काठमाडौँ । हाल देशभर मनसुनी वायुको प्रभाव रहेको छ । मनसुनको न्यून चापीय रेखा पूर्वतर्फ सरदर स्थानको आसपास तथा पश्चिमतर्फ सरदर स्थानभन्दा उत्तरतर्फ नेपाल नजिक रहेको जल तथा मौसम विज्ञान विभाग, मौसम पूर्वानुमान महाशाखाले जनाएको छ ।
मनसुनी प्रणालीको प्रभावका कारण देशका विभिन्न भू–भागमा वर्षा भइरहेको छ । पछिल्लो मौसम अवस्थाअनुसार पश्चिम नेपालका केही स्थानमा वर्षा भइरहेको छ भने अन्य प्रदेशमा पनि मौसम बदली भई वर्षाको सम्भावना कायम रहेको छ ।
आज दिउँसो देशभर साधारणतया बदली रहने पूर्वानुमान गरिएको छ । देशका हिमाली भू–भागका केही स्थानमा मेघगर्जन तथा चट्याङसहित मध्यमसम्म वर्षा तथा हिमपातको सम्भावना रहेको छ । उच्च हिमाली क्षेत्रमा मौसम प्रतिकूल बन्दा हिमपात र वर्षाका कारण दैनिक गतिविधिमा समेत असर पर्न सक्ने भएकाले आवश्यक सावधानी अपनाउनुपर्ने देखिएको छ ।
देशका पहाडी भू–भागका धेरै स्थानमा तथा तराई भू–भागका केही स्थानमा मेघगर्जन र चट्याङसहित मध्यमसम्म वर्षाको सम्भावना रहेको महाशाखाले जनाएको छ । वर्षा हुने क्रममा कतिपय स्थानमा छोटो अवधिमै पानीको मात्रा बढ्न सक्ने भएकाले नदी तथा खोलानाला आसपासका बासिन्दालाई विशेष सतर्कता अपनाउन आग्रह गरिएको छ ।
आज कोशी, बागमती, गण्डकी, लुम्बिनी, कर्णाली र सुदूरपश्चिम प्रदेशका पहाडी भू–भागका एक–दुई स्थानमा भारी वर्षाको सम्भावना रहेको छ । भारी वर्षा हुने स्थानमा पहिरो, भू–क्षय तथा स्थानीय खोलानालामा पानीको बहाव बढ्ने जोखिम रहन्छ । पछिल्ला दिनमा पनि मनसुन सक्रिय रहँदा विभिन्न प्रदेशमा भारी वर्षाको सम्भावना देखिँदै आएको छ ।
त्यस्तै, कोशी प्रदेशको तराई भू–भाग र मधेस प्रदेशका केही स्थानमा हावाहुरीको सम्भावना रहेको छ । हावाहुरीसँगै मेघगर्जन र चट्याङको जोखिमसमेत हुन सक्ने भएकाले खुला स्थानमा काम गर्ने तथा यात्रा गर्ने व्यक्तिले मौसमको अवस्थाबारे जानकारी लिएर मात्र गतिविधि गर्नुपर्ने देखिन्छ ।
आज राति पनि मौसममा उल्लेख्य सुधार नआउने पूर्वानुमान गरिएको छ । देशका हिमाली र पहाडी भू–भागका केही स्थानमा मेघगर्जन तथा चट्याङसहित वर्षा र हिमपातको सम्भावना रहनेछ । रातिको समयमा पहाडी तथा हिमाली क्षेत्रमा मौसम थप प्रतिकूल बन्न सक्ने भएकाले यात्रामा विशेष सावधानी आवश्यक हुनेछ ।
राति कोशी, बागमती, गण्डकी, लुम्बिनी, कर्णाली र सुदूरपश्चिम प्रदेशका तराई भू–भागका केही स्थानमा तथा मधेस प्रदेशका थोरै स्थानमा मेघगर्जन तथा चट्याङसहित मध्यम वर्षाको सम्भावना रहेको छ । यसले केही स्थानमा सडक तथा यातायात प्रभावित पार्न सक्ने सम्भावना रहन्छ ।
मनसुन सक्रिय रहँदा वर्षासँगै बाढी, पहिरो तथा भू–क्षयको जोखिमसमेत बढ्ने गर्दछ । विशेषगरी पहाडी तथा चुरे क्षेत्रमा भारी वर्षा हुँदा सडक, ग्रामीण बस्ती तथा नदी आसपासका क्षेत्रमा जोखिम बढ्न सक्छ । त्यसैले वर्षाका समयमा अनावश्यक रूपमा नदी, खोला तथा पहिरोको जोखिम भएका क्षेत्रमा नजान र स्थानीय प्रशासन तथा मौसम पूर्वानुमान महाशाखाबाट जारी हुने सूचनालाई नियमित रूपमा पछ्याउन आवश्यक छ ।
मौसम प्रतिकूल हुँदा सडक तथा हवाई यातायातमा समेत असर पर्न सक्ने भएकाले लामो दूरीको यात्रा गर्ने यात्रुले यात्रा अघि मौसम तथा सडकको अवस्थाबारे जानकारी लिनु उपयुक्त हुने देखिन्छ । पछिल्ला मनसुनी पूर्वानुमानहरूले पनि देशका विभिन्न भागमा मध्यमदेखि भारी वर्षाको सम्भावना देखाएका छन् ।
महाशाखाले मौसमजन्य जोखिमबाट सुरक्षित रहन सबैलाई आवश्यक सतर्कता अपनाउन आग्रह गर्दै आएको छ । विशेषगरी भारी वर्षा हुन सक्ने स्थानका बासिन्दाले बाढी तथा पहिरोको जोखिमलाई ध्यानमा राख्दै सुरक्षित स्थानमा रहन र आपत्कालीन अवस्था आएमा सम्बन्धित निकायसँग समन्वय गर्नुपर्ने देखिन्छ ।
यसैबीच, वर्षाका कारण कमजोर भएका सडक, पुल तथा ग्रामीण मार्गमा थप क्षति हुन सक्ने भएकाले स्थानीय तह तथा सम्बन्धित निकायले सम्भावित जोखिम क्षेत्रमा निगरानी बढाउनुपर्ने आवश्यकता देखिएको छ । लगातार वर्षा भइरहेका क्षेत्रमा जमिन कमजोर हुने भएकाले पहिरोको पूर्वसंकेत देखिएमा तत्काल सुरक्षित स्थानतर्फ सर्नसमेत विज्ञहरूले सुझाव दिँदै आएका छन् ।
देशभर मनसुनी प्रभाव कायम रहेकाले आगामी दिनमा पनि मौसममा उतारचढाव भइरहन सक्ने सम्भावना छ । नागरिकले मौसम पूर्वानुमान तथा बाढी–पहिरोसँग सम्बन्धित आधिकारिक सूचना नियमित रूपमा हेरी सोहीअनुसार आफ्नो दैनिक गतिविधि सञ्चालन गर्नुपर्ने देखिन्छ ।
