काठमाडौँ । देशभर अहिले मनसुनी वायुको प्रभाव सक्रिय रहेको छ। मनसुनको न्यून चापीय रेखा सरदर स्थानको आसपास रहेको जल तथा मौसम विज्ञान विभाग, मौसम पूर्वानुमान महाशाखाले जनाएको छ। मनसुनी गतिविधि सक्रिय भएसँगै देशका अधिकांश भू–भागमा बदली र वर्षाको अवस्था देखिएको छ।
महाशाखाका अनुसार हाल देशभर साधारणतया बदली रहेको छ। बागमती, गण्डकी तथा कोशी, कर्णाली र सुदूरपश्चिम प्रदेशका विभिन्न स्थानमा हल्कादेखि मध्यम वर्षा भइरहेको छ। मधेस प्रदेशका पनि एक–दुई स्थानमा वर्षा भइरहेको महाशाखाले जनाएको छ।
आज दिउँसो पनि देशभरको मौसम सामान्यतया बदली रहने पूर्वानुमान गरिएको छ। देशका हिमाली भू–भागका केही स्थानमा मेघगर्जन तथा चट्याङसहित मध्यम वर्षा र हिमपातको सम्भावना रहेको छ। विशेषगरी कोशी, बागमती र गण्डकी प्रदेशका पहाडी भू–भागका धेरै स्थानमा मेघगर्जन तथा चट्याङसहित मध्यम वर्षा हुनसक्ने महाशाखाको पूर्वानुमान छ।
त्यस्तै लुम्बिनी, कर्णाली र सुदूरपश्चिम प्रदेशका पहाडी भू–भागका केही स्थानमा पनि मेघगर्जन तथा चट्याङसहित मध्यम वर्षाको सम्भावना रहेको छ। तराई क्षेत्रमा समेत वर्षाको सम्भावना कायमै रहनेछ। बागमती, गण्डकी, लुम्बिनी र सुदूरपश्चिम प्रदेशका तराई भू–भागका केही स्थान तथा मधेस र कोशी प्रदेशका तराई भू–भागका थोरै स्थानमा मेघगर्जन तथा चट्याङसहित मध्यम वर्षा हुनसक्ने महाशाखाले जनाएको छ।
मौसम पूर्वानुमानमा सबैभन्दा बढी चासोको विषय भनेको कोशी, बागमती र गण्डकी प्रदेशका पहाडी भू–भागमा भारी वर्षाको सम्भावना रहनु हो। ती प्रदेशका पहाडी क्षेत्रका एक–दुई स्थानमा भारी वर्षा हुनसक्ने भएकाले स्थानीयवासी तथा यात्रुहरूलाई विशेष सावधानी अपनाउन आग्रह गरिएको छ।
भारी वर्षाका कारण खोलानाला तथा नदीहरूमा पानीको बहाव बढ्न सक्ने, गेग्रानसहितको बहाव आउन सक्ने तथा बाढी, पहिरो र भूक्षयको जोखिम बढ्न सक्ने महाशाखाले चेतावनी दिएको छ। विशेषगरी पहाडी तथा भिरालो भू–भागमा बसोबास गर्ने नागरिकले मौसमको अवस्था बुझेर आवश्यक सतर्कता अपनाउनुपर्ने देखिएको छ।
आज राति पनि देशभर साधारणतया बदली रहने पूर्वानुमान छ। कोशी, बागमती र गण्डकी प्रदेशका हिमाली भू–भागका केही स्थानमा तथा लुम्बिनी, कर्णाली र सुदूरपश्चिम प्रदेशका हिमाली भू–भागका थोरै स्थानमा मेघगर्जन तथा चट्याङसहित मध्यम वर्षा वा हिमपात हुनसक्ने महाशाखाले जनाएको छ।
त्यस्तै कोशी, बागमती, गण्डकी र लुम्बिनी प्रदेशका पहाडी भू–भागका केही स्थान तथा कर्णाली र सुदूरपश्चिम प्रदेशका पहाडी भू–भागका थोरै स्थानमा पनि मेघगर्जन तथा चट्याङसहित मध्यम वर्षाको सम्भावना रहेको छ।
