काठमाडौं । नेपाली खेलकुदमा पछिल्लो समय उत्कृष्ट प्रदर्शन गर्दै आएको कराते आगामी २०औँ एशियाली खेलकुदमा नेपालले पदकको आशा गरेको प्रमुख खेलमध्ये एक बनेको छ। अघिल्लो संस्करणमा ऐतिहासिक पदक जित्नुका साथै अन्तर्राष्ट्रिय प्रतियोगितामा नेपाली कराते खेलाडीले निरन्तर राम्रो प्रदर्शन गर्दै आएकाले यसपटक पनि करातेबाट सुखद् नतिजाको अपेक्षा गरिएको हो।
१९औँ एशियाली खेलकुदमा नेपालकी कराते खेलाडी एरिका गुरुङले कुमुतेतर्फ ऐतिहासिक रजत पदक जितेकी थिइन्। त्यसयता उनले एशियन च्याम्पियनसिप, विश्व च्याम्पियनसिप तथा प्रिमियर लिगलगायतका अन्तर्राष्ट्रिय प्रतियोगितामा समेत राम्रो प्रदर्शन गर्दै आएकी छन्। एरिकाको निरन्तरको प्रदर्शनले आगामी एशियन गेम्समा नेपाली करातेबाट पदकको आशा थप बलियो बनाएको छ।
आगामी सेप्टेम्बर १९ देखि जापानको आइची–नागोयामा आयोजना हुने २०औँ एशियाली खेलकुदमा नेपालले करातेको कुमुतेसँगै काता विधामा पनि चुनौती प्रस्तुत गर्दैछ। यसपटक महिला टिम काता र महिला एकल कातामा नेपाली खेलाडीले प्रतिस्पर्धा गर्ने राष्ट्रिय कराते टोलीका काता प्रशिक्षक मण्डेकाजी श्रेष्ठले जानकारी दिएका छन्।
व्यक्तिगत कातातर्फ सानुमाया थिङले नेपालको प्रतिनिधित्व गर्नेछिन्। महिला टिम कातातर्फ सानुमायासँगै मेघा लिम्बू र एलिसा रास्कोटी मगरले प्रतिस्पर्धा गर्नेछन्। नेपालले एशियन गेम्समा पहिलोपटक महिला टिम काता विधामा सहभागिता जनाउन लागेको हो।
महिला टिम काताका लागि नेपालले लामो समयदेखि तयारी गर्न नपाए पनि छोटो समयमै खेलाडीले उल्लेखनीय सुधार गरिरहेको प्रशिक्षक श्रेष्ठको भनाइ छ। उनका अनुसार खेलाडीमा मेहनत र सिक्ने इच्छा राम्रो रहेकाले अन्तर्राष्ट्रिय मञ्चमा अपेक्षाकृत राम्रो प्रदर्शन गर्न सकिने विश्वास गरिएको छ।
नेपालले ‘मिसन २०२६’ अन्तर्गत करातेको एकल कातामा करिब तीन वर्षदेखि तयारी गर्दै आएको थियो। तर एशियन गेम्समा समावेश १७ विधामध्ये एउटा देशले अधिकतम आठ विधामा मात्र सहभागिता जनाउन पाउने प्रावधानका कारण पुरुष एकल काताको स्थानमा महिला टिम कातालाई प्राथमिकता दिइएको हो।
छोटो समयमै महिला टिम कातालाई अन्तर्राष्ट्रिय प्रतिस्पर्धाको अनुभव दिलाउन नेपाल कराते महासंघले बंगलादेशमा भएको दक्षिण एशियाली प्रतियोगितामा समेत सहभागी गराएको थियो। करिब १५ देखि २० दिनको प्रशिक्षणपछि प्रतियोगितामा सहभागी नेपाली महिला टिम काताले स्वर्ण पदक जित्न सफल भएको प्रशिक्षक श्रेष्ठले बताए। उक्त सफलताले खेलाडीको आत्मविश्वास थप बढाएको उनको भनाइ छ।
करातेको अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा बलियो राष्ट्रका रूपमा जापानलाई लिइन्छ। यसपटक एशियन गेम्स पनि जापानमै आयोजना हुने भएकाले प्रतियोगिताभन्दा केही समयअघि नै नेपाली खेलाडीलाई जापान लगेर प्रशिक्षण तथा मौसमसँग अभ्यस्त गराउन सके राम्रो हुने प्रशिक्षक श्रेष्ठको विश्वास छ। कराते महासंघले खेलाडीलाई प्रतियोगिताभन्दा केही समयअघि जापान लैजाने तयारी गरिरहेको उनले बताए।
