काठमाडौँ । वैदिक सनातन हिन्दू धर्मावलम्बीका आराध्यदेव भगवान् पशुपतिनाथको पवित्र तीर्थस्थल पशुपति क्षेत्रमा महाशिवरात्रि पर्वको तयारीस्वरुप विशेष सरसफाइ कार्यक्रम सम्पन्न गरिएको छ । विश्व सम्पदा सूचीमा सूचीकृत पशुपति क्षेत्र धार्मिक, सांस्कृतिक र ऐतिहासिक दृष्टिले अत्यन्त महत्वपूर्ण स्थल भएकाले पर्वअघि सरसफाइलाई प्राथमिकता दिइएको सरोकारवालाहरूले बताएका छन् ।
वाग्मती सफाइ महाअभियानको ६६५औँ हप्ताअन्तर्गत आयोजित यस अभियानमा पशुपति क्षेत्रका सूर्यघाट, आर्यघाट, राममन्दिर तथा आसपासका क्षेत्रहरूमा व्यापक सफाइ गरिएको हो । अभियानकर्मीका अनुसार उक्त सरसफाइबाट करिब चार मेट्रिक टन फोहर संकलन गरी व्यवस्थापन गरिएको छ ।
अभियानकर्मी किशोरसिंह शाहीका अनुसार संकलित नकुहिने फोहर काठमाडौँ महानगरपालिकाको गाडीमार्फत व्यवस्थापन गरिएको छ भने केही स्थानमा थप सरसफाइ आवश्यक देखिएकाले सम्बन्धित निकायसँग सहकार्य गर्ने सहमति भएको छ । विशेषगरी भष्मेश्वरघाटदेखि ड्यामसम्मको वाग्मती नदी किनारमा बढी फोहर देखिएकाले अधिकार सम्पन्न वाग्मती सभ्यता एकीकृत विकास समितिले डोजर प्रयोग गरी थप सरसफाइ गर्ने तयारी गरेको जनाइएको छ ।
धार्मिक पर्वलाई लक्षित विशेष तयारी
महाशिवरात्रि हिन्दू धर्मावलम्बीहरूको प्रमुख पर्वमध्ये एक हो । यस अवसरमा देश तथा विदेशबाट लाखौँ भक्तजन पशुपतिनाथ दर्शनका लागि आउने भएकाले क्षेत्रको सरसफाइ, व्यवस्थापन र वातावरणीय सुधारमा विशेष ध्यान दिइएको हो । पशुपति क्षेत्र विकास कोषका अधिकारीहरूले भक्तजनलाई स्वच्छ वातावरणमा दर्शन गराउने उद्देश्यले सफाइ अभियानलाई तीव्र बनाइएको बताएका छन् ।
आजको सफाइ कार्यक्रममा पशुपति क्षेत्र विकास कोषका सदस्य सचिव प्रकाशमणि शर्मा, अधिकार सम्पन्न वाग्मती सभ्यता एकीकृत विकास समितिका आयोजना प्रमुख मचाकाजी महर्जन, विभिन्न सरकारी तथा गैरसरकारी संस्थाका प्रतिनिधि, स्थानीयवासी तथा स्वयंसेवकहरूको उल्लेखनीय सहभागिता रहेको थियो ।
सुरक्षाकर्मीको सहभागितासहित थप अभियान हुने
अभियानकर्मीका अनुसार आगामी शनिबार नेपाली सेना, नेपाल प्रहरी र सशस्त्र प्रहरी बलको सहभागितामा पुनः पशुपति क्षेत्रमा सरसफाइ कार्यक्रम सञ्चालन गरिनेछ । धार्मिक पर्वको समयमा भीड बढ्ने भएकाले त्यसअघि वातावरण सफा र व्यवस्थित बनाउने लक्ष्य राखिएको बताइएको छ ।
निरन्तर चलिरहेको वाग्मती सफाइ महाअभियान
वाग्मती नदी संरक्षण र वातावरणीय स्वच्छताका लागि विसं २०७० जेठ ५ गतेदेखि सुरु भएको वाग्मती सफाइ महाअभियान हरेक शनिबार नियमित रूपमा सञ्चालन हुँदै आएको छ । विभिन्न उतारचढाव र प्रतिकूल परिस्थितिका बाबजुद अभियान निरन्तर जारी रहनु यसको महत्वपूर्ण विशेषता मानिन्छ ।
भूकम्प, भारतीय नाकाबन्दी, कोरोना महामारीजस्ता चुनौतीपूर्ण अवस्थामा पनि अभियान रोकिएको थिएन । त्यस्तै जाडो, वर्षा वा चाडपर्वका समयमा समेत अभियानकर्मी शनिबार बिहान वाग्मती किनारमा भेला भई सरसफाइ गर्दै आएका छन् ।
स्वयंसेवा र वातावरणीय सचेतनाको सन्देश
“देशका लागि हप्तामा दुई घण्टा स्वयंसेवा” भन्ने नारासहित सञ्चालन भइरहेको यस अभियानले वातावरण संरक्षण, नदी स्वच्छता र सामाजिक सचेतना अभिवृद्धिमा महत्वपूर्ण भूमिका खेलेको सरोकारवालाहरू बताउँछन् । नियमित सरसफाइ अभियानले धार्मिक स्थलको स्वच्छता मात्र नभई वातावरणीय संरक्षण र जनसहभागिता बढाउन सहयोग पुगेको विश्वास गरिएको छ ।
सरोकारवालाको अपेक्षा
वातावरणविद् तथा सरोकारवालाहरूले वाग्मती नदीको दीर्घकालीन संरक्षणका लागि सरसफाइ अभियानसँगै फोहर व्यवस्थापन, ढल प्रशोधन, जनचेतना अभिवृद्धि र प्रभावकारी नीति कार्यान्वयन आवश्यक रहेको बताएका छन् । उनीहरूका अनुसार नागरिकको सक्रिय सहभागिता, सरकारी निकायको समन्वय र दीर्घकालीन योजना भए वाग्मती नदीलाई स्वच्छ र जीवन्त बनाउन सम्भव छ ।
महाशिवरात्रि नजिकिँदै गर्दा पशुपति क्षेत्रमा बढ्दो भक्तजनको चहलपहललाई ध्यानमा राख्दै सरसफाइ, सुरक्षा र व्यवस्थापनलाई थप प्रभावकारी बनाउने तयारी भइरहेको सम्बन्धित निकायले जनाएको छ ।
