काठमाडौँ । सङ्घीय संसद्का प्रतिनिधिसभा र राष्ट्रियसभाका बैठक आज बस्दैछन्। प्रतिनिधिसभाको बैठक बिहान ११ बजे सङ्घीय संसद् भवन, सिंहदरबारमा बस्नेछ भने राष्ट्रियसभाको बैठक दिउँसो १ः१५ बजे बस्ने कार्यसूची रहेको छ। दुवै सदनका बैठकमा विभिन्न विधेयक, प्रतिवेदन तथा प्रश्नोत्तरसम्बन्धी विषयमा छलफल तथा निर्णय हुने भएका छन्।
प्रतिनिधिसभाको बैठकको प्रारम्भमा सभामा प्रस्तुत हुन नसकेका मौखिक तथा लिखित प्रश्नका उत्तर सम्बन्धित मन्त्रीहरूले टेबुल गर्ने कार्यसूची रहेको छ। त्यसपछि विभिन्न मन्त्रालयसँग सम्बन्धित विधेयकहरूलाई दफावार छलफलका लागि सम्बन्धित समितिमा पठाउने प्रस्तावमाथि प्रक्रिया अघि बढाइनेछ।
बैठकमा प्रधानमन्त्री वालेन्द्र शाहका तर्फबाट कानुन, न्याय तथा संसदीय मामिलामन्त्री सोविता गौतमले ‘राष्ट्रिय प्राकृतिक स्रोत तथा वित्त आयोगको आठौँ वार्षिक प्रतिवेदन, २०८३’ पेस गर्ने कार्यक्रम रहेको छ। संघीय शासन प्रणालीमा प्राकृतिक स्रोतको बाँडफाँट, वित्तीय हस्तान्तरण तथा राजस्व व्यवस्थापनसँग सम्बन्धित विषयमा आयोगले गरेका काम तथा सुझाव समेटिएको उक्त प्रतिवेदन संसद्मा प्रस्तुत हुन लागेको हो।
यसैगरी, कानुन, न्याय तथा संसदीय मामिलामन्त्री गौतमले नै ‘केही नेपाल ऐनको व्यवस्था जगाउने विधेयक, २०८३’ र ‘राष्ट्रिय प्रतिरक्षा विश्वविद्यालय विधेयक, २०८३’ लाई दफावार छलफलका लागि सम्बन्धित समितिमा पठाइयोस् भन्ने प्रस्ताव प्रस्तुत गर्नुहुनेछ। संसद्मा विधेयकका दफा–दफामा विस्तृत अध्ययन तथा छलफल गर्नुअघि सम्बन्धित समितिमा पठाउने संसदीय प्रक्रियाअनुसार उक्त प्रस्ताव अघि बढाइनेछ।
बैठकमा पूर्वाधार विकासमन्त्री सुनिल लम्सालले ‘फोहरमैला व्यवस्थापन विधेयक, २०८३’ लाई दफावार छलफलका लागि सम्बन्धित समितिमा पठाइयोस् भन्ने प्रस्ताव प्रस्तुत गर्नुहुनेछ। फोहरमैला व्यवस्थापन, संकलन, प्रशोधन, पुनःप्रयोग तथा व्यवस्थापनसँग सम्बन्धित कानुनी व्यवस्थालाई व्यवस्थित गर्ने उद्देश्यले ल्याइएको उक्त विधेयक अब समितिगत छलफलको प्रक्रियामा जानेछ।
त्यस्तै, महिला, बालबालिका, लैङ्गिक तथा यौनिक अल्पसङ्ख्यक र सामाजिक सुरक्षामन्त्री सीता बादीले ‘महिला बालबालिका, लैङ्गिक तथा यौनिक अल्पसङ्ख्यक र सामाजिक सुरक्षासम्बन्धी केही नेपाल ऐन संशोधन गर्ने विधेयक, २०८३’ लाई दफावार छलफलका लागि सम्बन्धित समितिमा पठाइयोस् भन्ने प्रस्ताव प्रस्तुत गर्ने कार्यक्रम रहेको छ।
स्वास्थ्य तथा खाद्य स्वच्छतामन्त्री निशा मेहताले पनि स्वास्थ्य क्षेत्रसँग सम्बन्धित विभिन्न विधेयकलाई सम्बन्धित समितिमा पठाउने प्रस्ताव प्रस्तुत गर्नुहुनेछ। उहाँले ‘आमाको दूधलाई प्रतिस्थापन गर्ने वस्तु (बिक्री वितरण नियन्त्रण) (पहिलो संशोधन) विधेयक, २०८३’, ‘सुरक्षित मातृत्व तथा प्रजनन स्वास्थ्य अधिकार (पहिलो संशोधन) विधेयक, २०८३’, ‘स्वास्थ्यकर्मी तथा स्वास्थ्य संस्थाको सुरक्षासम्बन्धी (दोस्रो संशोधन) विधेयक, २०८३’ तथा ‘रामराजाप्रसाद सिंह स्वास्थ्य विज्ञान प्रतिष्ठान विधेयक, २०८३’ लाई दफावार छलफलका लागि सम्बन्धित समितिमा पठाइयोस् भन्ने प्रस्ताव प्रस्तुत गर्नुहुनेछ।