२०औँ एशियाली खेलकुदका लागि नेपालबाट विभिन्न खेलमा खेलाडीको सहभागिता रहनेछ। करातेमा भने तीन पुरुष र पाँच महिला खेलाडीले प्रतिस्पर्धा गर्ने तयारी छ। महिला खेलाडीले पछिल्ला अन्तर्राष्ट्रिय प्रतियोगितामा राम्रो नतिजा दिँदै आएकाले उनीहरूबाट विशेष अपेक्षा गरिएको छ।
एशियन गेम्स नजिकिँदै गर्दा खेलाडीलाई आवश्यक खेल सामग्री समयमै उपलब्ध गराउनुपर्ने प्रशिक्षक श्रेष्ठले बताएका छन्। सबै खेलाडीले व्यक्तिगत रूपमा आवश्यक सामग्री खरिद गर्न सक्ने अवस्था नरहेकाले प्रशिक्षण र प्रतियोगिताका लागि आवश्यक सामग्री समयमा नै उपलब्ध गराउन उनले सम्बन्धित निकायसँग आग्रह गरेका छन्।
राष्ट्रिय खेलकुद परिषद्ले क्लोज क्याम्प सुरु गरी खेलाडीलाई प्रशिक्षणसँगै आवश्यक डाइट उपलब्ध गराउँदै आएकाले खेलाडीको मनोबल बढेको प्रशिक्षक श्रेष्ठले बताए। लामो समयको तयारी, नियमित प्रशिक्षण र अन्तर्राष्ट्रिय प्रतियोगिताबाट प्राप्त अनुभवले खेलाडीलाई एशियन गेम्समा प्रतिस्पर्धा गर्न थप तयार बनाएको उनको भनाइ छ।
गत एशियन गेम्समा नेपालले जितेका दुई पदक महिला खेलाडीबाट आएका थिए। महिला कबड्डी टोलीले कांस्य पदक जित्दा करातेकी एरिका गुरुङले कुमुतेमा रजत पदक जितेकी थिइन्। यसपटक पनि नेपाली महिला खेलाडीबाट राम्रो प्रदर्शनको अपेक्षा गरिएको छ।
महिला टिम काताकी सदस्य मेघा लिम्बूले हरेक दिन आफ्नो प्रदर्शन सुधार गर्ने लक्ष्यसहित प्रशिक्षण गरिरहेको बताइन्। बंगलादेशमा भएको दक्षिण एशियाली प्रतियोगितामा स्वर्ण पदक जितेपछि टोलीको आत्मविश्वास थप बढेको उनको भनाइ छ। प्रतियोगिताअघि जापानमै प्रशिक्षण गर्न पाएको अवस्थामा टोलीलाई त्यहाँको वातावरण र प्रतिस्पर्धासँग अभ्यस्त हुन थप सहयोग पुग्ने उनले बताइन्।
एकल काताकी खेलाडी सानुमाया थिङले पनि पछिल्लो समय अन्तर्राष्ट्रिय प्रतियोगिताबाट आफूले महत्वपूर्ण अनुभव प्राप्त गरेको बताएकी छन्। गत वर्ष भएको एशियन च्याम्पियनसिपमा उनले राम्रो प्रदर्शन गर्दै कांस्य पदकका लागि प्रतिस्पर्धा गरेकी थिइन्। उक्त प्रदर्शनका आधारमा उनी विश्व च्याम्पियनसिपका लागि समेत छनोट भएकी थिइन्।
सानुमायाका अनुसार आफूहरूले एशियन गेम्सलाई लक्षित गरेर लामो समयदेखि तयारी गरिरहेका छन्। प्रतियोगिता नजिकिँदै जाँदा प्रशिक्षणमा आफ्नो प्रदर्शन क्रमशः सुधार हुँदै गएको उनको भनाइ छ। एरिकाले अघिल्लो एशियन गेम्समा पदक जितिसकेको तथ्यले अन्य खेलाडीलाई पनि आत्मविश्वास र प्रेरणा मिलेको उनले बताइन्।
