काठमाडौँ । प्रधानमन्त्री दैवी प्रकोप उद्धार कोषमा आर्थिक सहयोग जुट्ने क्रम निरन्तर जारी रहेको छ । बाढी, पहिरो, डुबानलगायत प्राकृतिक विपद्बाट प्रभावित नागरिकको राहत तथा उद्धारका लागि स्थापना गरिएको उक्त कोषमा पछिल्लो समय ठूलो मात्रामा रकम थपिएको हो ।
प्रधानमन्त्री तथा मन्त्रिपरिषद्को कार्यालयका अनुसार आज बिहान ९ः०० बजेसम्म कोषको खातामा रु १३ अर्ब ५४ करोड नौ लाख तीन हजार ११७ मौज्दात रहेको छ । कार्यालयका अनुसार भदौ २६ गते साँझ ५ः०० बजेपछि मात्रै कोषमा रु २८ करोड २० लाख १४ हजार ३६६ थप भएको छ ।
प्राकृतिक विपद्को जोखिम बढिरहेका बेला विपद् प्रभावित नागरिकको उद्धार, राहत, पुनःस्थापना तथा आवश्यक मानवीय सहयोगका लागि सरकारले कोषलाई प्रभावकारी रूपमा परिचालन गर्दै आएको छ । पछिल्लो समय विभिन्न व्यक्ति, संघसंस्था, व्यवसायी, बैंक तथा वित्तीय क्षेत्रलगायतबाट कोषमा आर्थिक सहयोग आउने क्रम बढेको कार्यालयले जनाएको छ ।
नौवटा बैंकमा रहेको खातामा रकम जम्मा
प्रधानमन्त्री दैवी प्रकोप उद्धार कोषको रकम विभिन्न नौवटा बैंकमा रहेका खातामा राखिएको छ । भदौ २६ गते साँझ ५ः०० बजेपछि प्राप्त भएको थप रकम पनि ती बैंक खातामार्फत कोषमा जम्मा भएको हो ।
सरकारले विपद् प्रभावित नागरिकलाई तत्काल राहत उपलब्ध गराउने उद्देश्यले कोषमा जम्मा भएको रकम आवश्यकताअनुसार परिचालन गर्दै आएको छ । विशेषगरी बाढी तथा पहिरोबाट प्रभावित क्षेत्रका नागरिकको उद्धार, राहत वितरण, अस्थायी आवास, खाद्यान्न, स्वास्थ्य सेवा तथा अन्य अत्यावश्यक व्यवस्थापनमा कोषको रकम प्रयोग हुँदै आएको छ ।
बाढीपीडितका लागि एक अर्ब रुपैयाँ निकासा
यसअघि सरकारले प्रधानमन्त्री दैवी प्रकोप उद्धार कोषबाट बाढीपीडितका लागि रु एक अर्ब रुपैयाँ निकासा गरिसकेको छ । उक्त रकम राष्ट्रिय विपद् जोखिम न्यूनीकरण तथा व्यवस्थापन प्राधिकरणमार्फत प्रभावित क्षेत्र तथा पीडित नागरिकका लागि परिचालन गरिएको हो ।
बाढी तथा अन्य प्राकृतिक विपद्का कारण ठूलो जनधनको क्षति भइरहेका बेला सरकारले तत्काल राहत र उद्धारलाई प्राथमिकतामा राख्दै आएको छ । प्रभावित नागरिकलाई आवश्यक राहत उपलब्ध गराउन संघ, प्रदेश र स्थानीय तहबीच समन्वय गरी स्रोत परिचालन गर्ने काम भइरहेको छ ।
विपद्को समयमा नागरिकको जीवनरक्षा पहिलो प्राथमिकता हुने भएकाले उद्धार तथा राहतका लागि आवश्यक आर्थिक स्रोतको व्यवस्थापन महत्वपूर्ण मानिन्छ । यही उद्देश्यले प्रधानमन्त्री राहत कोषमा स्वदेश तथा विदेशबाट समेत सहयोग आउने गरेको छ ।
डलर खातामा पनि बढ्दैछ रकम
