काठमाडौँ । हिन्दु धर्मावलम्बीहरूका लागि अत्यन्त पवित्र मानिने श्रावण महिनाको सुरुवातसँगै काठमाडौँ उपत्यकाका चुरा–पोते पसलहरूमा महिलाहरूको उल्लेख्य चहलपहल बढेको छ। श्रावणको पहिलो दिनदेखि नै इन्द्रचोक, नयाँ सडक, असन, विशाल बजारलगायतका प्रमुख व्यापारिक क्षेत्रमा रहेका चुरा–पोते पसलहरू ग्राहकले भरिन थालेका छन्।
विशेष गरी विवाहित महिलाहरू हरियो पोते, रङ्गीचङ्गी चुरा, सिन्दूर तथा श्रावणसँग सम्बन्धित अन्य सामग्री खरिद गर्न बिहानैदेखि बजार पुगिरहेका छन्। त्यस्तै, मेहेन्दी लगाउने स्टलहरूमा पनि महिलाहरूको उल्लेख्य भीड देखिएको छ। बजार क्षेत्रमा उत्साहपूर्ण वातावरण देखिनुका साथै व्यापारसमेत चलायमान बनेको व्यवसायीहरू बताउँछन्।
हिन्दु धार्मिक मान्यताअनुसार श्रावण महिना भगवान् शिवलाई समर्पित मानिन्छ। यस महिनाभर धेरै श्रद्धालुहरूले सोमबार व्रत बस्ने, शिव मन्दिरमा पूजा–आराधना गर्ने, जल अर्पण गर्ने तथा विभिन्न धार्मिक अनुष्ठानमा सहभागी हुने परम्परा रहिआएको छ। श्रावणका सोमबारहरू विशेष धार्मिक महत्त्वका मानिने भएकाले यस अवधिमा मन्दिरहरूमा भक्तजनको उल्लेख्य भीड लाग्ने गर्दछ।
श्रावण महिनामा हरियो रङलाई शुभ, समृद्धि र हरियालीको प्रतीकका रूपमा लिइन्छ। यही कारण महिलाहरूले हरियो पोते, हरिया चुरा तथा हरिया रङका लुगा लगाउने परम्परा कायम राख्दै आएका छन्। विशेष गरी विवाहित महिलाहरूले हरियो पोते, रङ्गीचङ्गी चुरा र हातभरि मेहेन्दी लगाएर दाम्पत्य जीवनको सुख, शान्ति र समृद्धिको कामना गर्ने विश्वास रहिआएको छ।
धार्मिक तथा सांस्कृतिक विश्वासअनुसार हरियो पोते र चुराले वैवाहिक सम्बन्धलाई सुदृढ बनाउने, परिवारमा सुख–समृद्धि ल्याउने तथा श्रीमान्को दीर्घायुको कामना व्यक्त गर्ने प्रतीकका रूपमा लिइन्छ। त्यसैगरी, हातमा लगाइने मेहेन्दीको गाढा रङलाई पति–पत्नीबीचको प्रेम, विश्वास र आत्मीयताको प्रतीक मान्ने जनविश्वास पनि रहेको छ।
श्रावण महिनाको आगमनसँगै चुरा–पोते, मेहेन्दी, धार्मिक सामग्री तथा महिलाका श्रृङ्गारका सामानको व्यापार उल्लेख्य रूपमा बढ्ने गरेको व्यवसायीहरूको भनाइ छ। यस वर्ष पनि श्रावण सुरु भएसँगै बजारमा ग्राहकको चाप बढेको र आगामी सोमबारहरूमा अझ बढी भीड हुने अपेक्षा गरिएको छ।
श्रावण केवल धार्मिक आस्थाको महिना मात्र नभई नेपाली समाजमा सांस्कृतिक परम्परा, पारिवारिक सम्बन्ध र सामाजिक उत्सवसँग जोडिएको विशेष समयका रूपमा पनि चिनिन्छ। यही कारण हरेक वर्ष श्रावण सुरु भएसँगै बजार, मठ–मन्दिर तथा धार्मिक स्थलहरूमा विशेष रौनक देखिने गर्दछ।