दक्षिण एशियाली प्रतियोगितामा प्राप्त अनुभवले समेत एशियन गेम्सको तयारीमा सहयोग पुगेको सानुमायाको भनाइ छ। अब विगतको प्रदर्शनभन्दा अझ राम्रो प्रदर्शन गर्दै एशियन गेम्समा पदकका लागि प्रतिस्पर्धा गर्ने लक्ष्य रहेको उनले बताइन्।
कुमुतेतर्फ कुशल श्रेष्ठको प्रशिक्षणमा सातदोबाटोमा नेपाली खेलाडीले तयारी गरिरहेका छन्। एरिकाले यसपटक अघिल्लो संस्करणको रजतलाई स्वर्णमा परिणत गर्ने लक्ष्यसहित प्रशिक्षण गरिरहेकी छन्। उनको पछिल्लो अन्तर्राष्ट्रिय प्रदर्शन र निरन्तरको तयारीका कारण नेपाली करातेबाट पदकको अपेक्षा गरिएको हो।
२०औँ एशियाली खेलकुद असोज ३ गतेदेखि जापानमा सुरु हुँदैछ। अघिल्लो संस्करणमा नेपाललाई पदक दिलाएको करातेसँगै महिला कबड्डी टोली पनि यसपटक प्रतियोगितामा सहभागी हुँदैछ। लामो समयदेखिको तयारी, अन्तर्राष्ट्रिय प्रतियोगिताबाट प्राप्त अनुभव र पछिल्ला उपलब्धिका कारण नेपाली खेलाडीले यसपटक पनि राम्रो नतिजा ल्याउने अपेक्षा गरिएको छ।
नेपालले एशियन गेम्समा करिब २२ खेलमा सहभागिता जनाउने तयारी गरेको छ। उपलब्ध विवरणअनुसार नेपालबाट कुल १ सय ३६ खेलाडीले सहभागिता जनाउने तयारी छ। जसमा ८० पुरुष र ५६ महिला खेलाडी रहेका छन्। प्रशिक्षकतर्फ ३२ जनाको सहभागिता रहनेछ।
नेपालबाट आर्चरीमा एक पुरुष र एक महिला, एथलेटिक्समा चार पुरुष र दुई महिला, ब्याडमिन्टनमा दुई पुरुष र दुई महिला तथा बक्सिङमा चार पुरुष र तीन महिला खेलाडी सहभागी हुनेछन्। क्यानोइ स्लालमतर्फ दुई पुरुष तथा पुरुष क्रिकेटमा १५ खेलाडीले नेपालको प्रतिनिधित्व गर्नेछन्। साइक्लिङमा एक पुरुष र एक महिला तथा डान्स एन्ड स्पोर्ट्सतर्फ एक पुरुष खेलाडी सहभागी हुनेछन्।
त्यस्तै गल्फमा तीन पुरुष र एक महिला, जुडोमा तीन पुरुष र तीन महिला, कबड्डीमा १२ पुरुष र १२ महिला, स्केटबोर्डमा दुई पुरुष तथा सफ्ट टेनिसमा तीन पुरुष र एक महिला खेलाडीले प्रतिस्पर्धा गर्नेछन्।
स्क्वासतर्फ एक पुरुष र एक महिला, पौडीमा तीन पुरुष र दुई महिला, टेबलटेनिसमा तीन पुरुष र तीन महिला तथा तेक्वान्दोमा दुई पुरुष खेलाडी सहभागी हुनेछन्। टेनिसमा तीन पुरुष र दुई महिला, महिला भलिबलमा १२ खेलाडी, कुस्तीमा चार पुरुष र दुई महिला तथा उसुमा आठ पुरुष र तीन महिला खेलाडीले नेपालको चुनौती प्रस्तुत गर्ने तयारी छ।
समग्रमा लामो समयदेखिको तयारी र पछिल्ला अन्तर्राष्ट्रिय प्रतियोगितामा देखिएको प्रदर्शनलाई आधार मान्दा नेपाली खेलकुदले २०औँ एशियाली खेलकुदमा करातेसहित विभिन्न विधाबाट पदकको अपेक्षा गरेको छ। विशेषगरी अघिल्लो संस्करणमा ऐतिहासिक रजत जितेकी एरिका गुरुङसँगै काता खेलाडीबाट समेत पदकको सम्भावना देखिएको छ। अब प्रतियोगिताको अन्तिम तयारी, खेलाडीको स्वास्थ्य तथा फिटनेस र अन्तर्राष्ट्रिय प्रतिस्पर्धामा उनीहरूले देखाउने प्रदर्शनले नेपालको पदक यात्रालाई निर्धारण गर्नेछ।