काठमाडौं । ताप्लेजुङ जिल्लाको कञ्चनजंघा आसपास क्षेत्रमा मंगलबार बिहान भूकम्प गएको छ । राष्ट्रिय भूकम्प मापन तथा अनुसन्धान केन्द्रका अनुसार बिहान २ बजेर ४७ मिनेटमा ४ म्याग्निच्युडको भूकम्प गएको हो । भूकम्पको केन्द्रविन्दु नेपाल–भारत सीमा क्षेत्र नजिकै पर्ने हिमाली भूभागमा रहेको जनाइएको छ ।

भूकम्पको धक्का ताप्लेजुङसहित पाँचथर, इलाम, झापा, तेह्रथुम, संखुवासभा लगायत पूर्वी नेपालका विभिन्न जिल्लामा सामान्य रूपमा महसुस गरिएको स्थानीयवासीले बताएका छन् । रातिको समयमा भूकम्प गएको कारण कतिपय स्थानमा सर्वसाधारण त्रसित भएर घरबाहिर निस्किएका थिए ।

हालसम्म भूकम्पबाट कुनै मानवीय वा भौतिक क्षतिको आधिकारिक विवरण प्राप्त नभएको सम्बन्धित निकायले जनाएको छ । स्थानीय प्रशासन, प्रहरी तथा विपद् व्यवस्थापन सम्बन्धित निकायले सम्भावित क्षतिको अवस्थाबारे निगरानी गरिरहेको बताएका छन् ।

सामान्य प्रकृतिको भूकम्प तर सतर्कता आवश्यक

भूकम्पविद्हरूका अनुसार ४ म्याग्निच्युड आसपासका भूकम्प सामान्य प्रकृतिका मानिन्छन् र यिनले ठूलो क्षति गर्ने सम्भावना कम हुन्छ । तर नेपाल भूकम्पीय दृष्टिले संवेदनशील क्षेत्र भएकाले साना कम्पनलाई पनि बेवास्ता नगरी सतर्क रहन आवश्यक रहेको विज्ञहरूको सुझाव छ ।

नेपाल हिमालय क्षेत्र टेक्टोनिक प्लेटहरूको सक्रिय क्षेत्रमा पर्ने भएकाले बेला–बेलामा साना तथा मध्यम खालका भूकम्प जाने गरेका छन् । विज्ञहरूका अनुसार यस्ता साना भूकम्पले ठूलो भूकम्पको जोखिम घटाउने वा बढाउने विषयमा निरन्तर अध्ययन भइरहेको छ ।

स्थानीयवासीमा त्रास

पूर्वी नेपालका केही स्थानमा भूकम्पको धक्का स्पष्ट महसुस भएपछि स्थानीयवासीमा केही समय त्रासको वातावरण बनेको थियो । विशेषगरी रातिको समयमा भूकम्प जाँदा मानिसहरू बढी डराउने गरेको पाइन्छ । यद्यपि हाल अवस्था सामान्य रहेको स्थानीय प्रशासनले जनाएको छ ।

भूकम्पबाट जोगिन अपनाउनुपर्ने सावधानी

विज्ञहरूले भूकम्पको जोखिमबाट जोगिन पूर्वतयारी आवश्यक रहेको बताएका छन् । भूकम्प आएको बेला आत्तिनु भन्दा सुरक्षित स्थान रोज्ने, बलिया संरचनाको सहारा लिने, खुला ठाउँमा बस्ने तथा आधिकारिक सूचना मात्र विश्वास गर्न सुझाव दिइएको छ ।

घर, विद्यालय तथा कार्यालयहरूमा भूकम्पसम्बन्धी सचेतना कार्यक्रम, उद्धार अभ्यास तथा सुरक्षित संरचना निर्माणलाई प्राथमिकता दिनुपर्ने सरोकारवालाहरूको भनाइ छ ।

निरन्तर निगरानीमा भूकम्प गतिविधि

राष्ट्रिय भूकम्प मापन तथा अनुसन्धान केन्द्रले देशभरका भूकम्प गतिविधि निरन्तर निगरानी गर्दै आएको जनाएको छ । कुनै असामान्य गतिविधि देखिएमा तत्काल जानकारी गराइने केन्द्रले जनाएको छ ।

नेपाल भूकम्पीय जोखिम उच्च रहेको मुलुक भएकाले पूर्वतयारी, जनचेतना र सुरक्षित पूर्वाधार निर्माणलाई अझ प्राथमिकता दिनुपर्ने विज्ञहरूको सुझाव छ ।