तराई क्षेत्रमा पनि रातिको समयमा वर्षाको सम्भावना रहनेछ। मधेस तथा कोशी, बागमती, गण्डकी र लुम्बिनी प्रदेशका तराई भू–भागका केही स्थानमा वर्षा हुनसक्ने तथा सुदूरपश्चिम प्रदेशका तराई भू–भागका थोरै स्थानमा पनि मेघगर्जन तथा चट्याङसहित मध्यम वर्षा हुनसक्ने महाशाखाको पूर्वानुमान छ।
रातिको समयमा पनि कोशी, बागमती र गण्डकी प्रदेशका पहाडी भू–भागका एक–दुई स्थानमा भारी वर्षाको सम्भावना रहेको बताइएको छ। त्यसैले वर्षाको सम्भावना भएका क्षेत्रमा रातको समयमा यात्रा गर्दा थप सावधानी अपनाउन आवश्यक देखिन्छ।
लगातार वा भारी वर्षा भएमा सडक तथा यातायात सेवामा समेत असर पर्नसक्ने सम्भावना छ। पहाडी क्षेत्रमा पहिरो तथा भूक्षयका कारण सडक अवरुद्ध हुनसक्ने भएकाले लामो दूरीको यात्रा गर्ने यात्रुले मौसम तथा सडकको पछिल्लो अवस्था बुझेर मात्र यात्रा गर्न महाशाखाले अनुरोध गरेको छ।
वर्षाका कारण दैनिक जनजीवनसँगै कृषि, स्वास्थ्य, पर्यटन, पर्वतारोहण, सडक तथा हवाई यातायातसमेत प्रभावित हुनसक्ने सम्भावना रहेको छ। विशेषगरी भारी वर्षाको पूर्वानुमान गरिएका क्षेत्रमा स्थानीय प्रशासन, सुरक्षा निकाय तथा सम्बन्धित निकायले सम्भावित जोखिमलाई मध्यनजर गर्दै आवश्यक तयारी र सावधानी अपनाउनुपर्ने देखिन्छ।
मौसमविद्का अनुसार मनसुनी प्रणाली सक्रिय रहँदा छोटो समयमा नै वर्षाको मात्रा बढ्न सक्ने भएकाले नदी तथा खोलाको आसपास, पहिरोको जोखिम भएका बस्ती र भिरालो भू–भागमा रहेका नागरिक थप सचेत हुन आवश्यक छ। रातिको समयमा हुने वर्षाले सडक तथा पहाडी क्षेत्रमा जोखिम अझ बढाउन सक्ने भएकाले अनावश्यक यात्रा नगर्नु र जोखिमयुक्त स्थानमा विशेष सावधानी अपनाउनु उचित हुनेछ।
मौसम पूर्वानुमान महाशाखाले नागरिकलाई नियमित रूपमा मौसमसम्बन्धी सूचना तथा चेतावनी हेर्न र आधिकारिक सूचनाअनुसार आफ्नो दैनिक गतिविधि व्यवस्थापन गर्न आग्रह गरेको छ। विशेषगरी भारी वर्षाको सम्भावना रहेका कोशी, बागमती र गण्डकी प्रदेशका पहाडी क्षेत्रमा बसोबास गर्ने नागरिकले बाढी, पहिरो, गेग्रान बहाव तथा भूक्षयको जोखिमलाई ध्यानमा राखी आवश्यक सतर्कता अपनाउनुपर्नेछ।
समग्रमा, देशभर मनसुनी प्रभाव कायम रहेकाले आगामी समयमा पनि वर्षाको गतिविधि जारी रहने देखिएको छ। मौसममा अचानक परिवर्तन हुनसक्ने भएकाले नागरिकले मौसमको पछिल्लो जानकारी लिएर मात्र यात्रा तथा अन्य महत्वपूर्ण गतिविधि सञ्चालन गर्नुपर्ने मौसम पूर्वानुमान महाशाखाले जनाएको छ।