प्रधानमन्त्री दैवी प्रकोप उद्धार कोषमा नेपाली रुपैयाँमा मात्र नभई अमेरिकी डलरमा समेत सहयोग प्राप्त भइरहेको छ । कार्यालयका अनुसार कोषका दुईवटा बैंकमा रहेका अमेरिकी डलर खातामा पनि रकम थपिने क्रम जारी रहेको छ ।
भदौ २६ गते साँझ ५ः०० बजेपछि मात्रै ती डलर खातामा एक लाख ५४ हजार ७७० अमेरिकी डलर थप भएको छ । यो रकम थपिएपछि कोषको दुईवटा डलर खातामा रहेको कुल रकम दुई करोड ३४ लाख ३८ हजार ८४७ अमेरिकी डलर पुगेको प्रधानमन्त्री तथा मन्त्रिपरिषद्को कार्यालयले जनाएको छ ।
यसले विपद् व्यवस्थापनका लागि स्वदेशी स्रोतसँगै विदेशी मुद्रा तथा बाह्य सहयोगसमेत परिचालन हुने अवस्था देखाएको छ । विभिन्न माध्यमबाट प्राप्त हुने आर्थिक सहयोगलाई सरकारी संयन्त्रमार्फत प्रभावित नागरिकको राहत तथा पुनःस्थापनामा प्रयोग गर्ने व्यवस्था गरिएको छ ।
विपद् प्रभावितका लागि स्रोत जुटाउने अभियान जारी
नेपालमा हरेक वर्ष मनसुनका समयमा बाढी, पहिरो, डुबान तथा अन्य प्राकृतिक विपद्का घटना बढ्ने गरेका छन् । यस्ता घटनाबाट ठूलो जनधनको क्षति हुने भएकाले विपद् व्यवस्थापनका लागि पर्याप्त आर्थिक स्रोत आवश्यक पर्ने गर्दछ ।
प्रधानमन्त्री दैवी प्रकोप उद्धार कोषमा जम्मा हुने रकम विपद्को समयमा तत्काल आवश्यक पर्ने राहत तथा उद्धार कार्यमा खर्च गर्न सकिने भएकाले यसको मौज्दातलाई महत्वपूर्ण रूपमा हेरिएको छ । कोषमा पछिल्लो समय थपिएको ठूलो रकमले आगामी दिनमा विपद् प्रभावित क्षेत्रमा राहत तथा पुनःस्थापनाका कार्यक्रम सञ्चालन गर्न सरकारलाई थप आर्थिक आधार उपलब्ध गराउने अपेक्षा गरिएको छ ।
सरकारले कोषमा जम्मा हुने रकमको परिचालन गर्दा विपद्बाट प्रभावित नागरिकको वास्तविक आवश्यकता र प्राथमिकताका आधारमा खर्च गर्ने बताउँदै आएको छ । बाढी, पहिरो तथा डुबानबाट प्रभावित परिवारलाई राहत उपलब्ध गराउनुका साथै क्षतिग्रस्त पूर्वाधारको पुनःस्थापना र नागरिकको दैनिक जीवन सामान्य बनाउन पनि सरकारी स्रोत परिचालन आवश्यक हुने देखिन्छ ।
प्रधानमन्त्री तथा मन्त्रिपरिषद्को कार्यालयले कोषमा रहेको रकम, प्राप्त सहयोग तथा खर्चको विवरण सार्वजनिक गर्दै आएको छ । पछिल्लो विवरणअनुसार नेपाली रुपैयाँमा कोषको मौज्दात १३ अर्ब ५४ करोड नौ लाख तीन हजार ११७ पुगेको छ भने अमेरिकी डलर खातामा रहेको रकम पनि दुई करोड ३४ लाख ३८ हजार ८४७ अमेरिकी डलर पुगेको छ ।
विपद् प्रभावित नागरिकको उद्धार र राहतका लागि थप आर्थिक सहयोग आउने क्रम जारी रहेकाले आगामी दिनमा कोषको मौज्दात अझ बढ्ने अपेक्षा गरिएको छ । सरकारले उपलब्ध स्रोतलाई प्रभावकारी रूपमा परिचालन गरी विपद् प्रभावित नागरिकसम्म राहत पुर्याउने चुनौतीसँगै कोषको पारदर्शी व्यवस्थापनलाई पनि प्राथमिकतामा राख्नुपर्ने देखिन्छ ।
