काठमाडौं । अरनिको राजमार्ग अन्तर्गत कोदारी क्षेत्रमा विगत एक दशकदेखि जोखिम बढाउँदै आएको ‘इको पहिरो’ नियन्त्रणको काम सुरु भएको छ। सडक डिभिजन कार्यालय चरिकोटले करिब ४७ करोड रुपैयाँ लागतमा ठेक्का सम्झौता गरी नेपालकै सबैभन्दा ठूलो स्लोप स्टेबिलाइजेसन परियोजना अघि बढाएको हो।
यो पहिरो राजमार्गको १ सय १३ किलोमिटर क्षेत्रमा पर्दछ र विगत ८–१० वर्षदेखि बग्न थालेको थियो। निरन्तर बढ्दै गएको पहिरोले सडक पूर्णरूपमा क्षति पुर्याउनुका साथै सडकभन्दा माथि रहेका करिब २ सय ५० घरहरू उच्च जोखिममा पारिसकेको थियो। गत वर्षायाममा पहिरोले उग्र रूप लिँदा स्थानीय बासिन्दाले दीर्घकालीन समाधान माग गर्दै राजमार्ग अवरुद्ध गरेका थिए। त्यसपछि सडक विभागका महानिर्देशकसहितको टोलीले स्थानीयसँग समझदारी गरी अर्थ मन्त्रालयबाट बजेट सुनिश्चित गरेर काम अघि बढाएको हो।
परियोजनाको कार्यविधि
सडक डिभिजन चरिकोटका प्रमुख नारायणदत्त भण्डारी का अनुसार, यस परियोजना अन्तर्गत ३० मिटर गहिरोसम्म ‘सोइल र रक एंकर रड’ बिछ्याएर ग्राउटिङ गरिनेछ। सडकलाई एमएसई वालमार्फत सुरक्षित बनाइनेछ भने सतहमा ड्रेन बनाएर पानी व्यवस्थापन गरिनेछ।
उनले बताएअनुसार, “भोटेकोशी नदीको कटानले पहिरो ठूलो भएको छ। पहिरोभित्र जमेको पानीले माटो बगाइरहेको कारण होरिजन्टल ड्रिलिङ गरी पाइप राखिनेछ। त्यस्तै, ४ मिटर व्यासका ३ वटा ठूला कुवा खनेर भित्री पानी खोलामा पठाइनेछ।”
विशेषज्ञ परामर्श र लक्ष्य
यो परियोजनाको डिजाइन नेपालमा उपलब्ध वरिष्ठ जिओटेक्निकल इन्जिनियर र विज्ञहरूको परामर्शमा तयार पारिएको हो। मुख्य काम आगामी असार मसान्तसम्म सक्ने र वर्षायाम अघि थप क्षति नहुने गरी काम सम्पन्न गर्ने लक्ष्य राखिएको छ।
निर्माण जिम्मेवारी पाएको टीएसएन कन्स्ट्रक्सन ले आवश्यक उपकरण र स्रोतसाधन कार्यस्थलमा पुर्याइसकेको जनाएको छ। कम्पनीका सञ्चालक ओमप्रकाश लम्साल का अनुसार, “यो सामान्य सडकको काम होइन, चुनौतीपूर्ण इन्जिनियरिङ प्रोजेक्ट हो। डे–नाइट काम गर्ने गरी १५ भन्दा बढी हेभी इक्विपमेन्ट ल्याइसकेका छौँ। स्थानीय बासिन्दाको सहयोग र चासो छिटो काम सम्पन्न गर्न महत्वपूर्ण छ।”
ढिलाइ र आगामी योजना
यद्यपि सम्झौता भएको एक महिना बितिसक्दा मन्त्रालय र विभागका केही प्रक्रियागत ढिलाइले कामले अपेक्षित गति लिन सकेको छैन भन्ने निर्माण पक्षको गुनासो छ। स्थानीयले छिटो सम्पन्न गर्न दबाब दिइरहेको र सरकारी तवरबाट कुनै अवरोध नआएमा बर्खाअघि नै मुख्य कामहरू सम्पन्न गरिने निर्माण कम्पनीले जनाएको छ।
यस प्रोजेक्टले कोदारी क्षेत्रमा सडक सुरक्षामा उल्लेख्य योगदान पुर्याउने र भविष्यमा ठूलो पहिरोबाट हुने जोखिम घटाउने अपेक्षा गरिएको छ।
