काठमाडौं । यस वर्ष पर्वत जिल्लाबाट ३२ करोड पाँच लाख रुपैयाँ बराबरको सुन्तला निर्यात भएको छ । जिल्लाका विभिन्न स्थानमा उत्पादन भएको सुन्तलाबाट उक्त रकम भित्र्याउन कृषक सफल भएको कृषि विकास कार्यालय पर्वतले जनाएको छ ।
कार्यालयका अनुसार जिल्लाको सबैभन्दा बढी सुन्तला उत्पादन हुने क्षेत्र बाँसखर्कबाट मात्रै करिब २० करोड रुपैयाँ बराबरको सुन्तला निर्यात भएको छ । त्यसैगरी मल्लाजको पूर्णगाउँ, रातमाटा, शालिजा, भोटेडाँडा, मोदी गाउँपालिकाको देउपुर, बाजुङ, चित्रे तथा फलेवास नगरपालिकाको कुर्घा, पाङराङ, ठानामौला, लिमिठानालगायत स्थानमा उत्पादन भएका सुन्तला जिल्लाबाहिर निर्यात गरिएको हो ।
यस वर्ष जिल्लामा कुल तीन हजार ४२१ मेट्रिकटन सुन्तला उत्पादन भई बजारमा बिक्री भएको कार्यालयले जनाएको छ । कृषकले सुन्तला प्रतिकिलोग्राम ९५ रुपैयाँदेखि १२० रुपैयाँसम्म बोटबाटै बिक्री गरेका छन् ।
कृषि विकास कार्यालयकी सूचना अधिकारी सोविता सुवेदीले चालु आर्थिक वर्षमा पर्वतमा सुन्तला उत्पादन राम्रो भएको र बजार मूल्यसमेत उत्साहजनक पाएको जानकारी दिइन् । उनका अनुसार उत्पादन र मूल्य दुवै अनुकूल भएकाले किसानमा सकारात्मक ऊर्जा थपिएको छ ।
व्यावसायिक रूपमा सुन्तलाखेती गर्दै आएका किसान यस वर्ष राम्रो मूल्य पाएको भन्दै हर्षित बनेका छन् । गाउँ–गाउँमा सडक सञ्जाल विस्तार भएसँगै काठमाडौं, नारायणगढ, पोखरालगायत स्थानबाट व्यापारीहरू बगानमै आएर सुन्तला खरिद गरी लैजाने गरेका छन् ।
सडक सुविधा पुगेपछि किसानले आफैं काठमाडौँ तथा बुटवलका बजारमा सुन्तला पुर्याएर बिक्री गर्न पाएको र व्यापारी पनि गाउँमै आएर खरिद गर्ने गरेको किसानहरूले बताएका छन् । फलेवास नगरपालिका–११ का कृषक रामप्रसाद गौतमका अनुसार एउटै टोलबाट मात्रै एक करोडदेखि डेढ करोड रुपैयाँसम्मको सुन्तला बिक्री भएको छ ।
सुन्तलाखेतीलाई प्रोत्साहन गर्न प्रदेश सरकार तथा स्थानीय तहले विभिन्न सहयोग कार्यक्रम सञ्चालन गर्दै आएका छन् । किसानलाई स्थलगत तालिम दिने, गोडमेलमा सहयोग गर्ने तथा चुन, नीलोतुथो लगायतका विषादी उपलब्ध गराउने गरिएको छ ।
मध्यपहाडी लोकमार्ग र कालीगण्डकी करिडोर जस्ता राजमार्ग सञ्चालनमा आउनुका साथै ग्रामीण क्षेत्रसम्म गुणस्तरीय सडक सञ्जाल विस्तार भएपछि सुन्तला बजारीकरण थप सहज बनेको छ ।
किसानहरूले सुन्तलालाई ग्रेडिङ गरेर जेठी, माइली र कान्छी वर्गमा छुट्याई बगानबाटै बिक्री गर्ने गरेका छन् । यहाँको हावापानीका कारण माघको अन्तिम सातासम्म बोटमै सुन्तला रहने भएकाले पनि राम्रो मूल्य पाउन सहयोग पुगेको किसानहरूको भनाइ छ ।
हाल पर्वत जिल्लामा ४०० भन्दा बढी किसानले व्यावसायिक सुन्तलाखेती गर्दै आएका छन् । जलजला गाउँपालिका, फलेवास नगरपालिका र मोदी गाउँपालिकाका विभिन्न वडामा गरी करिब ८३३ हेक्टर क्षेत्रफलमा सुन्तलाखेती हुँदै आएको छ । पछिल्ला वर्षहरूमा सुन्तलाखेतीप्रति किसानको आकर्षण निरन्तर बढ्दै गएको छ ।