काठमाडौं । चैत्र शुक्ल नवमीका दिन मनाइने रामनवमी पर्व आज देशभर श्रद्धा र भक्तिपूर्वक भगवान् रामचन्द्र को पूजा–आराधना गरी मनाइँदै छ । यस अवसरमा सरकारले देशभर सार्वजनिक बिदा दिएको छ ।
देशभरका राम मन्दिरहरूमा बिहानैदेखि पूजापाठ, भजन–कीर्तन र दर्शन गर्ने भक्तजनको घुइँचो लागेको छ । विशेषगरी रामजानकी मन्दिर मा हजारौं श्रद्धालु भक्तजनको उपस्थिति देखिएको छ, जहाँ नेपाल र भारतबाट आएका भक्तजनले दर्शन तथा पूजा गरिरहेका छन् ।
यस पावन अवसरमा रामचन्द्र पौडेल र रामसहायप्रसाद यादव ले सम्पूर्ण नेपालीमा शुभकामना व्यक्त गर्दै सत्य, धर्म र आदर्शको मार्गमा अघि बढ्न आह्वान गरेका छन् ।
किन मनाइन्छ रामनवमी ?
धार्मिक मान्यताअनुसार त्रेता युगमा अयोध्या का राजा दशरथ र महारानी कौसल्यादेवीका सुपुत्रका रूपमा भगवान् रामचन्द्र को जन्म चैत्र शुक्ल नवमीकै दिन भएको थियो । उनलाई विष्णु को सातौँ अवतारका रूपमा मानिन्छ ।
धार्मिक शास्त्रअनुसार रामको जन्म हुँदा पुनर्वसु नक्षत्र परेको थियो र कुण्डलीमा कर्कट लग्नको विशेष योग बनेको थियो । साथै, सूर्य, मङ्गल, गुरु, शुक्र र शनि एकैसाथ रहने दुर्लभ ग्रहयोग पनि परेको विश्वास गरिन्छ ।
रामराज्यको आदर्श र सन्देश
धर्मशास्त्रविद्हरूका अनुसार रामनवमी केवल जन्मोत्सव मात्र नभई आदर्श शासन प्रणाली “रामराज्य” को प्रतीक पनि हो । जहाँ जनता सुखी, अनुशासित र मर्यादित जीवन बाँच्दथे । देवमणि भट्टराई का अनुसार आजका शासकले पनि रामजस्तै मर्यादित र जिम्मेवार बन्न सके मात्र यो पर्वको सार्थकता रहने बताइएको छ ।
पूजा, व्रत र धार्मिक परम्परा
रामनवमीका दिन भक्तजनहरूले व्रत बस्ने, स्नान गर्ने, रामायण वाचन गर्ने तथा भजन–कीर्तन गर्ने परम्परा छ । विशेषगरी रामायण का विभिन्न संस्करण—वाल्मीकीय, तुलसीकृत र भानुभक्तीय रामायण वाचन गरिन्छ ।
धार्मिक ग्रन्थ “व्रतार्क” अनुसार यस दिन श्रद्धा–भक्तिपूर्वक व्रत बसेर पूजा गर्दा पाप नाश भई बैकुण्ठ प्राप्त हुने विश्वास गरिन्छ । साथै, चिताएको कार्य पूरा हुने धार्मिक मान्यता पनि रहेको छ ।
जनकपुर र अयोध्यामा विशेष आकर्षण
नेपालको जनकपुर र भारतको अयोध्यामा रामनवमी विशेष उत्साहका साथ मनाइन्छ । यहाँ रामलीला प्रदर्शन, मेला तथा भव्य पूजा–आराधनाले धार्मिक वातावरण झन् जीवन्त बनेको छ ।
असत्यमाथि सत्यको विजयको प्रतीक
रामनवमी पर्व असत्यमाथि सत्यको विजय, धर्मको स्थापना र आदर्श जीवनको प्रेरणाको रूपमा लिइन्छ । भगवान् रामचन्द्र ले अन्याय र अधर्मको अन्त्य गरी मानव जातिलाई सत्य र कर्तव्यको मार्गमा लाग्न प्रेरित गरेको मानिन्छ ।
यसैले, आजको दिन केवल धार्मिक आस्था मात्र नभई नैतिकता, अनुशासन र आदर्श जीवनको सन्देश बोकेको महत्वपूर्ण पर्वका रूपमा मनाइन्छ ।
