काठमाडौं । युट्युबले आफ्नो ‘युट्युब पार्टनर प्रोग्राम’ (YPP) मा हालसम्मकै ठूलो परिवर्तन गर्ने तयारी गरेको छ । नयाँ क्रिएटरलाई कार्यक्रममा सहभागी गराउन आवश्यक मापदण्ड बढाउँदै युट्युबले विज्ञापन तथा प्रिमियम आम्दानीका लागि पुरानाभन्दा कडा योग्यता तोकेको हो ।
युट्युबका अनुसार नयाँ नियम आगामी फेब्रुअरी १, २०२७ देखि लागू हुनेछ । त्यसपछि नयाँ क्रिएटरले युट्युबबाट विज्ञापन तथा प्रिमियम आम्दानी प्राप्त गर्न पार्टनर प्रोग्रामको प्रवेश मापदण्ड पूरा गर्नुपर्नेछ ।
लामो भिडिओ अर्थात् नियमित भिडिओमा आधारित च्यानलका लागि पछिल्लो ३६५ दिनमा कम्तीमा ८ हजार घण्टा ‘क्वालिफाइड वाच टाइम’ आवश्यक पर्नेछ । यसअघि यस्तो च्यानलले ४ हजार घण्टा वाच टाइम पूरा गरेपछि पार्टनर प्रोग्राममा सहभागी हुन सक्थ्यो । नयाँ व्यवस्थाले यो सीमा दोब्बर बनाएको छ ।
त्यसैगरी, युट्युब शर्ट्समार्फत पार्टनर प्रोग्राममा प्रवेश गर्न चाहने नयाँ क्रिएटरले पछिल्लो ९० दिनमा कम्तीमा २ करोड भ्युज हासिल गर्नुपर्नेछ । यसअघि शर्ट्सका लागि ९० दिनमा १ करोड भ्युजको मापदण्ड थियो । यसरी शर्ट्सतर्फ पनि नयाँ क्रिएटरका लागि आवश्यक भ्युज सीमा दोब्बर बनाइएको छ ।
यद्यपि, नयाँ नियमले यसअघि नै युट्युब पार्टनर प्रोग्राममा सहभागी भइसकेका क्रिएटरलाई प्रत्यक्ष असर नगर्ने युट्युबले जनाएको छ । हाल कार्यक्रममा आबद्ध रहेका ३० लाखभन्दा बढी क्रिएटरका लागि नयाँ प्रवेश मापदण्ड लागू नहुने बताइएको छ ।
शर्ट्सबाट आम्दानी जारी राख्न पनि नयाँ सर्त
युट्युबले शर्ट्सबाट विज्ञापन तथा प्रिमियम रेभिन्यु शेयरिङ प्राप्त गरिरहेका क्रिएटरका लागि पनि नयाँ सर्त अघि सारेको छ ।
नयाँ व्यवस्थाअनुसार शर्ट्स विज्ञापनबाट आम्दानी निरन्तर प्राप्त गर्न च्यानलले पछिल्लो ९० दिनमा कम्तीमा १ करोड भ्युज कायम राख्नुपर्नेछ । यदि कुनै च्यानलको पछिल्लो ९० दिनको भ्युज १ करोडभन्दा तल झरेमा शर्ट्सबाट प्राप्त हुने आम्दानी अस्थायी रूपमा रोक्न सकिनेछ ।
तर यसलाई स्थायी रूपमा आम्दानी बन्द गर्ने व्यवस्था भने बनाइएको छैन । च्यानलले पुनः ९० दिनको अवधिमा १ करोड भ्युजको सीमा पार गरेपछि शर्ट्सबाट हुने आम्दानी स्वतः पुनः सुरु हुने व्यवस्था गरिएको छ ।
युट्युबले यस व्यवस्थामार्फत सक्रिय रूपमा सामग्री उत्पादन गरिरहेका क्रिएटरलाई प्राथमिकता दिन खोजेको जनाएको छ । विशेषगरी निरन्तर दर्शक आकर्षित गर्न सक्ने च्यानललाई विज्ञापन तथा प्रिमियम आम्दानीमा जोड दिने कम्पनीको रणनीति देखिन्छ ।
साना क्रिएटरका लागि वैकल्पिक आम्दानी
नयाँ प्रवेश मापदण्ड कडा बनाए पनि युट्युबले साना क्रिएटरलाई पूर्ण रूपमा पछि नपार्ने नीति अघि सारेको छ । एक करोडभन्दा कम भ्युज हासिल गर्ने च्यानललाई पनि आम्दानीका अन्य अवसर उपलब्ध गराउने योजना युट्युबले सार्वजनिक गरेको छ ।
यसअन्तर्गत बोनस, ब्रान्ड डिल तथा युट्युबको शपिङ फिचरजस्ता विकल्प विस्तार गर्ने तयारी गरिएको छ । यसको उद्देश्य ठूलो भ्युज हासिल गर्न नसकेका तर आफ्नै दर्शक समूह बनाउन सफल क्रिएटरलाई वैकल्पिक रूपमा आम्दानी गर्ने अवसर उपलब्ध गराउनु रहेको बताइएको छ ।
यसले विशेषगरी निश्चित विषयमा केन्द्रित भएर सामग्री बनाउने ‘निच’ क्रिएटरलाई फाइदा पुग्न सक्ने अपेक्षा गरिएको छ । ठूलो संख्यामा भ्युज नआए पनि सम्बन्धित दर्शकमाझ प्रभाव राख्ने क्रिएटरलाई ब्रान्ड साझेदारी र शपिङमार्फत आम्दानीको बाटो खोल्ने युट्युबको योजना छ ।
प्रिमियम लाइटबाट पनि क्रिएटरले आम्दानी पाउने
