काठमाडौं । नेपालको संसदीय इतिहासमा अब एउटा नयाँ अध्याय सुरु हुने भएको छ । आगामी आर्थिक वर्ष २०८३/०८४ को वार्षिक बजेट भाषण सिंहदरबारस्थित निर्माणाधीन नयाँ अत्याधुनिक संघीय संसद भवनबाट गर्ने तयारी सरकारले अन्तिम चरणमा पुर्याएको छ ।
विगतका वर्षहरूमा बानेश्वरस्थित अन्तर्राष्ट्रिय सम्मेलन केन्द्रमा करोडौं रुपैयाँ भाडा तिरेर संसद् बैठक सञ्चालन हुँदै आएको थियो । तर अब संघीय संसद आफ्नै स्थायी, सुरक्षित र प्रविधियुक्त भवनमा सर्ने तयारीसँगै राज्यको दीर्घकालीन संरचनागत यात्राले नयाँ मोड लिएको छ ।
गत वर्ष भदौ २३ र २४ गते भएको आन्दोलनका क्रममा बानेश्वरस्थित संसद भवनमा आगजनी र तोडफोड भएपछि संसद सञ्चालनको वैकल्पिक व्यवस्थापन चुनौतीपूर्ण बनेको थियो । त्यसपछि सरकार नयाँ संसद भवनको निर्माण कार्य तीव्र बनाउने निष्कर्षमा पुगेको थियो । अहिले मुख्य सभाहल, सांसद सिट, प्रविधि जडान तथा विशाल गुम्बज संरचनाको अधिकांश काम अन्तिम चरणमा पुगेको बताइएको छ ।
निर्माणस्थलमा अहिले २४ सै घण्टा काम भइरहेको छ । बजेट अधिवेशन नजिकिँदै जाँदा कामदारहरूलाई तीन सिफ्टमा परिचालन गरिएको छ । प्राविधिक टोली, निर्माण कम्पनी र सरकारी निकायबीच दैनिक समन्वय बैठकसमेत भइरहेको स्रोतले जनाएको छ ।
नयाँ संसद भवनको सबैभन्दा आकर्षक पक्ष यसको विशाल गोलाकार गुम्बज संरचना बनेको छ । डबल–डेकर फलामे ट्रस प्रणालीमा निर्माण गरिएको उक्त गुम्बज भूकम्प र हावाहुरी प्रतिरोधी डिजाइनमा तयार गरिएको हो । आधुनिक इन्जिनियरिङ प्रयोग गरी निर्माण गरिएको संरचनाले मुख्य प्रतिनिधि सभा हललाई पूर्ण रूपमा ढाकेको छ ।
गुम्बजमा विशेष प्रकारका प्रकाश पारदर्शी सामग्री प्रयोग गरिएकाले दिउँसो प्राकृतिक उज्यालो सिधै हलभित्र प्रवेश गर्ने व्यवस्था गरिएको छ । यसले विद्युत् खपत कम गर्न मद्दत पुग्ने प्राविधिकहरूको भनाइ छ । साथै भवनभित्र आधुनिक ध्वनि प्रणाली, डिजिटल मतदान प्रणाली, अग्नि नियन्त्रण संयन्त्र तथा उच्चस्तरीय सुरक्षा निगरानी प्रणालीसमेत जडान गरिएको छ ।
सरकारी अधिकारीहरूका अनुसार यो भवन नेपालकै सबैभन्दा सुरक्षित र अत्याधुनिक सरकारी संरचनामध्ये एक हुनेछ । भूकम्पीय जोखिमलाई ध्यानमा राखेर निर्माण गरिएको भवनमा आपत्कालीन उद्धार मार्ग, अत्याधुनिक नियन्त्रण कक्ष र सुरक्षित प्रवेश प्रणालीसमेत समावेश गरिएको छ ।
राजनीतिक वृत्तमा भने नयाँ संसद भवनबाट बजेट भाषण हुनुलाई प्रतीकात्मक रूपमा निकै महत्त्वपूर्ण रूपमा हेरिएको छ । धेरै नेताहरूले यसलाई नेपालको स्थायी लोकतान्त्रिक अभ्यास, संस्थागत स्थायित्व र आत्मनिर्भर राज्य संरचनाको संकेतका रूपमा व्याख्या गरेका छन् ।
एकातर्फ अस्थायी संरचनाबाट संसद सञ्चालनको युग अन्त्यतर्फ उन्मुख छ भने अर्कोतर्फ आफ्नै स्थायी भवनबाट राष्ट्रिय नीति तथा बजेट प्रस्तुत गरिनु लोकतान्त्रिक इतिहासकै महत्वपूर्ण उपलब्धिका रूपमा लिइएको छ ।
सरकारले तोकिएकै समयमा भवन प्रयोगमा ल्याउने लक्ष्यसहित अन्तिम तयारीलाई तीव्रता दिएको जनाएको छ । यदि सबै काम निर्धारित समयमै सम्पन्न भएमा आगामी बजेट भाषण नेपालको नयाँ संघीय संसद भवनबाट हुने पहिलो ऐतिहासिक कार्यक्रम बन्नेछ ।
