एजेन्सी । अमेरिकाले इरानमाथि थप आर्थिक तथा वित्तीय दबाब बढाउने उद्देश्यले नयाँ प्रतिबन्ध घोषणा गरेको छ। अमेरिकी अर्थमन्त्री स्कट बेसेन्टले सोमबार इरानविरुद्ध थप प्रतिबन्ध लगाइएको जानकारी दिँदै नयाँ कदमले इरानले प्राप्त गरिरहेको आम्दानीका विभिन्न स्रोतलाई प्रत्यक्ष रूपमा निशाना बनाउने बताउनुभएको हो।
अमेरिकी प्रशासनका अनुसार नयाँ प्रतिबन्धको मुख्य उद्देश्य इरानको आर्थिक क्षमतालाई कमजोर बनाउनु तथा त्यहाँको वर्तमान सत्तालाई आर्थिक रूपमा सहयोग पुग्ने स्रोतमा नियन्त्रण गर्नु रहेको छ। नयाँ प्रतिबन्धअन्तर्गत इरानसँग जोडिएका विभिन्न आर्थिक तथा रणनीतिक क्षेत्रलाई लक्षित गरिएको बताइएको छ।
अमेरिकी अर्थमन्त्री बेसेन्टले नयाँ प्रतिबन्धले इरानका पाँच प्रमुख सम्पत्ति तथा आम्दानीका क्षेत्रलाई निशाना बनाउने उल्लेख गर्नुभएको छ। प्रतिबन्धअन्तर्गत इरानी नियन्त्रणमा रहेका जलमार्ग, विद्युतीय सम्पत्ति, प्रविधि, सुन, हवाई तथा सामुद्रिक क्षेत्रसँग सम्बन्धित गतिविधि र ढुवानीका क्षेत्रलाई लक्षित गरिएको बताइएको छ।
अमेरिकाले इरानको अर्थतन्त्रमा महत्वपूर्ण भूमिका खेल्ने विभिन्न क्षेत्रमाथि प्रतिबन्ध लगाएपछि त्यसको प्रभाव इरानको विदेशी व्यापार तथा अन्तर्राष्ट्रिय वित्तीय कारोबारमा पर्न सक्ने अनुमान गरिएको छ। विशेषगरी इरानबाट हुने वा इरानसँग सम्बन्धित व्यापारिक कारोबारमा संलग्न कम्पनी तथा संस्थामाथि थप दबाब सिर्जना गर्ने अमेरिकी रणनीति देखिएको छ।
नयाँ प्रतिबन्धमा इरानसँग व्यापार तथा आर्थिक कारोबार गरिरहेका अन्य देश तथा संस्थालाई समेत लक्षित गरिएको अन्तर्राष्ट्रिय सञ्चारमाध्यमले जनाएका छन्। यसले इरानसँग कारोबार गर्ने तेस्रो देशका कम्पनी तथा व्यवसायलाई समेत अमेरिकी प्रतिबन्धको जोखिममा पार्न सक्ने देखिएको छ।
अमेरिकी अर्थमन्त्री बेसेन्टले इरानको वर्तमान सत्तालाई सहयोग तथा समर्थन गरिरहेका व्यक्ति, संस्था वा अन्य पक्षलाई कमजोर बनाउनु नयाँ प्रतिबन्धको उद्देश्य रहेको बताउनुभएको छ। अमेरिकाले इरानमाथि लामो समयदेखि विभिन्न आर्थिक तथा वित्तीय प्रतिबन्ध लगाउँदै आएको छ र पछिल्लो कदम त्यसैको निरन्तरता भएको बताइएको छ।
अमेरिकाको पछिल्लो निर्णयसँगै इरान र अमेरिकाबीचको आर्थिक तथा कूटनीतिक तनाव थप बढ्ने सम्भावना देखिएको छ। प्रतिबन्धका कारण इरानको अन्तर्राष्ट्रिय व्यापार, विदेशी मुद्रा प्राप्ति तथा विभिन्न रणनीतिक क्षेत्रमा हुने कारोबार प्रभावित हुन सक्ने विश्लेषण गरिएको छ।
इरानले भने विगतदेखि नै अमेरिकी प्रतिबन्धको विरोध गर्दै आएको छ। तेहरानले अमेरिकी प्रतिबन्धलाई एकपक्षीय दबाबको माध्यमका रूपमा व्याख्या गर्दै आएको छ। पछिल्लो प्रतिबन्धबारे इरानको औपचारिक प्रतिक्रिया र त्यसले तत्कालीन रूपमा लिने सम्भावित कदमले आगामी दिनमा दुई देशबीचको सम्बन्धमा थप प्रभाव पार्न सक्नेछ।
अमेरिकाले भने इरानमाथिको आर्थिक दबाबलाई निरन्तरता दिने स्पष्ट संकेत दिएको छ। नयाँ प्रतिबन्धमार्फत इरानको आम्दानीका प्रमुख स्रोतलाई नियन्त्रण गर्ने र वर्तमान सत्तालाई आर्थिक तथा अन्य प्रकारको सहयोग गर्ने पक्षलाई समेत दबाबमा राख्ने अमेरिकी रणनीति रहेको देखिन्छ।
यसैबीच, नयाँ प्रतिबन्धले अन्तर्राष्ट्रिय व्यापार तथा ढुवानी क्षेत्रमा समेत प्रभाव पार्न सक्ने भएकाले इरानसँग व्यापारिक सम्बन्ध रहेका मुलुक र कम्पनीहरूले अमेरिकी प्रतिबन्धको दायराबारे थप सावधानी अपनाउनुपर्ने अवस्था सिर्जना भएको छ। पछिल्लो निर्णयले अमेरिका–इरान सम्बन्धमा आर्थिक दबाबको नयाँ चरण सुरु भएको अन्तर्राष्ट्रिय विश्लेषण छ।
