काठमाडौं । वर्षा र सहकालका देवता मानिने रातो मत्स्येन्द्रनाथको रथयात्राको अन्तिम तथा सबैभन्दा महत्वपूर्ण दिन शनिबार ललितपुरको जावलाखेलमा परम्परागत रूपमा भोटो देखाउने कार्यक्रम सम्पन्न भएको छ। शताब्दीयौँ पुरानो सांस्कृतिक परम्परालाई निरन्तरता दिँदै आयोजित विशेष समारोहमा राष्ट्राध्यक्षको उपस्थितिमा सर्वसाधारणलाई मणिमाणिक्य जडित भोटो प्रदर्शन गरिएको हो।
ललितपुर महानगरपालिका–३ स्थित जावलाखेलमा आयोजित कार्यक्रममा राष्ट्रपति Ram Chandra Poudel प्रमुख अतिथिका रूपमा सहभागी भएका थिए। समारोहमा उपराष्ट्रपति Ram Sahaya Prasad Yadav, काठमाडौं महानगरपालिकाका प्रमुख Balen Shah, प्रधानन्यायाधीश Manoj Kumar Sharma तथा राष्ट्रिय सभाका अध्यक्ष Narayan Prasad Dahal लगायत उच्च पदस्थ व्यक्तिहरूको उपस्थिति रहेको थियो।
भोटो देखाउने कार्यक्रम नेपालका सबैभन्दा महत्वपूर्ण सांस्कृतिक तथा धार्मिक उत्सवहरूमध्ये एक मानिन्छ। हरेक वर्ष रातो मत्स्येन्द्रनाथको रथ जावलाखेल पुर्याइएपछि चौथो दिन राष्ट्राध्यक्षको उपस्थितिमा भोटो प्रदर्शन गर्ने परम्परा रहिआएको छ। यस अवसरमा हजारौँ श्रद्धालु तथा सर्वसाधारण जावलाखेल क्षेत्रमा भेला भई ऐतिहासिक भोटोको अवलोकन गर्ने गर्दछन्।
रातो मत्स्येन्द्रनाथको रथयात्रा विशेषगरी काठमाडौं उपत्यकामा वर्षा, कृषि उब्जनी र समृद्धिसँग जोडिएको पर्वका रूपमा मनाइन्छ। हिन्दु र बौद्ध धर्मावलम्बी दुवै समुदायले समान श्रद्धाका साथ पूजा गर्ने यस जात्राले धार्मिक सहिष्णुता र सांस्कृतिक एकताको सन्देश दिने विश्वास गरिन्छ।
परम्पराअनुसार प्रदर्शन गरिने भोटो कपडाको विशेष थैलीमा सुरक्षित राखिएको हुन्छ। उक्त भोटोमा बहुमूल्य मणिमाणिक्य जडान गरिएको मान्यता छ। भोटोसँग सम्बन्धित ऐतिहासिक किंवदन्ती अनुसार एक किसान र सर्पराजाबीचको विवाद समाधान नभएको स्मरणस्वरूप प्रत्येक वर्ष सर्वसाधारणलाई भोटो देखाउने चलन सुरु भएको बताइन्छ।
इतिहासकारहरूका अनुसार भोटो जात्राको परम्परा लिच्छवीकालदेखि नै चलिआएको विश्वास गरिन्छ। यही कारण यो पर्व केवल धार्मिक अनुष्ठान मात्र नभई नेपालको सांस्कृतिक सम्पदा र ऐतिहासिक पहिचानको महत्वपूर्ण हिस्सा बनेको छ।
यस वर्ष पनि भोटो प्रदर्शनसँगै रातो मत्स्येन्द्रनाथको लामो रथयात्रा औपचारिक रूपमा सम्पन्न भएको छ। जावलाखेल क्षेत्रमा बिहानैदेखि भक्तजन, पर्यटक तथा स्थानीयवासीहरूको उल्लेखनीय भीड लागेको थियो। सुरक्षा व्यवस्थासमेत कडा पारिएको थियो भने कार्यक्रम शान्तिपूर्ण रूपमा सम्पन्न भएको सम्बन्धित निकायहरूले जनाएका छन्।
भोटो जात्राको समापनसँगै काठमाडौं उपत्यकाको सबैभन्दा लामो र ऐतिहासिक रथयात्रामध्ये एक मानिने रातो मत्स्येन्द्रनाथ जात्रा सम्पन्न भएको छ। यस पर्वले नेपाली समाजको सांस्कृतिक विविधता, धार्मिक सद्भाव र ऐतिहासिक सम्पदाप्रतिको सम्मानलाई अझ मजबुत बनाएको विश्वास गरिएको छ।