संवैधानिक निकायसम्बन्धी विधेयक पारित हुने
प्रतिनिधिसभाको आजको बैठकमा ‘संवैधानिक निकायका पदाधिकारीहरूको पारिश्रमिक, सेवाको शर्त र सुविधासम्बन्धी (पहिलो संशोधन) विधेयक, २०८३’ पारित गर्ने कार्यसूचीसमेत रहेको छ।
संवैधानिक निकायका पदाधिकारीहरूको पारिश्रमिक, सेवा–शर्त तथा सुविधासम्बन्धी व्यवस्थामा संशोधन गर्ने उक्त विधेयकलाई संसद्को प्रक्रियाअनुसार निर्णयार्थ प्रस्तुत गरिनेछ। विधेयक पारित भएपछि त्यसले आगामी कानुनी प्रक्रियाका लागि थप बाटो खुलाउनेछ।
लामो समय अनुपस्थित सांसदको सूचना पनि पेस हुने
प्रतिनिधिसभाको बैठकमा सभामुख डोलप्रसाद अर्यालले प्रतिनिधिसभा नियमावली, २०८३ बमोजिम १० वा सोभन्दा बढी बैठकमा अनुपस्थित सांसदहरूबाट प्राप्त अनुपस्थितिसम्बन्धी सूचना सभाको स्वीकृतिका लागि पेस गर्नुहुनेछ।
संसद्का बैठकमा सांसदको नियमित सहभागिता तथा अनुपस्थितिसम्बन्धी व्यवस्था नियमावलीले तोकेअनुसार अघि बढाउने क्रममा सभामुखले उक्त सूचना पेस गर्न लाग्नुभएको हो।
यसैगरी, सभामुख अर्यालले राष्ट्रपतिबाट प्राप्त पत्रसमेत बैठकमा पढेर सुनाउनुहुने कार्यसूची रहेको छ।
राष्ट्रियसभामा दुई महत्वपूर्ण विषय
यसैबीच, राष्ट्रियसभाको बैठक दिउँसो १ः१५ बजे बस्नेछ। राष्ट्रियसभाको बैठकमा पनि सभामा प्रस्तुत हुन नसकेका मौखिक तथा लिखित प्रश्नका उत्तर सम्बन्धित मन्त्रीहरूले टेबुल गर्ने कार्यसूची रहेको छ।
बैठकमा प्रतिनिधिसभाबाट संशोधनसहित फिर्ता आएको ‘राष्ट्रिय विधि विज्ञान प्रयोगशाला (स्थापना र सञ्चालन) विधेयक, २०८१’ का सम्बन्धमा प्रतिनिधिसभाबाट गरिएको संशोधनलाई सहमति गरियोस् भन्ने प्रस्ताव प्रस्तुत गरिनेछ।
प्रतिनिधिसभाले संशोधन गरेर राष्ट्रियसभामा फिर्ता पठाएको उक्त विधेयकमा गरिएको संशोधनमाथि राष्ट्रियसभाको निर्णय महत्वपूर्ण हुनेछ। राष्ट्रियसभाबाट संशोधन स्वीकार गर्ने वा नगर्ने प्रक्रियापछि विधेयकले आगामी संवैधानिक तथा कानुनी प्रक्रिया पूरा गर्नेछ।
त्यस्तै, राष्ट्रियसभाको आजको बैठकमा ‘आन्तरिक वायु सेवाको दायित्वसम्बन्धी विधेयक, २०८३’ पारित गर्ने कार्यक्रम रहेको छ। आन्तरिक हवाई सेवासँग सम्बन्धित दायित्व तथा कानुनी व्यवस्थालाई सम्बोधन गर्ने उद्देश्यले अघि बढाइएको विधेयकलाई बैठकबाट निर्णयार्थ प्रस्तुत गरिनेछ।
आजका दुवै सदनका कार्यसूची हेर्दा विभिन्न विधेयकलाई समितिमा पठाउनेदेखि विधेयक पारित गर्ने तथा संवैधानिक र संसदीय प्रक्रियासँग सम्बन्धित विषयहरूमा निर्णय हुने देखिएको छ। प्रतिनिधिसभामा मन्त्रालयगत रूपमा प्रस्तुत हुने विधेयकहरू र राष्ट्रियसभामा निर्णयार्थ आउने विधेयकले आगामी दिनमा संसद्को विधायी प्रक्रियालाई थप अगाडि बढाउने अपेक्षा गरिएको छ।