युट्युबले आफ्नो ‘युट्युब प्रिमियम लाइट’ सेवालाई विश्वव्यापी रूपमा विस्तार गर्ने योजना पनि अघि सारेको छ । यस सेवाबाट विज्ञापनरहित वा कम विज्ञापनसहित भिडिओ हेर्ने प्रयोगकर्ताबाट प्राप्त हुने आम्दानीको निश्चित हिस्सा क्रिएटरलाई उपलब्ध गराइनेछ ।
युट्युबका अनुसार प्रिमियम र प्रिमियम लाइटबाट प्राप्त हुने आम्दानीको क्रमशः ३० प्रतिशत र ६० प्रतिशत हिस्सा विशेष ‘इन्सेन्टिभ फन्ड्स’मा जम्मा गरिनेछ । त्यसपछि क्रिएटरले उनीहरूको सामग्री हेरिएको समयका आधारमा आम्दानी प्राप्त गर्नेछन् ।
लामो भिडिओका लागि क्रिएटरलाई ५५ प्रतिशत तथा शर्ट्सका लागि ४५ प्रतिशत रकम वितरण गर्ने व्यवस्था प्रस्ताव गरिएको छ । यसले विज्ञापनमा मात्र निर्भर नभई युट्युबका विभिन्न सदस्यता सेवाबाट पनि क्रिएटरको आम्दानी बढाउने बाटो खोल्ने अपेक्षा गरिएको छ ।
युट्युबले प्रिमियम सदस्यता लिएका प्रयोगकर्ताबाट क्रिएटरले साधारण विज्ञापन हेर्ने प्रयोगकर्ताको तुलनामा औसतमा बढी आम्दानी गर्ने गरेको दाबी गरेको छ । त्यसैले प्रिमियम प्रयोगकर्ता बढेसँगै क्रिएटरको आम्दानीमा समेत सकारात्मक प्रभाव पर्ने कम्पनीको विश्वास छ ।
सन् २०१८ पछिकै ठूलो परिवर्तन
युट्युबले सन् २०१८ पछि पार्टनर प्रोग्राममा गर्न लागेको यो सबैभन्दा ठूलो परिवर्तन भएको जनाएको छ । कम्पनीका अनुसार नयाँ व्यवस्थाको मुख्य उद्देश्य सक्रिय क्रिएटरलाई थप लाभ दिनु, गुणस्तरीय सामग्री उत्पादनलाई प्रोत्साहन गर्नु र क्रिएटर अर्थतन्त्रलाई दीर्घकालीन रूपमा दिगो बनाउनु हो ।
यद्यपि, नयाँ मापदण्डले विशेषगरी नयाँ च्यानल सञ्चालन गरिरहेका तथा शर्ट्समा आधारित क्रिएटरका लागि युट्युबबाट विज्ञापन आम्दानी सुरु गर्न चुनौती बढाउने देखिन्छ । पछिल्लो समय शर्ट्समा तीव्र रूपमा बढिरहेको भ्युजलाई ध्यानमा राख्दै युट्युबले ठूलो संख्यामा सक्रिय दर्शक बनाउन सक्ने क्रिएटरलाई प्राथमिकता दिन खोजेको देखिन्छ ।
यसका बाबजुद युट्युबले आगामी सन् २०२७ मा क्रिएटरलाई सन् २०२६ को तुलनामा अझ बढी रकम भुक्तानी गर्ने प्रक्षेपण गरेको छ । कम्पनीले क्रिएटर अर्थतन्त्र विस्तार हुँदै गएको र विज्ञापन, प्रिमियम, शपिङ तथा ब्रान्ड साझेदारीलगायत आम्दानीका स्रोत विस्तार भइरहेकाले कुल भुक्तानी बढ्ने अपेक्षा गरेको हो ।
नयाँ नियमबारे क्रिएटरले समयमै समीक्षा गर्नुपर्ने
युट्युब पार्टनर प्रोग्राममा सहभागी सबै क्रिएटरले आगामी फेब्रुअरी १ सम्ममा युट्युब स्टुडियोमार्फत नयाँ सर्त तथा नियमको समीक्षा गरी आवश्यक प्रक्रिया पूरा गर्नुपर्ने व्यवस्था गरिएको छ ।
नयाँ क्रिएटरका लागि भने मुख्य चुनौती आवश्यक वाच टाइम र भ्युज पूरा गर्नु हुनेछ । नियमित भिडिओ बनाउने च्यानलले ३६५ दिनमा ८ हजार घण्टा क्वालिफाइड वाच टाइम र शर्ट्समा केन्द्रित च्यानलले ९० दिनमा २ करोड भ्युजको लक्ष्य पूरा गर्नुपर्ने भएकाले सामग्रीको पहुँच, दर्शक संलग्नता र निरन्तरता अझ महत्वपूर्ण हुने देखिएको छ ।
युट्युबको यो परिवर्तनले आगामी दिनमा प्लेटफर्ममा सामग्री उत्पादन गर्ने रणनीतिमा समेत प्रभाव पार्न सक्नेछ । क्रिएटरले केवल भ्युज बढाउनेभन्दा दर्शकलाई लामो समयसम्म जोडिराख्ने, नियमित सामग्री उत्पादन गर्ने र विज्ञापनबाहेकका आम्दानीका स्रोतसमेत प्रयोग गर्ने रणनीति अपनाउनुपर्ने अवस्था बन्ने देखिन्छ ।
युट्युबले नयाँ व्यवस्थामार्फत सक्रिय र प्रभावकारी क्रिएटरलाई प्राथमिकता दिँदै समग्र क्रिएटर अर्थतन्त्रलाई थप व्यवस्थित र दिगो बनाउने लक्ष्य राखेको जनाएको छ ।
