मुस्ताङ । दसैँ नजिकिएसँगै मुस्ताङको जोमसोममा भेडाच्याङ्ग्राको कारोबार बढ्न थालेको छ। दसैँको बजारलाई लक्षित गर्दै माथिल्लो डोल्पाबाट व्यापारीहरूले ठूलो संख्यामा भेडाच्याङ्ग्रा जोमसोम ल्याउन थालेका हुन्। हालसम्म डोल्पाबाट एक हजारभन्दा बढी भेडाच्याङ्ग्रा जोमसोम आइपुगेका छन् भने उपल्लो मुस्ताङबाट समेत च्याङ्ग्रा आउने क्रम जारी रहेको छ।
दसैँमा विशेषगरी च्याङ्ग्राको मासुको माग उच्च हुने भएकाले व्यापारीहरूले केही समयअघिदेखि नै खरिद तथा ढुवानी सुरु गरेका हुन्। मुस्ताङमा ल्याइएका च्याङ्ग्रा दसैँको मुख्य बजार पोखरा तथा आसपासका क्षेत्रमा समेत पठाइने गर्छन्।
डोल्पाबाट ल्याउन एक साताभन्दा बढी समय
व्यापारीहरूले डोल्पाको डोल्पो बुद्ध, शे–फोक्सुन्डो र छार्काताङसोङ गाउँपालिका क्षेत्रका किसानबाट च्याङ्ग्रा खरिद गरेर जोमसोमसम्म ल्याएका हुन्।
दुर्गम हिमाली क्षेत्रबाट च्याङ्ग्रा ल्याउने क्रममा व्यापारीहरूले कठिन भौगोलिक अवस्था सामना गर्नुपरेको बताएका छन्। च्याङ्ग्रा जोमसोमसम्म ल्याउन एक साताभन्दा बढी समय लागेको उनीहरूको भनाइ छ।
बाटोमा परेको भारी वर्षा, हिमपात, जमेको हिउँ र अत्यधिक चिसोका कारण यात्रा निकै कठिन र जोखिमपूर्ण बनेको व्यापारीहरूले बताएका छन्। कतिपय पदमार्गमा हिउँ जमेकाले च्याङ्ग्रा हिँडाएर ल्याउनसमेत समस्या भएको उनीहरूको भनाइ छ।
चोङ्ग्रा मेला नहुँदा डोल्पामै पुगेर खरिद
नेपाल–चीन सीमा क्षेत्रमा हुँदै आएको चोङ्ग्रा मेला यस वर्ष सञ्चालनमा नआएपछि व्यापारीहरू डोल्पामै पुगेर च्याङ्ग्रा खरिद गर्न बाध्य भएका छन्।
यसअघि सीमावर्ती क्षेत्रमा लाग्ने मेलाबाट समेत च्याङ्ग्रा खरिद गर्ने गरिए पनि यस वर्ष मेला सञ्चालन नहुँदा व्यापारीहरूले किसानको गाउँमै पुगेर च्याङ्ग्रा खरिद गरेका हुन्।
व्यापारीहरूका अनुसार यस वर्ष डोल्पाबाट मात्रै आठ हजारभन्दा बढी च्याङ्ग्रा मुस्ताङ ल्याउने तयारी गरिएको छ। गत वर्ष भने करिब ११ हजार च्याङ्ग्रा मुस्ताङ ल्याइएको थियो।
यस वर्षको आयात गत वर्षको तुलनामा केही कम हुने देखिए पनि दसैँको मागलाई ध्यानमा राखेर ठूलो संख्यामा च्याङ्ग्रा ल्याउने तयारी भइरहेको व्यापारीहरूले बताएका छन्।
गत वर्ष घाटा, यसपटक ठूलो लगानी
गत वर्ष च्याङ्ग्राको कारोबारमा अपेक्षित लाभ हुन नसक्दा केही व्यापारीले घाटासमेत व्यहोर्नुपरेको बताएका छन्। तर यस वर्ष दसैँमा माग बढ्ने अपेक्षासहित व्यापारीहरूले ठूलो रकम लगानी गरेर च्याङ्ग्रा खरिद तथा ढुवानी गरिरहेका छन्।
च्याङ्ग्रा खरिददेखि ढुवानीसम्म ठूलो खर्च हुने भएकाले सडक तथा पदमार्गको अवस्थाले कारोबारमा प्रत्यक्ष प्रभाव पार्ने व्यापारीहरूको भनाइ छ।
विशेषगरी हिमाली क्षेत्रबाट च्याङ्ग्रा तल झार्ने क्रममा मौसम खराब भएमा ढुवानी प्रभावित हुने र त्यसले व्यापारीको लगानी जोखिममा पार्ने उनीहरूको चिन्ता छ।
सडक सहज बनाउन सरकारसँग माग
बाढीपहिरोका कारण विभिन्न स्थानमा सडक तथा पदमार्ग अवरुद्ध भइरहेकाले दसैँअघि नै यातायात सहज बनाउन व्यापारीहरूले सरकारसँग माग गरेका छन्।
मुस्ताङबाट च्याङ्ग्रा पोखरासम्म पुर्याउन सडक मार्ग सहज हुनु आवश्यक रहेको उनीहरूको भनाइ छ। सडक अवरुद्ध भएमा च्याङ्ग्रा समयमा बजारसम्म पुर्याउन नसकिने र त्यसले किसान तथा व्यापारी दुवैलाई आर्थिक क्षति हुनसक्ने उनीहरूको चिन्ता छ।
दसैँका लागि च्याङ्ग्राको माग उच्च हुने भएकाले समयमै बजारसम्म पुर्याउन सके किसानले राम्रो मूल्य पाउने र उपभोक्ताले समेत सहज रूपमा च्याङ्ग्रा खरिद गर्न पाउने अपेक्षा गरिएको छ।
मुस्ताङमा च्याङ्ग्रा भित्रिन थालेसँगै जोमसोम बजारमा दसैँको रौनकसमेत बढ्न थालेको छ। अबको केही दिनमा थप च्याङ्ग्रा भित्रिने र कारोबार अझ बढ्ने व्यापारीहरूको अनुमान छ। तर मौसम, सडक र पदमार्गको अवस्था भने यस वर्षको च्याङ्ग्रा व्यापारका लागि मुख्य चुनौती बन्ने देखिएको छ।
