काठमाडौं । रसुवामा आएको भीषण बाढीका कारण हालसम्म ३ सय ५९ जनाले ज्यान गुमाएका छन् । बाढी तथा त्यसबाट उत्पन्न विपद्का घटनापछि देशका विभिन्न जिल्लामा ठूलो मानवीय क्षति भएको छ ।
राष्ट्रिय विपद् जोखिम न्यूनीकरण तथा व्यवस्थापन प्राधिकरणकी प्रवक्ता शान्ति महतका अनुसार बिहीवार साँझ ६ः२० बजेसम्म देशका विभिन्न स्थानबाट ३ सय ५९ वटा शव फेला परेका छन् । बाढीपछि सुरक्षाकर्मी तथा उद्धार टोलीले जोखिमपूर्ण अवस्थामा समेत खोजी तथा उद्धार कार्यलाई निरन्तरता दिइरहेका छन् ।
प्राधिकरणका अनुसार चितवनमा सबैभन्दा धेरै १ सय ३२ वटा शव फेला परेका छन् । त्यस्तै, नवलपरासी पूर्वमा विभिन्न अङ्गसमेत गरी ८२ वटा शव फेला परेका छन् । धादिङमा ३३, गोर्खामा ३०, नुवाकोटमा २८, तनहुँमा २२, रसुवामा १७ र नवलपरासी पश्चिममा १५ वटा शव फेला परेको प्रवक्ता महतले जानकारी दिइन् ।
बाढीमा परी ज्यान गुमाउनेको संख्या बढ्दै गएसँगै सम्पर्कविहीन हुनेको संख्या पनि ठूलो रहेको छ । प्रवक्ता महतका अनुसार बाढी तथा विपद्का घटनामा प्रभावितमध्ये अहिलेसम्म ९ सय १० जनासँग सम्बन्धित तथ्यांक प्राप्त भएको छ । उनीहरूमध्ये ठूलो संख्यामा अझै सम्पर्कमा आउन नसकेका व्यक्तिहरू रहेका छन् ।
सम्पर्कविहीन हुनेमा ५ सय १७ जना विदेशी नागरिकसमेत रहेका छन् । यसैगरी नेपाल प्रहरीका २८ जना, नेपाली सेनाका ४४ जना तथा सशस्त्र प्रहरी बलका १३ जना सम्पर्कविहीन भएको प्राधिकरणले जनाएको छ ।
बाढीका कारण भन्सार तथा अध्यागमन कार्यालयमा कार्यरत कर्मचारीसमेत प्रभावित भएका छन् । प्रवक्ता महतका अनुसार भन्सार कार्यालयका १५ जना कर्मचारी र अध्यागमन कार्यालयका ४ जना कर्मचारी पनि सम्पर्कविहीन रहेका छन् । विपद्का कारण विभिन्न क्षेत्रमा कार्यरत जनशक्ति नै सम्पर्कविहीन भएपछि खोजी तथा उद्धार कार्यलाई थप चुनौतीपूर्ण बनेको बताइएको छ ।
बाढीमा परी घाइते भएका ७३ जनाको विभिन्न अस्पतालमा उपचार भइरहेको छ । घाइतेमध्ये केहीको अवस्था गम्भीर रहेको हुन सक्ने भएकाले सम्बन्धित अस्पताल तथा स्वास्थ्य संस्थाहरूले उपचारलाई प्राथमिकताका साथ अघि बढाइरहेका छन् ।
बाढीपछि बेपत्ता तथा सम्पर्कविहीन व्यक्तिहरूको खोजीका लागि सुरक्षा निकायहरू परिचालन गरिएको छ । प्राधिकरणका अनुसार विपद्पछिको खोज, उद्धार तथा राहत कार्यका लागि १३ हजारभन्दा बढी सुरक्षाकर्मी फिल्डमा खटिएका छन् ।
नेपाल प्रहरी, नेपाली सेना र सशस्त्र प्रहरी बलका टोलीहरू प्रभावित क्षेत्रमा परिचालित छन् । उनीहरूले जोखिमयुक्त स्थानमा पुगेर बेपत्ता व्यक्तिको खोजी, शव निकाल्ने, घाइतेको उद्धार गर्ने तथा प्रभावित नागरिकलाई सुरक्षित स्थानमा सार्ने काम गरिरहेका छन् ।
बाढीका कारण सडक, पुल, बस्ती तथा अन्य भौतिक संरचनामा समेत ठूलो क्षति पुगेको छ । कतिपय प्रभावित क्षेत्रमा यातायात तथा सञ्चार सम्पर्क अवरुद्ध हुँदा उद्धार तथा राहत सामग्री पुर्याउन कठिनाइ भइरहेको छ । जोखिमपूर्ण भूगोल र निरन्तरको प्रतिकूल मौसमका कारण खोज तथा उद्धार कार्य थप चुनौतीपूर्ण बनेको अधिकारीहरूले बताएका छन् ।
प्राधिकरणकी प्रवक्ता महतले विपद्पछि राज्य संयन्त्र सम्पूर्ण शक्तिसहित खोज, उद्धार र राहतमा परिचालित भएको बताइन् । प्रभावित नागरिकको उद्धार, घाइतेको उपचार, मृतकको पहिचान तथा शव व्यवस्थापन र सम्पर्कविहीनको खोजीलाई प्राथमिकतामा राखेर काम भइरहेको उनको भनाइ छ ।
उनका अनुसार सुरक्षाकर्मी, स्थानीय प्रशासन, स्वास्थ्यकर्मी तथा अन्य सम्बन्धित निकायबीच समन्वय गरेर उद्धार तथा राहत अभियान अघि बढाइएको छ । प्रभावित क्षेत्रमा आवश्यकताअनुसार राहत सामग्री तथा स्वास्थ्य सेवा पुर्याउने कामसमेत भइरहेको छ ।
यसैबीच, बाढीका कारण थप मानवीय क्षति हुन नदिन जोखिमयुक्त क्षेत्रका नागरिकलाई सुरक्षित रहन तथा प्रशासन र सुरक्षा निकायले दिएको निर्देशन पालना गर्न आग्रह गरिएको छ । बेपत्ता तथा सम्पर्कविहीन व्यक्तिका परिवारजनलाई खोज तथा उद्धार टोलीले सम्भावित स्थानमा निरन्तर खोजी गरिरहेको जनाइएको छ ।
विपद्को पूर्ण विवरण संकलन गर्ने क्रम जारी रहेकाले मृतक, घाइते तथा सम्पर्कविहीनको संख्या अझै परिवर्तन हुन सक्ने प्राधिकरणले जनाएको छ । खोज तथा उद्धार कार्य पूरा भएपछि मात्र बाढीबाट भएको मानवीय तथा भौतिक क्षतिको विस्तृत विवरण सार्वजनिक हुने बताइएको छ ।