तालिबानले अफगानिस्तानमा नाटकीय रुपमा कब्जा जमाएसँगै धेरै अफगानीहरु आफ्नो विगतको डिजिटल फुटप्रिन्ट मेटाउने प्रयासमा छन् । आफ्नो विगतको अनलाइन गतिविधिका आधारमा तालिवानले बदला लिन्छ कि भन्ने मान्छेहरुलाई त्रास छ ।
मानव अधिकारवादी समूहहरुले पनि अफगानी नागरिकहरुको डिजिटल इतिहास तथा सामाजिक सम्बन्धहरु ट्रयाक गर्नका लागि तालिवानले सोसल मिडिया प्लाटर्फमहको उपयोग गर्नसक्ने भन्दै चिन्ता व्यक्त गरेका छन् । यहीँ चासो तथा खतरलाई मध्यनजर गर्दै फेसबुक, ट्वीटर तथा लिंक्डइनले अफगानी प्रयोगकर्ताहरुलाई तालिवानाबाट बचाउनका लागि महत्वपूर्ण कदम चालेका छन् ।
आखिर यी सोसल मिडियाहरुले अफगानी प्रयोगकर्ताका अकाउन्टलाई सुरक्षित बनाइदिएर कसरी तालिवानको सम्भावित खतराबाट जोगाइदिंदै छन् त ? यी हुन् सोसल मिडिया कम्पनीले उठाएका ६ कदम :
१. फ्रेण्ड लिस्ट हेर्ने तथा सर्च गर्न नसक्ने बनाउनु : फेसबुकले अफगानिस्तानमा रहेका जोकोही फेसबुक प्रयोगकर्ताको फेसबुक अकाउन्टमा को को फेसबुक फ्रेन्ड छन् भनेर अन्य मानिसले देख्ने पाउने तथा खोज्न सक्ने फिचर अस्थायी रुपमा हटाइदिएको छ । यो सँगै अब अफगानी फेसबुक प्रयोगकर्ताको फेसबुकमा को को साथी छन् र थिए ? भन्ने कुरा तालिवानले थाहा पाउने छैन ।
२. एक क्लिकमै फेसबुक लक हुने : अफगानी फेसबुक प्रयोगकर्ताले अब एक क्लिकमै आफ्नो फेसबुक लक गर्न सक्नेछन् । उक्त वान क्लिक टूलको प्रयोग गरी आफ्नो फेसबुक अकाउन्ट जुनसुकै बेला पनि तत्कालै लक गर्न सकिने र यसो गरिसकेपछि आफ्नो साथीको सूचीमा रहेका बाहेक अन्यले आफ्नो टाइमलाइन पोस्टहरु हेर्न तथा प्रोफाइल फोटो शेयर गर्न सक्नेछैनन् ।
३. आर्काइभ भएका ट्वीट डिलिट हुँदै : माइक्रोब्लगिङ साइट ट्वीटरले पनि आफ्ना अफगानी प्रयोगकर्ताहरुलाई तालिवानको सम्भावित खतराबाट जोगाउनका लागि महत्वपूर्ण कदम चालेको छ । ट्वीटरले अफगानी ट्वीटर प्रयोगकर्ताका आर्काइभमा राखेका पूराना ट्वीट हटाउने अनुरोध तत्कालै कार्यान्वयन गर्नका लागि इन्टरनेट आर्काइभ सहकार्य अघि बढाएको छ ।
४. अस्थायी रुपमा ट्वीटर अकाउन्ट निलम्बन : डाइरेक्ट मेसेज तथा विभिन्न फलोअर्स जस्ता जानकारीहरु भएका आफ्नो ट्वीटर अकाउन्टमा यदि कुनै अफगानी प्रयोगकर्ताले तत्काल लगइन गर्न नसक्ने अवस्था नरहेको र आफ्नो ट्वीटर अकाउन्टको सोही जानकारी तालिवानले प्राप्त गर्दा आफ्नो जीउज्यान नै जोखिममा पर्ने खतरा रहेका अफगानी प्रयोगकर्ताको अकाउन्ट ट्वीटरले अस्थायी रुपमा निलम्बन गरिदिनेछ । प्रयोगकर्ताले लगइन गरेर आफ्ना डाटा मेटाउने अवस्थामा नहुन्जेल सम्मका लागि प्रयोगकर्ताको अकाउन्ट निलम्बन गरेर अरुलाई अनधिकृत लगइन गर्नबाट ट्वीटरले रोक्नेछ ।
५. सरकार सम्बद्ध अकाउन्टहरुको अनुगमन : ट्वीटरका अनुसार उसले सरकारी संस्थाहरु सम्बद्ध ट्वीटर अकाउन्टहरुमाथि सक्रिय रुपमा अनुगमन गरिरहेको छ । साथै कुनै पनि छद्म खालका तथा पूरा जानकारी प्रदान नगरेका अकाउन्टहरु अस्थायी रुपमा निलम्बन गरिनेछ ।
६. अफगानी लिंक्डइन युजरको विवरण लुकाइयो : माइक्रोसफ्ट स्वामित्वको व्यवसायिक नेटवर्किङ साइट लिंक्डइनले अस्थायी रुपमा अफगानी प्रयोगकर्ताहरुसँग सम्बन्धित सबै विवरणहरु लुकाइदिएको छ । अब कुनैपनि अफगानी लिंक्डइन प्रयोगकर्ताको प्रोफाइल हेर्न सकिने छैन ।
एजेन्सीको सहयोगमा
