काठमाडौँ । अविरल वर्षासँगै गएको पहिरोले बागलुङ र पाल्पामा ठूलो जनधनको क्षति पुर्याएको छ। दुई जिल्लाका विभिन्न स्थानमा पहिरोमा पुरिएर ६ जनाको मृत्यु भएको छ भने तीन जना बेपत्ता भएका छन्। लगातारको वर्षाका कारण ग्रामीण सडक, विद्युत् तथा सञ्चार सेवा प्रभावित हुनुका साथै विभिन्न बस्ती र कृषि क्षेत्रमा समेत क्षति पुगेको छ।
बागलुङमा एकै परिवारका चार जनाको मृत्यु
बागलुङको निसीखोला गाउँपालिका–३ हर्दरामा माथिबाट खसेको पहिरोले घर पुरिँदा एकै परिवारका चार जनाको मृत्यु भएको छ।
प्रहरीका अनुसार पहिरोमा पुरिएर ३९ वर्षीया श्यामकुमारी विक तथा उनका छोराहरू १२ वर्षीय मनोज विक, ९ वर्षीय मुकेश विक र ५ वर्षीय निसन विकको मृत्यु भएको हो।
पहिरो खस्दा घरमा पाँच जना रहेको बताइएको छ। तर, परिवारका एक सदस्य बिहानै घरबाट बाहिर निस्किएका कारण सुरक्षित रहन सफल भएको प्रहरीले जनाएको छ।
पहिरोले घर पूर्ण रूपमा पुरेपछि स्थानीयवासी तथा सुरक्षाकर्मीको सहयोगमा खोज तथा उद्धार कार्य सञ्चालन गरिएको थियो। उद्धारका क्रममा चारै जनाको शव निकालिएको प्रहरीले जनाएको छ।
घटनापछि निसीखोला गाउँपालिका–३ हर्दरा क्षेत्रमा शोकको अवस्था सिर्जना भएको छ। लगातारको वर्षाका कारण पहाडी क्षेत्रमा थप पहिरोको जोखिम रहेकाले स्थानीयलाई सतर्क रहन आग्रह गरिएको छ।
पाल्पामा दुई जनाको मृत्यु, तीन बेपत्ता
यस्तै, पाल्पाका विभिन्न स्थानमा गएको पहिरोमा परी दुई जनाको मृत्यु भएको छ भने तीन जना बेपत्ता भएका छन्।
प्रहरीका अनुसार माथागढी गाउँपालिका–२ रुप्सेका ७५ वर्षीय शेरबहादुर चिदी र रिब्दीकोट गाउँपालिका–६ ठिमुरेकी ५९ वर्षीया कृष्णकुमारी सारुको पहिरोमा पुरिएर मृत्यु भएको हो।
माथागढी गाउँपालिका–३ कसेनीमा पहिरोले घर पुरिँदा सुतिरहेका लिलबहादुर घर्ती, झरना घर्ती र दिना घर्ती बेपत्ता भएका छन्। उनीहरूको खोजी तथा उद्धारका लागि सुरक्षाकर्मी र स्थानीयवासी परिचालन गरिएको प्रहरीले जनाएको छ।
सडक र सञ्चार सेवा प्रभावित
लगातारको वर्षाका कारण पाल्पाका विभिन्न ग्रामीण सडकसमेत अवरुद्ध भएका छन्। पहिरो खस्दा सडकमा यातायात सञ्चालनमा समस्या भएको छ भने कतिपय स्थानमा विद्युत् तथा सञ्चार सेवा प्रभावित भएका छन्।
वर्षाका कारण माडीफाँट र झडेवा क्षेत्रमा धानबाली डुबानमा परेको छ। यसबाट कृषि क्षेत्रमा समेत क्षति पुगेको स्थानीयले बताएका छन्।
त्यस्तै, रानीमहल क्षेत्रका केही होटलमा बाढीको पानी पसेको जनाइएको छ। पर्यटकीय क्षेत्रमा बाढी पस्दा व्यवसायी तथा स्थानीय प्रभावित भएका छन्।
दर्जनौँ घर जोखिममा
पाल्पाको देउगीर क्षेत्रमा जमिन चिरिएपछि दर्जनौँ घर जोखिममा परेको प्रहरीले जनाएको छ। जमिन चिरिन थालेपछि स्थानीय बासिन्दामा त्रास बढेको छ।
भू–भाग चिरिनु तथा लगातार वर्षा भइरहनुले थप पहिरो जान सक्ने जोखिम रहेकाले जोखिमयुक्त क्षेत्रका बासिन्दालाई सुरक्षित स्थानमा सार्ने तथा सम्भावित जोखिमको निगरानी गर्ने काम भइरहेको छ।
उद्धार तथा सडक खुलाउने काम जारी
प्रहरीका अनुसार प्रभावित क्षेत्रमा खोज तथा उद्धार कार्य जारी छ। बेपत्ता व्यक्तिहरूको खोजीका लागि सुरक्षाकर्मी परिचालन गरिएको छ भने पहिरोका कारण अवरुद्ध भएका सडक खुलाउने प्रयास भइरहेको छ।
लगातारको वर्षाका कारण पहाडी जिल्लामा पहिरो तथा बाढीको जोखिम अझै कायम रहेकाले स्थानीय प्रशासनले जोखिमयुक्त क्षेत्रका बासिन्दालाई सावधानी अपनाउन आग्रह गरेको छ।
बागलुङ र पाल्पामा भएको क्षतिले वर्षायाममा पहाडी क्षेत्रमा विपद् व्यवस्थापन र पूर्वतयारीको चुनौतीलाई थप उजागर गरेको छ। तत्काल उद्धारसँगै जोखिमयुक्त बस्तीको पहिचान, सुरक्षित स्थानमा स्थानान्तरण र सडक तथा जलनिकास संरचनाको दीर्घकालीन व्यवस्थापन आवश्यक देखिएको छ।
