्रमा मुलुकको दीर्घकालीन विकास, स्थिरता र समृद्धिका लागि संवाद, सुधार र विश्वास कायम गर्नु आवश्यक भएको र यसको लागी सबै पक्ष मिलेर काम गर्नुपर्नेमा जोड दिए।
