काठमाडौं । राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) का सभापति रवि लामिछाने आगामी जेठ १८ गते भारत भ्रमणमा जाने चर्चा सार्वजनिक भएको छ । भारतीय विदेश मन्त्रालयको निमन्त्रणामा उनी दुईदिने औपचारिक भ्रमणका लागि भारत जान लागेको स्रोतलाई उद्धृत गर्दै जानकारी बाहिर आएको हो । तर अहिलेसम्म यो भ्रमणबारे कुनै पनि आधिकारिक निकायले पुष्टि गरेको छैन ।
स्रोतका अनुसार भ्रमणका क्रममा लामिछानेले भारतका शीर्ष राजनीतिक तथा सुरक्षा नेतृत्वसँग भेटवार्ता गर्ने कार्यक्रम तय भएको छ । भारतीय प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदी, विदेशमन्त्री एस. जयशंकर, विदेश सचिव विक्रम मिस्री तथा राष्ट्रिय सुरक्षा सल्लाहकार अजित डोभालसँग छुट्टाछुट्टै भेट हुने तयारी रहेको बताइएको छ । साथै भारतीय जनता पार्टी (भाजपा) का उच्च पदाधिकारीहरूसँग पनि राजनीतिक तथा कूटनीतिक छलफल हुने उल्लेख छ ।
यो भ्रमणलाई नेपाल–भारत सम्बन्ध, क्षेत्रीय राजनीति तथा द्विपक्षीय सहकार्यसँग जोडेर हेरिएको छ । पछिल्लो समय दुई देशबीच सीमा, कूटनीति तथा राजनीतिक संवादका केही विषयहरूमा असहजता देखिएको सन्दर्भमा यस्तो उच्चस्तरीय भेटवार्ता हुने चर्चा आउनुलाई अर्थपूर्ण रूपमा लिइएको छ ।
तर रास्वपा वा नेपाल सरकारका सम्बन्धित निकायले यसबारे कुनै औपचारिक जानकारी सार्वजनिक गरेका छैनन् । त्यसैले यो भ्रमणलाई हालसम्म अपुष्ट समाचारका रूपमा मात्र लिनुपर्ने अवस्था रहेको छ ।
यसअघि पनि भारत सरकारले नेपालका प्रमुख राजनीतिक दलका शीर्ष नेताहरूलाई औपचारिक भ्रमणमा आमन्त्रण गर्दै आएको उदाहरण छ । तत्कालीन नेकपा (माओवादी केन्द्र) का अध्यक्ष तथा पूर्व प्रधानमन्त्री पुष्पकमल दाहाल ‘प्रचण्ड’ तथा नेपाली कांग्रेसका सभापति शेरबहादुर देउवाले पनि यस्तै प्रकृतिका औपचारिक भ्रमण गरिसकेका छन् ।
भाजपा निकट एक नेताका अनुसार नेपालमा प्रमुख राजनीतिक दलको नेतृत्व गरिरहेका कारण लामिछानेलाई भारतले औपचारिक संवादका लागि निमन्त्रणा गरेको हो । यसलाई भारतले नेपालका नयाँ राजनीतिक शक्तिसँग सम्बन्ध विस्तार गर्ने प्रयासका रूपमा पनि विश्लेषण गरिएको छ ।
पछिल्लो समय नेपाल–भारत सम्बन्ध केही संवेदनशील अवस्थामा रहेको चर्चा भइरहेका बेला यो भ्रमणको खबर सार्वजनिक भएको हो । विशेषगरी सीमा विवाद तथा कूटनीतिक असमझदारीका कारण केही उच्चस्तरीय भ्रमणहरू स्थगित भएको अवस्थामा लामिछानेको सम्भावित भ्रमणलाई थप महत्वका साथ हेरिएको छ ।
त्यसैगरी, कूटनीतिक विश्लेषकहरूका अनुसार यदि यो भ्रमण पुष्टि भएमा यसले नेपाल–भारत सम्बन्धमा नयाँ संवादको वातावरण बनाउन सक्ने र नेपालको आन्तरिक राजनीतिक सन्तुलनमा पनि प्रभाव पार्न सक्ने सम्भावना रहेको छ ।
